18 



Gouverneur-Generaal J. J. Rochussen was anders besloten. Ik 

 moest van Batavia worden verwijderd en werd overgeplaatst 

 naar Samarang. 



IV. 



Door mijne verwijdering van Batavia moest ik het redacteur- 

 schap van het natuur- en geneeskundig archief nederleggen, 

 en de aanleiding tot mijne overplaatsing deed voorzien, dat de 

 verbanning van langen duur zou zijn. Bij de onzekerheid van 

 nog verdere overplaatsingen, in Indië toenmaals in zwang, om 

 personen te doen gevoelen dat zij tot de ingrati behoorden, 

 was er niet aan te denken mijne verzameling naar mijne nieuwe 

 standplaats over te brengen , en ik moest die alzoo te Batavia 

 achterlaten. 



In mijne ichthyologische studiën moest ik mij dus bijna uit- 

 sluitend beperken tot wat Samarang mij op dit gebied zou 

 aanbieden. 



Te Samarang bleef ik slechts eenige maanden. In 1848, 

 tijdens den tweeden Balischen oorlog, werd mij opgedragen 

 het bestuur van den geneeskundigen dienst in Oost- Java, en 

 meer speciaal van het militair hospitaal te Soerabaia, werwaarts 

 de zieken en gewonden van Bali zouden worden vervoerd. En 

 nog in hetzelfde jaar, na afloop der expeditie, ontving ik eene 

 nieuwe overplaatsing naar de vesting Willem I (Ambarawa). 



Mijn werkkring was nu van meer zuiver geneeskundigen 

 aard geworden. Reeds vroeger had ik de dysenterie tot een 

 bijzonder onderwerp van onderzoek gemaakt. Honderden lijders 

 aan die vreeselijke ziekte kwamen achtereenvolgens onder mijne 

 behandeling, en een treurig rijk veld aan lijken bood ruim- 

 schoots gelegenheid aan, ook de anatomische zijde dier ziekte 

 te doorgronden. De resultaten der nasporingen op dit gebied 

 werden nedergelegd in eene monographie getiteld: »De dysen- 

 terie van een pathologisch anatomisch standpunt beschouwd. " 





