838 



KWIKERTSEN. 



4 ste soort, Zwavelkwikerts in zandsteenformatie, afkomstig 



van Batoe adjoen , laras Soeboe ijorop , 



distrikt Sudjoendjang. 



De geheele hoeveelheid erts bedroeg 69,58 grm. aan gewigt. 

 Oppervlakkig beschouwd, vertoont zij een mengsel van grootere 

 of kleinere onregelmatige ertsstukjes van eene bruingele tot 

 loodgraauwe kleur; fijngewreven geven deze een helder bruin- 

 rood poeder. Ze zijn grootendeels dof; enkele stukjes bezitten 

 echter eenen sterken metaalglans; in een porcelleinen kroesje 

 verhit, laten de ertsstukjes verschillende hoeveelheden van een 

 rcsiduum achter. 



Naauwkeurig onderzocht, blijkt de erts een mengsel te zijn 

 van de volgende mineralen. 



1. V r an ijzer spaath; dit mineraal komt in fraaijen en duidc- 

 lijken kristalvorm in den erts voor. Het kristal is een rhom- 

 boëder, welks vlakten ruw zijn en meestal min of meer gebo- 

 gen. Het kristal krast kalk- en vloeispaath, wordt echter door 

 apatietspaath flaauw, door veldspaath sterk gekrast; de streek 

 is graauwachtig wit, glinsterend; fijngewreven geeft het kristal 

 een bruingeel poeder, dat met zoutzuur verwarmd, koolzuur- 

 gas ontwikkelde (de dampen door barietwater geleid, vorm- 

 den daarin koolzure barietaarde), terwijl het poeder zich bij- 

 na geheel tot eene geelachtige vloeistof oploste. Deze vloeistof 

 met ecnig salpeterzuur gekookt en met zwavelwaterstofgas be- 

 handeld, zonderde zwavel af; door zwavelammonium werden 

 zwavelijzer en zwaveimangaan geprecipiteerd en voorts in het 

 filtraat hiervan nog sporen van kalk en bitteraarde aangewe- 

 zen. Het kristal heeft eene kaneel- tot zwartbruine kleur, wordt 

 in een platinalepeltje verhit zwart en na bekoeling sterk door 

 den magneet aangetrokken. 



De hoeveelheid dezer ijzerspaathkristallen, die voor het groot- 

 ste gedeelte zonder moeite van den erts af te zonderen waren, 

 bedroeg 0,42 grm. Een klein gedeelte zeer kleine moeijelijk 

 af 'te zonderen kristallen bleef in den erts gemengd. 



