669 



inwerking van het weder, als regen en anderzins blootstellen. 

 Hetgeen ik hieromtrent zeer dikwijls bij vrouwen , tot de Iand- 

 bouwende volksklasse in de binnenlanden van Java bchoorende 

 waargenomen heb, geldt ook, onder gelijke omstandigheden in 

 Japan en in alle andere landen, waar men personen aantreft, 

 die zonder eenige tegenspraak zwart haar hebben. Dikwijls 

 gaat bij de Japanezen bruin naar het blonde trekkende haar, 

 met eene lichtere gelaatskleur met eene roodachtige tint, en met 

 meer regelmatige aangezigts- en schedelvormen vergezeld. Dit 

 onderscheid in kleur van haar is geheel persoonlijk , want men 

 treft zoowel bruin als zwart haar even dikwijls in de noor- 

 delijke streken van Nippon en in de diepste binnenlanden aan, 

 als in het zuiden van Kiusiu en langs het zeestrand. Ligt blond 

 haar is mij slechts zeer zelden voorgekomen, en rood haar slechts 

 2 of drie malen. 



Het hoofdhaar is dik, glad, maar groeit ook bij de vrouwen 

 niet zoo lang als het veelal in Europa en bij de Maleische en 

 Javaansche vrouwen aangetroffen wordt. 



De bijzondere wijze der Japanezen van het hoofdhaar te dragen , 

 waarbij het geheele hoofd, uitgezonderd het achterhoofd, wordt 

 kaal geschoren, en het overblijvende haar door middel van kle- 

 verige pomaden in eene korte naar voren gerigte, op de ver- 

 bindingsplaats der schedelbeenderen rustende vlecht zamenge- 

 vlochten wordt, doet hun haar minder en dunner schijnen, 

 dan dit werkelijk het geval is. Kroes haar ziet men maar zeer 

 zelden; misschien wordt in vele gevallen de kroesige krul door 

 de bijzondere en kunstmatige wijze van het haar te dnigen ver- 

 borgen. In allen gevalle is kroes haar aan de zuidkust van Kiu- 

 siu even zoo zelden, als in alle andere meer naar het noor- 

 den of in de binnenlanden gelegen oorden des rijks. Al- 

 zoo zijn mijne naauwkeurige met alle mogelijke zorg opgetee- 

 kende waarnemingen lijnregt strijdig met het gevoelen vanden 

 heer Von Sikbold als hij in zijn werk getiteld „ Nippon" deel 1 

 pag. 16 aanvoert: „ dass man aus den Gesichtszügcn , dern Kör- 

 „perbau, dem krausen Haare und einer dunklern llaulfarbe, die 

 „ noch einzelnen Bewohnern der siidlichen und südöstlichen Kus- 

 „ ten von Japan eigen seien, auf eine Gomeinschaft schliessen 



