817 



Soengeiliat berekenende, zouden 32U> pd. (ra No. 5 door de 

 partikulieren als niet meer te bewerken weggeworpen zijn, en 

 deze a 10°/ o tin rekenende (de tra No. 4 bragt gemiddeld 

 maar (j% op), zoude dit een verlies van 320 pd. tin ten gevolge 

 hebben, hetgeen slechts 13 / 10 o 0// o der gebezigde hoeveelheid 

 erts , ad 2'j3,000 pd. , bedraagt. 



TeToboali zoude, volgens dezelfde onderstelling van de 30 

 nachten smeltens, 5100 pd. tra No. 4 verkregen en door de 

 partikulieren weggeworpen zijn; stellende dat de tra No. 3 die 

 bij den eersten erts 9%, bij den tweeden erts 18% tin afgewor- 

 pen heeft, na smelting in een' kleinen oven eene tra No. 4 

 overliet, die 10% tin bevatte, zoo zoude door het verwaarloozen 

 dezer tra No. 4, 510Amst. pd. tin verloren worden, of van de 

 gebezigde hoeveelheid erts nog geene 3 / 10 %. (De tweede proef 

 van 10 nachten maakt dit cijfer hooger dan bij de andere proef- 

 smeltingen tot uitkomst verkregen wordt.) 



Als men nu aanneemt, dat de erts op JBanka gemiddeld 62% tin 

 oplevert, dat alweder stellig niet te hoog maar veel te laag 

 gerekend is, dan zijn voor de produktie van 1849 ad 78,000 

 pikols tin 124,200 pikols erts gesmolten; stellende dat f^V/o 

 aan tin van den gesmolten erts met de tra weggeworpen wordt, dat 

 alweder meer is, dan het gemiddelde cijfer aan in de niet meer 

 bewerkt wordende tra voorhanden tin, zoo zoude het totale ver- 

 lies in dat jaar, op zijn allerhoogst genomen nog geene 300 pikols 

 tin bedragen hebben , of nog geen V 2 % der geheele produktie. 



Men w r erpe mij hier niet tegen, dat ik uit proeven , van wel- 

 ke ik vooraf gezegd heb, dat zij geenszins geschikt zijn om de 

 juiste resultaten der algemeen gevolgd wordende smeltwijze op 

 Banka te doen kennen, te veel bereken, en tevens ook meer, 

 dan voor de praktijk noodzakelijke onderstellingen uit ze 

 afleid. Wat de laatste bedenking aangaat, ik geloof dat eene 

 proef dan eerst eenig nut kan hebben, wanneer men hare 

 resultaten van alle kanten beschouwt, en met het gewoonlijk 

 plaats hebbende in verband brengt. Bij de eerste bedenking 

 verlieze men niet uit het oog, dat ik de proeven onvoldoende heb 

 genoemd, omdat zij niet het ware, maar stellig meest onvoor- 



