809 



De blaasbalgen. 



De blaasbalg, welke van achteren aan den oven aangebragt 

 is , bestaat uit eenen zeer zuiver cüindervormig uitgeholden 

 boomstam, met een op zijde in de geheele lengte aangebragt 

 kanaal , in hetwelk de smeltpijp , die de lucht in den oven 

 toevoert, steekt, en welk kanaal in het midden zoodanig met twee 

 kleppen is voorzien, dat beide, èn de heen- en de wederbewe- 

 ging van den zuiger, lucht in den oven blazen. De diameter 

 der opening is 1V 2 voet: de zuiger bestaat uit eene houten 

 schijf met kippenvederen aan den kant voorzien, door welk mid- 

 del hij zeer volkomen in de buis past. Deze wordt door 

 drie menschen te gelijk, welke om liet uur door een' ande- 

 ren ploeg afgelost worden, zeer regelmatig getrokken en ge- 

 stooten, van welke regelmatigheid mede veel tot het voordee- 

 lig gelukken der smelting afhangt. Deze blaasbalg kan 25 ja- 

 ren en langer dienst doen, en kost gemiddeld f 130. 



Veel is er stellig op deze wijze van ventilatie aan te mer- 

 ken : indien men echter de bezwaren eener betere wijze na- 

 gaat, dan zal men toch bovenalle anderen, aan de beschrevene 

 allereenvoudigste de voorkeur moeten geven , omdat 



1°. De blaasbalg oneindig minder aan inkoop en onderhoud 

 kost dan alle andere. 



2°. Dat zij zeer gemakkelijk verplaatsbaar is. 



3°. Dat zij in eenvoudigheid den oven evenaart. Een Eu- 

 ropesche volkomen er zamengestelde blaasbalg toch zoude 

 slecht bij eenen zoo eenvoudigen oven passen. 



Het groote nadeel is, dat haar in werking brengen kostbaar 

 is, daar elke blaasbalgtrekker ± /l. 70 per nacht betaald wordt, 

 en dat, bij schaarschte van Chinezen op Banka, deze perso- 

 nen voor het eigenlijke mijn werk, wanneer de beweging van 

 de blaasbalg gcene mensen enhanden vereischte, konden gebe- 

 zigd worden. Maar zoo heeft elk mechanisch middel , dat een 

 zeker eiïekt daarstellen moet, eenigc nadcelen. 



Deze zijn van europesche blaasbalgen , welke men ook aanwen- 

 den wil , vele en onoverkomelijke voor Banka. Vooreerst zijn zij 



