802 



ne steentjes, nu in beweging gebragt, met het sterk stroomen- 

 de water medegevoerd worden: alzoo wordt de erts genoeg- 

 zaam geheel van zand gezuiverd , en blijft dan in den bandar, 

 met lang riet goed toegedekt, tot dat de tijd van smelten daar 

 is , bewaard. 



Het regelen der kracht van den waterstroom door een zeer 

 eenvoudig sluisje is bij dit wasschen van het grootste belang: 

 bij de gewoonlijk gebruikt wordende kracht, zal de koppong- 

 (valsche) erts, indien deze bij den goeden gemengd is, met het 

 zand wegstroomen, maar is het ook tevens niet te beletten, 

 dat meestal eene zeer kleine hoeveelheid goede erts medegevoerd 

 wordt. Wilde men dit door eenen minder snellen waterstroom 

 tegengaan, zoo zoude voorzeker het meerdere arbeidsloon, de 

 waarde van deze kleine hoeveelheid overtreffen, terwijl de Chi- 

 nees zijnen tijd beter kan gebruiken, dan dat hij het later zoude 

 verzamelen. Het is echter nog niet verloren : als de vrouwen 

 geene bezigheden hebben, begeven zij zich naar het einde des 

 bandars en trachten dezen medegevoerden erts aldaar te ver- 

 zamelen, welke erts dan tegen eenen matigen prijs, door de 

 mijnen weder opgekocht wordt. Ik heb, op ïoboali gezien, 

 dat op deze wijze eene oude vrouw na ruim 2 maanden ar- 

 beids, uit den bandar eener goede mijn, eene hoeveelheid erts 

 verzameld had, die bij smelting naar berekening misschien wel 

 een pikol tin, konde opleveren (1). 



Zoo als reeds aangevoerd is, laat het voorkomen van den tinerts 

 op Banka deze waschwijze toe: de erts, welke in aderen in de 

 rotsen voorkomt , welke eerst fijn gestampt moeten worden, ver- 

 eischt tot wassching meer zamengestelde werktuigen, om 

 niet met den waterstroom medegevoerd te worden. Alzoo ge- 

 bruikt men elders „tables dormantes, tables a secousses „ en de 

 „caisson allemand/' alle welke werktuigen voor Banka onnoodig 

 en hoogst kostbaar zouden zijn. Nu immers , terwijl bij elke 

 mijn, ook een ertsbandar in de onmiddellijke nabijheid ge- 



(1) Alzoo wordt door de op Banka bestaande bepalingen, ook zelfs nog 

 liet uit dat kleine ertsverlies verkregen tin, voor den aangenomen' prijs 

 aan het gouvernement afgeleverd. 



