81 



zig zijn, men zal ze alleen door langdurig onderzoeken kun- 

 nen vinden. 



Wat nu het opsporen van alkaloïden, zooals de kinine en 

 indifferente stoffen, zooals de salicine, aangaat, behoort zulks vol- 

 strekt niet tot de moeijelijke bewerkingen der scheikunde. Met 

 weinige ingrediënten en werktuigen laten zich groote hoeveel- 

 heden van verschillende planten onderzoeken, zonder dat zelfs 

 eene onafgebrokene tegenwoordigheid van de zijde des bewer- 

 kers vereischt wordt. Men heeft dus hierbij het voordeel , dat 

 te gelijkertijd nog andere zaken ondernomen kunnen worden. 

 Wat de keuze der planten zelve aangaat, — bij de weinige 

 welke door mij aan een onderzoek zijn onderworpen , heb 

 ik mij veelal laten leiden , hetzij door de aanbeveling der ge- 

 neesheeren, hetzij door de nadere verwantschappen, welke zij 

 bezaten met plantenfamiliën waarin reeds koortswerendc al- 

 kaloïden of bittere stoffen aangewezen waren. Het is trouwens 

 genoegzaam bekend , dat bij de natuurlijke rangschikking van 

 het plantenrijk, in sommige familiën onmiskenbare overeenkom- 

 sten in voortbrengselen aan te wijzen zijn. Wij herinneren 

 hier slechts het zetmeel, dat in alle leden der Gramineën 

 gevonden wordt, zoomede vlugtige oliën in de Labiaten, scherpe 

 melksappen in vele Euphorbiaceën — harsen in de Coniferen, 

 terwijl alle soorten van het geslacht Cinchona kinabasien op- 

 leveren. Heeds Linnaeus schreef zulks , en riep niet Decan- 

 dollk uit „ schijnt ons de natuur in alle deze voorbeelden 

 „niet zelve aan te wijzen, dat de sappen van verwante plan- 

 tensoorten gelijksoortige eigenschappen bezitten?" en of- 

 schoon vele uitzonderingen dan ook dezen regel niet algemeen 

 geldend doen zijn, kan het niet andtrs, of ook hij moet mede- 

 werken orn den scheikundige bij het uitkiezen van planten , 

 welke hij onderzoeken zal, eene gegronde keuze te laten doen. 



Van de volgende gewassen op Java te huis behoorendc of 

 uit den vreemde er aangebragt , laten wij de resultaten onzer 

 onderzoekingen volgen. 



Cascarilla muzonensis. Onder het sijnoniem van Cinchona 

 alba zond mij de heer Teijsmann van Buitenzorg eene kleine hoe- 



III. 65 



