818 



deelige resultaat, hebben doen kennen, terwijl daarenboven nog 

 alle gemaakte gevolgtrekkingen en onderstellingen op de meest 

 ongunstige der verkregene uitkomsten gegrond zijn. 



En is dan, onder alle deze onvoordeelige omstandigheden het 

 smeltproces op Banka , wat het verlies aan tin in de niet meer be- 

 werkt wordende tra aangaat, niet zoo slecht te noemen, dan 

 ook kan de uitspraak over hetgeen door hetzelve in werkelijk- 

 heid opgebragt wordt , zoo ongunstig niet zijn. Ik zal dit 

 thans trachten na te gaan. 



Het is op Banka de roodachtige erts die het meeste tin op- 

 levert, en daarom ook het meeste gezocht is en bewerkt wordt. 



Deze erts heeft bij de eerste smelting te Soengeiliat en To- 

 boali 60.9, 63.1, 59.0 en 59.7 % tin opgebragt: de beko- 

 men tra bevatte echter nog vrij wat tin en bragt de uitkom- 

 sten der smeltingen in hun geheel op 68.5, 70.3, 6i5 en 

 69.7°/) (!)• Bij deze 4 smeltingen kan men dus aannemen , het ge- 

 middelde ertsgehalte eens hoog op 74% tin (pag. 799) stellende, 

 dat hoogstens 9V 2 % minstens 3.7 °/ o verloren gegaan zou- 

 den zijn en gemiddeld 5.7 % , niettegenstaande de proeven de 

 gunstigste resultaten niet hebben kunnen geven. 



Bij de europesche ovens, verliest men, zooals later aange- 

 haald zal worden, bij de eene soort 5% en bij de andere 

 9 a 10°/»: wat dit aangaat moeten de Bankasche ovens dus 

 niet achterstaan. Kostbaarder is de bewerking zelve echter, 

 doordat de tra drie of meermalen moet overgesmolten worden , 

 en er dus betrekkelijk meer houtskolen verbruikt worden. 



Deze onkosten zijn echter alle geen verlies voor het gouver- 

 nement: bij de goede mijnen, die uitkeering krijgen, lijdt de 

 de Natie hier niets door; bij die welke geen uitkeering krij- 

 gen maar ook geene schuld maken, werkt het indirekt, door 

 dat de mijnwerkers daardoor geen geld in handen krijgen, en 

 alzoo somtijds meer moeite aan de administrateurs veroor- 

 zaken, daar hun arbeid dan meer nagegaan en zij dikwijls 

 tot ijveriger werken aangezet moeten worden. 



O) „Die Gattirung (in Covnwallis) gibt gewöhnlich 62-1.— 65° Zinu." 

 Villkfosse Mineral Keichthum t. V. s. 570. 



