47 



Allengskens ook bleef de uitwerking van dien toestand niet 

 achter op eigen psychischen toestand. Gedrukt door het voort- 

 durend aanschouwen van het lijden mijner gade, waaraan ik 

 mij niet mocht en ook niet zou hebben willen onttrekken, 

 voelde ik allengskens werklust en veerkracht verminderen. 



Zoolang mijne dochter ongehuwd was, bracht haar tegen- 

 woordigheid nog veel afleiding en troost aan, maar sedert ik 

 alleen bij de zieke was overgebleven, die voortdurend hulp, 

 verzorging en opwekking noodig had , werd het onmogelijk 

 mij eenigszins geregeld aan mijne onderzoekingen te wijden. 

 Daarbij kwam de naderende ouderdom en het gevolg der over- 

 spanning van meer dan dertigjarigen weinig afgebroken arbeid. 

 En bovendien nog hadden zich allerlei moeilijkheden voorge- 

 daan met betrekking tot de uitgave van den Atlas ichthyologi- 

 que, welker voortzetting tijdelijk moest worden geslaakt. 



üe jaren, waarin ik onder dien toestand het meest gedrukt 

 bleef, belmoren lot de minst vruchtbare mijns levens. Aan 

 hel maatschappelijk leven nam ik geen deel meer, en wat ik 

 nog op wetenschappelijk gebied verrichtte, had nagenoeg uit- 

 sluitend betrekking tot de ichthyologie. 



Van den Atlas ichthyologique was toen nog niet de helft 

 voltooid. De middelen door het koloniaal Gouvernement toe- 

 gestaan tot dekking van het geldelijk tekort op de uitgave , 

 waren uitgeput, Toen ik Indië verliet, bracht ik vandaar mede 

 een lijst van meer dan tachtig inteekenaren , maar weinig 

 jaren later was dat getal door vertrek, overlijden en terug- 

 trekking sterk verminderd , en de inning der in teeken inggelden 

 van de overgeblevenen bleek zoo moeilijk en kostbaar, dat 

 niels daarvan ten bate der uitgave kwam. Het debiet bleef 

 daardoor bijna uitsluitend beperkt tol groote wetenschappelijke 

 instellingen en openbare boekerijen, en kon zich nauwelijks 

 boven een zestigtal exemplaren handhaven — en van dat 

 geringe getal moest nog 30 pCt. van de inteekeninggelden aan 

 den uilgever worden afgestaan. 



De op geheel andere finantiëele berekening gegronde onder- 



