657 



Maar ik meen met regt te kunnen besluiten, dat de gemiddelde 

 grootte der in publieke huizen wonende meisjes en vrouwen , 

 overeen zal komen met die van de tot den meer gegoeden en 

 voornamen stand behoorende. Ook bij deze is eene meerdere 

 ontwikkeling in lengte en omvang des ligchaams , het gevolg 

 van beter voedsel en van eenen matigen levensregel : en wan- 

 neer dit dan op de lengte bijna geen bepaald verschil tus- 

 schen' de hoogere en lage standen doet onderkennen , bijna 

 altijd kan het uit den meerderen omvang, dien het ligchaam 

 der meer gegoeden aanneemt, blijken. 



Dit hebbende doen vooraf gaan, meen ik geregtigd te zijn 

 om aan te nemen , dat de gemiddelde iigchaamsgrooüe der 

 Japansche mannen 5 Yoet 1—2 duim, en die der vrouwen 4 

 voet 1—3 duim bedraagt. Wilde men mij tegenwerpen, dat het 

 niet mogelijk is om uit de gemiddelde lengte der bewoners van 

 Nangasakki, eene strandplaats aan het zuidelijkste gedeelte van 

 het Japansche rijk, dat zich van 29°— 41° n. breedte uitstrekt, ook 

 die der zoover verwijderde in andere streken wonende Japa- 

 nezen af te leiden, die, onder een ander klimaat verkeerende, ook 

 andere voortbrengselen van den grond benuttigen, in één woord 

 ook eene andere levenswijze zullen volgen, dan behoef ik 

 hierop slechts te antwoorden , dat toen ik zelf van Nangasakki 

 naar Jedo, alzoo % gedeelte van het Japansche rijk in de lengte 

 doortrekkende, heb gereisd, ik dikwijls genoeg in de gelegen- 

 heid ben geweest om, niet zonder cenige bevreemding, op te 

 merken, hoe weinig in ligchaamsgrootte de bewoners van de 

 meest verwijderde landschappen met elkander verschilden, en 

 hoezeer zij in hun phijsisch voorkomen met elkander overeen- 

 kwamen. Ik heb zelfs niet één eenig verschil op kunnen merken 

 tusschen kustbewoners, die van de vischvangst en de scheep- 

 vaart leven, en de landlieden uit de binnenlanden van Kiusiu 

 en Nippon. Ten slotte wil ik nog aanmerken, dat, in welk ge- 

 west van Japan ik ook in aanraking ben geweest met , hetzij 

 personen van den hoogsten rang, of van den meer of min ge- 

 goeden burgerstand, of van de laagste volksklasse, ik niet dan 

 zeer zelden en als eene groote uilzondering , een Japanees heb 



