



zich in troepen en zwerven dan eenigen lijd heen en weder. Telkens voegen zich 

 kleine en grootere troepen bij zulk eene steeds aangroeijende bende, en dan 

 draaijen en keeren zij zich eenige uren lang hoog in de lucht, orn ten slotte 

 eensklaps te verhuizen. Gewoonlijk zijn dan ook in ons land de Ooijevaars op 

 eens verdwenen; lol in de eerste dagen van September ziet men altijd nog eenige 

 hier en daar, vervolgens bij troepen, en daags daarna is er nergens meer één te 

 vinden. 



Omtrent dit wegtrekken, alsook aangaande het terugkeeren van den Ooijevaar, 

 is grootelijks van toepassing wat we hierboven aanstipten, nopens de menigte 

 sprookjes, die te zijnen opzigte ten beste gegeven worden; niet weinigen toch 

 zijn er nog te huidigen dage, die het wegtrekken en terugkeeren dezer vogels 

 als iets bepaald raadselachtigs beschouwen, en onverzettelijk zijn in de meening, 

 dat ook de wetenschap daaromtrent alle gegevens mist. Dit neemt echter niel 

 weg, dat omtrent een en ander, op grond van gedane waarnemingen, het vol- 

 gende kan medegedeeld worden. De verhuizing der Ooijevaars geschiedt steeds op 

 gezette tijden, onverschillig of het gunstig dan wel ongunstig weder zij. De datum 

 van dit verhuizen moge, van het eene tot het andere jaar, soms een veertiental 

 dagen verschillen, maar zelden meer. Zij trekken namelijk steeds in het laatst 

 van Augustus of het begin van September heen en keeren even geregeld om- 

 streeks het laatst van Maart of het begin van April terug. Waar zij heêntrekken, 

 is lang onbekend gebleven; doch uit de waarnemingen van natuurkundige rei- 

 zigers is gebleken, dat zij van September tot Maart in het Noorden en Noord- 

 Oosten van Afrika vertoeven. Volgens de waarnemingen van Dr. A. E. Brehm 

 trekken de Ooijevaars tot voorbij 10° N. B., lot in het hart van Afrika. Volgens 

 anderen ziet men hen reeds in September aan de oevers van den Nijl aankomen, 

 waar zij dan, even als hier te lande, zich met visschen bezig houden. Altijd ziet 

 men ze daar in troepen: een bewijs, dat zij daar niet wederom broeijen. Gelijk zij 

 heengingen, zoo keeren zij terug; eerst komen de benden; vervolgens zonderen zich 

 daarvan kleine en grootere troepen af, om zich hier en daar te verspreiden; ook van 

 deze troepen scheiden dan alras de paren zich af, en gewoonlijk trekt ieder paar 

 naar zijne vorige broeiplaats terug. Meer dan eens heeft men van dit laatste de 

 bewijzen waargenomen. ■ Hoe en waardoor nu de Ooijevaar zijne vorige broeiplaats 

 terugvindt, dit, ja, is steeds iets onbegrijpelijks geweest en zal wel waarschijnlijk 

 vooreerst nog onbegrijpelijk blijven. 



