3S 



dagen te Singapore, waar ik gelegenheid vond mijne verzame- 

 lingen aanmerkelijk te verrijken. Voorts verwijlde ik eenigen 

 tijd op Poeloe Pinang, Ceylon (Point de Galle) , Aden , in Egypte 

 en op Malta, en kwam in November 1860 te Marseille aan, 

 vanwaar ik over Lyon en Parijs naar Nederland vertrok. Mijne 

 verzamelingen, gepakt in meer dan 200 kisten, volgden mij 

 met verschillende schepen der Handelmaatschappij. 



VI. 



Na mijn terugkomst in Nederland vestigde ik mij, na een 

 voorloopig verblijf te 's Gravenhage, te Leiden. Het hoofddoel 

 van mijn vertrek uit Indië was de uitgave van den Atlas 

 ichthyologique, en ik meende te Leiden het best in de gele- 

 genheid te zijn die uitgave te leiden. Mijne gezondheid had 

 in Indië zeer geleden. Bijna geen jaar was daar voorbijgegaan, 

 dat ik niet door de eene of andere ernstige ziekte werd aan- 

 getast, en vooral in de laatste jaren van mijn verblijf aldaar 

 leed ik afwisselend, maar bijkans aanhoudend, aan kolieken, 

 rheumatismus en typheuse koortsen. Ik meende op nog slechts 

 weinige jaren levens te mogen rekenen, en met het oog op 

 den omvang van den ondernomen arbeid, mij voornamelijk te 

 moeten wijden aan wat de Engelschen zouden noemen het 

 »life-work". Ofschoon sedert 1845 voorbereid, kon de uitgave 

 van dat werk eerst thans beginnen , en tal van jaren zou 

 noodig zijn voor de voltooiing. Mocht het mij wellicht niet 

 vergund zijn den arbeid ten einde te brengen , dan wenschle 

 ik toch in elk geval een zoo groot mogelijk deel er van het 

 licht te doen zien, en de indeeling van den Atlas was er op 

 ingericht, dat elk deel een gesloten geheel omvatte en voor 

 een of enkele familiën van visschen als monographisch volledig 

 kon worden beschouwd. 



In Nederland vond ik niet terug het jeudig, frisch, voort- 



