36 



varend wetenschappelijk leven en streven, waardoor het Indië 

 van 1850 tot 1860 werd gekenmerkt. 



De wetenschappelijke krachten waren er talrijker en de 

 talenten grooter, maar er was eene bedaardheid en kalmte 

 en een langzame gang van zaken op wetenschappelijk gebied 

 die sterk afstaken bij wat ik in Indië bad bijgewoond. Het 

 trof mij ook, vreemdeling als ik toen was in eigen land, dat 

 de maatschappij als het ware stond builen de wetenschap; 

 dat zij er in het algemeen noch belang in stelde noch er toe 

 medewerkte, en haar eenvoudig overliet aan de geleerden. In 

 Indië was dat anders. Een stand van geleerden ontbrak er 

 geheel, en het was de kleine Europeesche maatschappij zelve, 

 ambtenaren , officieren en kooplieden , die de wetenschappelijke 

 beweging in het leven had geroepen , en zedelijk en stoffelijk 

 krachtig steunde. — Mijne ontgoocheling was intusschen eene 

 naïveteit. Uit den aard der zaak moesten de toestanden in de 

 oude Europeesche maatschappij anders zijn, dan die in de 

 overzeesche bezittingen, aan wie zij had afgestaan den over- 

 vloed van haar zonen , die in een als het ware nieuwe 

 wereld zich door werklust en energie baan moesten breken , 

 en op wie in den regel reeds op jeugdigen leeftijd gewichtige 

 plichten en groote verantwoordelijkheid rustten. Indië was 

 het land waar de self-made men een groot , zoo 'niet het groot- 

 ste deel der Europeesche maatschappij vormden. In het oude 

 Nederland waren de self-made men de uitzonderingen. 



Sedert 1855 aan de Koninklijke Akademie van Wetenschap- 

 pen verbonden, nam ik, in Nederland teruggekeerd, een meer 

 werkzaam deel aan hare werkzaamheden , uit den aard der 

 zaak echter meer in het bijzonder aan die der Afdeeling Na- 

 tuurkunde. 



De Natuurkundige Afdeeling, hoewel toen, gelijk nog heden, 

 rijk aan uitstekende leden, scheen mij toe aan haar roeping 

 slechts in beperkte mate 'te beantwoorden. Zij gaf, in baar 

 Verslagen en Verhandelingen , der wetenschap niet den omvang 

 aan bijdragen, dien men van haar vijftigtal leden mocht ver- 



