steeds bij troepen, en hunne tegenwoordigheid is er steeds duidelijk blijkbaar 

 aan de groote menigte afgevallen dennen- en pijnappels. Zoodra zij nu in derge- 

 lijke bosschen den voorraad zaden opgeteerd hebben, trekken zij zuidwaarts, 

 waar zij zich dan mede bij voorkeur in het dennenhout ophouden. Ook wanneer, 

 door ongunstig weder of eenige andere oorzaak , de straks bedoelde dennenbos- 

 schen geen genoegzame hoeveelheid voedsel voor hen opleveren , trekken zij van 

 daar weg, doch dan meestal in eene meer oostelijke of westelijke rigting. 



Brehm zegt dienaangaande het volgende: »De Kruisbekken zijn ware zwer- 

 vers, en, hoogst eigenaardig, de Zigeuners onder de vogels genoemd. Even als 

 dit geheimzinnige volk, doortrekken zij de halve aarde. Overal, waar zich uitge- 

 strekte naaldbosschen bevinden, ziet men ze nu en dan, doch op zeer onbe- 

 paalde tijden. Eensklaps verschijnen zij in grooten getale in een woud, waar zij 

 jarenlang niet gezien werden, vestigen er zich, bouwen en broeijen er, totdat zij, 

 op weinige achterblijvers na, even plotseling weder verdwijnen. Zij komen alleen 

 in die jaren, waarin de dennen en sparren rijk aan vruchten zijn; doch ook dan 

 kan men niet met zekerheid op hunne komst rekenen, vooral niet in Duitschland, 

 waar zij dikwijls vijf jaren achtereen niet gezien worden. In de groote wouden 

 van Polen, Lithauen, Rusland en Zweden kan men ze misschien alle jaren aan- 

 treffen. Onafscheidelijk zijn zij aan de naaldbosschen verbonden ; want in hun natuur- 

 staat is het dennen- en sparrezaad hun eenig voedsel. Dit voedsel, hetwelk ook, 

 wegens den vorm van hun bek, het meest geschikt voor hen is, geeft aan hun 

 ligchaam eene bijzondere duurzaamheid. De hars dier zaden doordringt het na- 

 melijk zoo rijkelijk , dat het daardoor volkomen oneetbaar wordt en na den dood 

 werkelijk langen tijd, op drooge plaalsen zelfs vele jaren, voor ontbinding be- 

 waard wordt". 



Brehm is hier echter niet geheel juist in zijne beschrijving omtrent hun voedsel : 

 het dennenzaad toch kan onmogelijk hun eenig voedsel uitmaken, vermits het eerst 

 in het najaar rijp is en dus slechts van Augustus tot in den volgenden voor- 

 zomer tot voedsel van deze vogels kan strekken. Ofschoon het eenigzins vreemd 

 schijne, toch ben ik door verschillende post mortem gedane onderzoekingen tot de 

 overtuiging gekomen, dat de Kruisbek zich gedurende den geheelen zomer met 

 insecten voedt, voornamelijk met kevers, waarvan hij de vleugels en harde deelen 

 wegwerpt. Gevangen voorwerpen eten trouwens niets liever, dan meelwormen, en 

 in de magen van verschillende in Engeland, Schotland en hier te lande in het 



