D E T 1 S C I 2 V & 



mmrmm?f 



HISTOR \JE 



NATVRALIS 



DePijcibm, 



L I B e r V. 



DE CTTIS, 



C 



A P U T 



I. 



fGalen. 3 

 de Alim. 

 facult. c. 





JElian.H. 

 A.l,iy.c.6, 



■fPlin.H. 

 2U.9.C.7. 





"De Cetis ingenere. 



Etorum nomine faspe tam 

 'apud Grascos f quam La- 

 itinos ingentis molis pi- 

 fcesintelliguntur ; liicpro 

 illis duntaxat fumimus , qui pulmo- 

 nes,arteriam, collum 6c aliamem- 

 bra cum terrenis quadrupedibus 

 communia habent , quibus omne 

 proprie dictorum pifcium genusde- 

 ftituitur. Specialius aliquando, feu 

 proPilirice, feuproBalamafumi, a- 

 pud Ciceronis Aratum, & Oppia- 

 num videbis. Integunturrm^, qui 

 Macedonibus , dum e Mefambria 

 Tocam navigarent , vifus , corio 

 fquammofo , tam crafTo ut cubitum 

 asquaret, oftreisquepatellis, &algis 

 oppletus , pro monftrofohabendus 

 eft. Lora ex eo iiunt , quibus maxi- 

 mapondera per cocliJeas fubJevan- 

 tur , fimili duritie & nervos effe , &; 

 chordasexiisadbellica inftrumenta 

 confici,prodiditi£lianus. Fulmo- 

 nes habent,quod plus caloris,quia ix\. 

 gentismolisanimalia, utpoffintmo- 

 veri,requirunt. Branchiis f ideoca- 

 rent, fedfiftulas (ora vocatPlinius, 

 nares Ovidius, Cardanus ofcuhj ac- 

 cepere. Du&us \\xc ab ima palati 

 ad extimam parteduplex, feptodi- 

 ftinctus, &; noftrarumnariumfora- 

 minibus ad palatum deductis , pro- 

 portione quodammodo refpon- 

 dens. Vnicum in extima parte Ji- 

 ter#C.%urafbramenapparet } quod 



carne pingui,tanquam operculo , te- 

 gitur. Refpirationis gratia datas, 

 vel exinde coJJigas , quod obturat-s, 

 citius moriantur , quod in Delphi- 

 no Rondeletiusobfervavit. Oiipfos 

 fubterhabere, AriftoteJes&PJinius^^ %* 

 reliquere, ut dum refupinantur,pi- Aj -9'^ 

 fces quoscaptant,evadendirempus &4 : de 

 habeant, inpromptuhabere, obfer-^ f<1 * 

 vavit Rondelecius, Refupinatos 

 camen cibum capere, tum ob di&am 

 caufam,tum propterlongam&mul- 

 tuminfradefcedenteoris fciiTuram,, 

 Carent quidam Dentibus inftructi 

 quidam , ferratis , planis,exertis,ali- 

 quando hominis fimilibus. Eboris 

 inftar candidos , ad opera firmos,an* 

 terioreslatosjnelia^reretcibus^po- 

 fteriores acutos, utpromptiusdivi- 

 deretur , apud Cardanum legimus* Catdan» 

 Mammas frcmina: habent ; detractos vana.c^y 

 aliquando ex unain AquitanicoJit- 

 tore duo kctis cados , Rondelctius 

 prodidit. Audirecertum, &nulla 

 manifefti inftrumenti veftjgia , uc 

 putat Ariftoteles , RondeJetius ta- Ari ft-&£ 

 men in Delphini cranio , meatum^ 4 ^ 6 *'- 

 quiad cerebrum ufque excurritin- 

 venit. Vehementer^/^/^quoci 

 pifcium carne alantur, & moveantur 

 tardiflime, quod tardomotu digeri 

 poflet , denfitate corii prxpeditur* 

 Internas partes verbis RondeJetiide- 

 fcnbam. Subperitoneo,inquit,par- 

 tes qu* ad nutritionem & genera- 

 tionemconformat*funt,adquadru- 

 pedum terreftrium magis quam ad 

 pifciumpartesaccedunt. Nam^w- 

 ploonhabcnt , fed minuspingue, quo 

 ventriculus& inteftina incalefcunt, 

 fcfoventur. rentriculum , mzgnum, 

 cum ad juftam magnitudinem ac- 

 creverint.-in recens natis exiguus eft, 

 &geminusvidetur. Eiusfundo^»- 

 creas harret, definit in intefiina, qua? iri 

 multosgyrosconvolvuntur, eadem 

 fereubiqicraffitudine, prseterquam 

 in extremis , qtias mediis paulo fune 

 latiora. Mefimerium y vcncbns anne- 

 cl:itur,glandulas nigras , venas , arte- 

 riasque intertextas habens. Renes 

 venae magna^ trunco,arteriseque ma* 

 gnarper emulgentes anne&untur* 

 funtinter epar & teftes fiti. Vrina per 

 Dd 3 urett* 



