Ambrofius, Bafilius; & Clemens Romanus 
ex fenfu S;Petri confirmat. Si enim pro fide- 
rum motibus diueríis,pro errantiá fte]larum 
numero; definiendi orbes effent ; oportebat 
 liberaliüs Bafilide agere;trecentos Íexaginta 
quinq; celos prodigéte.Sunt multa in aethere 
€rrantia lurainajlicet , quia minoris tnolis; 
cómuni afpe&u inuifa. Q uid ,quzfo;fi plu- 
res effent cxli, Paulus ageret in celo Veneris? 
ad quid illuc eleuatus fuiffet?aut quid illic vi- 
deret,nifi immanem & vaftam molem? aut 
vbieffet in folido & occupato loco,fi forte 
cum corpore euectus fuerit?fpiritus nihil illic 
amplius agerer,quá in tetrà; corpus ibi non 
caperetur fine penetratione. Q uid ibi curio- 
fius videret? vnam folam ftellà, quam 6 ter: 
rà nou videmus ? Hinc etiá patet concor- 
dia Scripture & Philofophiz aceuratioris; 
minuentium numerum calorum re ipsà; 
quamuis doctrinz gtatià cófingi poffint plu- 
res circuli. Noua ifta videbuntur.Sed videris 
an veraznam noua minimé funt;fed renoua- 
ta.non alia fapientia antiquior , quàm facra. 
Ad hzc , & Patribus multis & Philofophis 
nonnullis firmata.Pluribus,opinor;difficul- 
tatibus laborat natutz confideratio, quia fa- 
.. €rasobferuationes minüs curamus in Philo- 
. sfophià quàm Ariftorelicas; & quadam pro- 
teruià querimus interpretamenta conípicuis 
Scripture verbis,ne interpretemur Ariftote- 
cere Scripturà,quàm aquas fuper czlos effe? 
tum plurimi Patres id di&ant;palàmid con-- 
Áimant: nibilominüsquarütur diuerticula, 
& interpretationes alienz à Scripturà & ra- 
| tionc. Atqui numerü celorum impatienter 
fert Chryfoftomus poft notitiam Scriptura- 
. runi fandtarum. Pzné iratusait Homil.4n 
| Genefim: Quzigitur po tantam detfrinam 
ferret eos, quà ex [uo capite loqui , & contradi- 
sinam Scripturam qmultostelos dicere audent? 
Nec mitior Theodoretus Quzft. 12.in Ge- 
nefim inquit: «/4Zberere fabulis , postpofita 
- diuini Spiritus docfviná. 
busca s vip anyprnen 
— eAn celi corruptibiles fiat. 
A REs ad cortüptibilitatem celi,& que 
T & ro, Quidinde capitibus noftris immi- 
| net? Nullum Plato inuenit periculum, nul- 
lum Empedocles, Epicurus; Leucippus,;non 
timueruntruinam magnam. Ánaxagoras,ta- 
.; metfi vidit aut putauit fragmen fideris ex 
füblimilapfüm,nonexpauir,cutum fe adhuc 
putauit: nos cur timebimus , cüm fciamus - 
verbo Domini cxlos firmatos effe, &c fpiritu 
. eriseiusomnem virtute eorum? Cüm nofca- 
mus;ordipatione Dei perfeuerare diem. An. 
HISTORLE NATVRJE LIB. IÍ 
"à ! 
25 
ne timemus defecturam terrám quam cal- 
camus,aquam per quam velificamur,a&rem 
quo recreamür ? Ifta corruptibilia funt , &£ 
puncum;czli comparatione;& tatnen tutó 
currimus in ficco; nauigamus in fluido;nec 
putamus peritura elementa fimplicia : cur 
timebimus defectum cxli ; toties mole fua 
excedentis füblunaria ; potentis validé re(i- 
ftere? Incorruptus manebit;licet corru ptibi- 
lis,vfquequó Deus velit omnia diffoluere 8z 
reficere. Aurum ex elemétis conftat ;& aru- 
ginem nefcit;adamas paruulus eft;& non ce- 
dit malleo; fragiles dentes, & refiftunt ien 
bus;an nefciuit Deuscelos conftantes & refi- 
ftentes facere;vt repugnét aduerfarijs omni- 
bus;& vineantignes, idus, putredinem ? O 
quàm ridiculi fumus; cum fciamus Fideno- 
ftrá;corrumpendos cxlos;fi adhuc incorru« 
ptibiles faciamus! Multi Philofophi;num- 
quam córrumpendos putátes, adhuc corru- 
ptibiles dixerunt. Deus nihil fruftrà agit; cur 
fabricaret orbes incorruptibiles;fi corruptu- 
rus erat? Q uid miraris,cortuptibiles efle cac- 
los,& non corrumpi? Licet quidé mirari,ad 
hoc vtique fa&os. Hoc inter Dei mirabilia 
fancto viro Iob proponitur. Tz forfizan: cum 
eo fabricatis e$ clos, qui folidiffimi quafi ere 
f^ft funt.Scilicet hoc miratu digná. Perinde 
fubtliffimum , ethera continere integrum; 
- fecurü, ac fi folidiffimus & ereus foret. Po- 
lisobícura. Q uid clarius & fgpiüis debuit di- | 
teft Deus firmare ténuiatinde & firmamenti 
nomen czlisinditum quia verbo & potentià 
Dei firmati. Non vtique firmi ex fe funt, 
fed firmati. Proptereà Ifaiaseuaporati fümi 
fimilitudinem cum firmitate coniungit. Ce- 
Ium ait, tamquam fummus firmazum eft. Floc 
pacto etia,qui cxlos alioqui folidos & duros 
putant, hunc locü accipiunt; nifi quód ;cüm 
fuz: celorum denfitati non quadret,referant 
ad ventos & aérem. Maximé quoque confi- 
derandum eft ad tenuitatem celorum,men: 
tio fuz fabrice;per expanfionem & extenfios 
nem in facris defignatz Litteris ; in Latinis 
fepe;in originalibus Hebrzis fzpius. Ne ex 
propofito recedamus loco,illud fabricatus es 
celosjin Hebraicis eft,expandisZi & illud ff. 
exten[i. Subtilitas &: excenuatio extenfione 
confit,denfitas contradtione. Quod etiam 
feptuaginta ewptaue, vulgatus. fermamentum, 
Moyfes ww rakiab dixitjid elt,expáfionem 
fcu extenfionem, Interpres vertit frmamen-. 
1um , quia hoc nomine notius Latinis pro 
cxlo. Ideó Deus dicitur extendiffe celos, 
quia extenuauit materiam ex quà fecit, fiue 
ignis fuerit, fiue , vc multis placet ; humor; 
quem tamen , licet ita fit non nego in fuà. 
formá vniuerfum conuoluere, Aptiffima 
ifta tunica & membrana erit, quà Leucippus 
& Democritus circumtendebant mundo. 
Nec Empedocles nec Plato abfurdum iudi- 
i CaIUnt, 
