523 



Dit was een dag geheel zonder regen. In November 1 85 1 

 vond ik het gemiddelde te Buitenzorg aldus. 

 2 uren pm. 28,5 



6 25 2 



Voor 2 uren waren de uitersten 24° en 31° en 



„ 6 „ „ „ 23,5° „ 27,5o 



derhalve voor Buitenzorg eene temperatuur van ruim 4° hoo- 

 ger dan te Lembang. 



Doch daar de waarnemingsdag te Lembang zonder regen 

 was, zou de vergelijking met het gemiddelde van zeven regen- 

 looze dagen te Buitenzorg (in de maand November 1851) juis- 

 ter zijn. Over die dagen vond ik het gemiddelde alhier 

 2 uren pm. 29° 



6 „ „■ 26,3" 



Dit geeft voor Buitenzorg ongeveer 5° hooger temperatuur, 

 dan voor Lembang. En ofschoon, naar ik geloof, aldaar min- 

 der regen valt, dan te Buitenzorg, moet toch door zulk een 

 verlaging van temperatuur, eene aanmerkelijke vertraging in het 

 droogen ontstaan, die weder eenen langeren duur van helderheid 

 noodigt maakt , dan aldaar wel te verwachten is. 



Dezelfde redenering geldt van de andere droogplaatsen, in 

 de Preanger-Regentschappen en Cheribon, en in het algemeen 

 voor het westen van Java; want daar bestaat overal dezelfde eer- 

 ste oorzaak, in tegenstelling van het oosten, namelijk, meerdere 

 ontwikkeling van land en grootere afkoeling der lucht. 



Het is die droogheid en helderheid der lucht in Malang, ge- 

 durende het grootste gedeelte van het jaar, welke het mogelijk 

 maakt, dat aldaar, op bijna 2000 voeten meerdere hoogte dan 

 Buitenzorg, de thermometer, op den middag althans, even hoog 

 stijgt. 



Die droogte, met luchtbeweging vergezeld, is nog van meer 

 belang voor de koffij-bereiding, dan eene wat hoogere tempe- 

 ratuur en zij maakt, dat in den nacht, ofschoon die te Sisir veel 

 kouder is dan te Buitenzorg, de onder behandeling zijnde koffij 

 geen water kan opnemen. 



Er is dus alleen een verschil van lengte in tijd, en niet een 



