EUROPISCHE INSECTEN. 



53 



C I I I. 



Nachtfchade. 



Solarium vel Solatrum* 



Dit Kruid is de fpyfe van het groene Rupsje , dat by de Beffen kruipt ; het wierd den tienden 

 Juni tot een Poppetje, en den vyf en twintigften dito kwam 'er een hout-koleurd Kapelletje 

 uit, dat heel fnel konde vliegen. 



Hier tegen over is een fwart Rupsje, dat op de fteel kruipt ; wanneer dit zyne huid afgeftroopt 

 had, wierd het groen: ik fpysde het eerft met witte Vlier, maar bekwam daar door geene verande- 

 ring'; eindelyk gaf ik het dit Kruid te eeten, en wanneer* het zich een wit gefpin gemaakt hadde, 

 bekwam ik zulke geele Vliegen daar uit, gelyk hier alles by malkanderen te zien is. 



Deze is dezelve Plant , dewelke Cafpartis Bauhinus noemt 

 Soianum Officimrum, acinis nigrïcantibus , en Parkinlon Solanum 

 vu'gare. Cordus en Johannes Bauhinus hebben de bloem van 

 deze Plant aangezien voor een bloem met vyf blaadjes, maar de 

 HeerTournefort meend dat ze maar uit een enkeld itukbeftaat. 

 Men gelooft gemeenlyk dat het zaad van de Nagtfchade, die 

 een fwane vrugt voortbrengt, brengt ook voort die geene, die 

 een roode en geele vrugt hebben, dog de ondervinding doet ons 

 het tegendeel bevinden. De Nagtlchade, die hier verheelt 

 word, bragr voort een flam van ontrent een voet of anderhalf 

 hoog, ter dikte van drie linien, groenagtig, vol van eenmerg- 

 agtig fap, wrang en hoekagtig, gemeenlyk verdeelt in verfchei- 

 de takken over denegen duimen lang, aan haare zyden uitge- 

 breid en fomtyds na beneden gebogen, voorzien met bladeren, 

 die beurtswyze gefchikt zyn, dewelke beginnende met een 

 fteeltje van ontrent een half duim lang, zig verwyden tot an- 

 derhalf duim toe over de langte van twee duimen. Zy zyn 

 fpits, veel eer gevlamt als uitgegroeft, donker bruin , glinfte- 

 rende en glad. Het zuiltje verlangt zig na de wyze van een 

 rib, waar van de zenuwagtige draadjes zig krommen, en eindi- 

 gen op de uiterfte randen van de bladeren , die gene, die op de 

 verdeeling der takken zyn , zyn tot haar toppunt al kleinder, 

 ronder en fpitfer toelopende, waar van de vezelen hoekjes heb- 

 ben, dewelke gefpitft in twee of drie draadjes eindigen op de 

 randen van de bladeren. De bloemen fpruuen gemeenlyk niet 

 voort uit de holligheden van de bladeren, gelyk als in 't meefte 

 gedeelte der andere Planten, maar uit de takken zdfs een weinig 



beneden de bladeren. Deze bloemen komen van vyf tot agtïn 

 't getal voort, op een ruiker van anderhalf duim lang, waarvan 

 de zuiltjes zyn dun en lang, met vier of vyf linien. Yder bloem 

 is wit, hebbende een enkelde zuil , gefneden als een bekken, 

 van demiddellyn is hy breed drie linien en een half,doorgeboort 

 tot op de grond toe, alwaar ze geheel geel is, en gelyk als 

 eindigende op de wyze als een ring, verdeeld tot aan de midden 

 toe in vyfdeelen, lang, puntig en gefchikt als een ftar. Na 

 de zyden van de grond van de bloem verheffen zig eenige zetr 

 korte vezelen, waar van yder beladen is met een geele, fmalle 

 flofagtige top, hebbende de langte van anderhalf linie. Alle 

 deze topenden zyn by malkander te famen gevoegt en verbergen 

 de bodem van het zuiltje, waar van het benedenlte byna rond , 

 bleekgroen ,fchietende in de middellyn van de bloem ende inge- 

 plant in de bodem van de kelk. Deze kelk is een kleine groen- 

 agtige tregteren gefneden in vyf ftompe punten. Als de bloem 

 verwelkt is, zoo word het onderfte van het zuiltje een kloots- 

 wyze vrugt, redelykhard, terftond olyfgroen, daar na fwart , 

 is wegens zyn middellyn ontrent dik vier linien, vol van een 

 genoegfaam helder fap en van verfcheide witagtige zaden , ter 

 langte van een koortje, gerond, plat, geboort met weinig 

 groenagtig vlees, 't geen men ligtelyk daar van affcheid,rings- 

 wyze gefchikt rondom de hoek, die in 't midden van de vrugt 

 is, en die aan alle deze korrels het voedfel mede deeld. De wor- 

 tel is een half voet lang, by den hals of by de kraag drie of vier 

 linien dik, gevlamt, vezelagtig, hairagtig en wüagu'g. 



C I V. 



Sigmaarts-Kruid. 



Ak&a. 



Dit Kruid is de eigentlyke fpyze van deeze groene Rupfen; ik heb ze daar meede in 't leven be- 

 houden tot in de maand Augufti, wanneer ze tot bruine Poppen wierden, en des volgenden 

 jaars den een en twintigften Mai kwam 'er het eerfte Uiltje uit. 



Deze Plant verfchilt niet van de Maluwe, anderfints Keesjes 

 Kruid nog van de witte Maluwe, als hier in, dat haare bla- 

 deren zeer diep ingleden zyn. Daar van zyn verfcheide foor- 

 ten. Deze, die Cafparus Bauhinus Alc<sa vulgaris major , flore 

 ex riéro Hofeo noemt, brengt verfcheide Hammen voort van an- 

 derhalf of twee voeten hoog, rond, mergagtig en hairagtig. 

 Haare bladeren klimmen om hoog, zynde vaftgehegt aan lange 

 fteelen, gehairt als die van de Maluwe, dog veel grooter, en 



zeer diep befneden invyf ofzesgedeeltens, hairagtig en donker 

 groen. Haare bloemen zyn fchoon, van een purper of lyfko- 

 leur. Haare zaden gelykennadie van de Maluwe, en aanry pende 

 worden zy fwart. Haar wortel is een vinger lang. De befchry- 

 vinge die Lobel en Dodonsus van de gedaante van deze Plant 

 doen, is niet goed: men moet zig houden aan die van Taber- 

 nemontanus. 



O 



