26 
carunt, elementum aliquod fupra celos cir- 
cülcribere omnia. Aptiores aqua erant con- 
tegendo vniuerfojynam & copia & délitas re- 
quirebatur huic officio. Maior müádi maffa; 
aque fuerunt per abyfsü exaggerata:&c T ha- 
les proptereà valenuffimutn clementi iux- 
ta facras Litteras vocauit , & ex ijs pleraque 
efle facta. Tum copueniés fpiffirudo;incom- - 
municabile noftro afpeQui empyrei cali iu- 
bat.commode reddir. Iuxta alios;qui folidos 
calosamar, acutiffima eft confideràtio Fer- 
dinandi de Salazarjideó caufantis neceffita- 
tem fupercacleftium aquarti, vt mollis aliqua. 
& Buxa materiae trabfmundanà illà regio. 
De impetuim extremi globi non detineret, 
quemadmodum fublunaris materies perte-, 
 nuisfubfternitur fphara prima. Sediftam 
commodam alioqui Philofophiam, ac duri- 
tjam cxleftem eodem idu tontudimus, 
CAPVT XIY. 
4n [rat violenta aqua faper calor. 
(A Tnumaquz ifte fupercaleftesvioléte 
(int, an per miraculum fufpendantur , 
alienz difpurationiseft. Breui dicam, quod 
forté ridebis , (i non expendas , breuitas ex- 
piabir digreffionis culpam;Semcel opinor,ela- 
tas fine mitacule contineri. In primis, fi ge- 
latascredas,fine quaftione eft:tum fiin gy- 
10m concirari diceremus , minime cadent; 
pam& lebetes bumore plenos;celeriter fur- 
Íum & deorfum citcumaé&os, videmus non 
diffundi Prerereà non putamus miraculum, 
quód nubes fufpendantnr.Adhec,tantà pro- 
pornone & aequalitate librata funt in puriffi- 
mà & pacatiflimà illà regione;adeó vndique 
qualitatibus fimilibus attemperatz, vt in fe 
velut in fornice contineantur : nam non eft 
qaior ratio, cur hinc. aut illinc exordiantur 
dilabi: Omnes autem fimul & vno vndique 
. ámperu nequeunt;relinquerét enim vacnum 
funmlocü. Non effer elementü,nec aptum. 
corpus,quod occuparet fedem illam: materia 
enim empyrtei cxli iam eft extra iurifdictio- 
nem naturz,nec eius rituscolit.. Vnde cüm 
materia non fit quz fuccedat,confiftüt. Ma- 
teriaautem inferioraut zctheris,aut alia que- 
uis , yt illuc infurgeret , opprefsà deluxione 
aquarum iam fupponeret aquas loco difcef- 
filfe quare & vacud. Aufim hinciam dicere; 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
CAPVTCEMV 
Reijeintur,qui Planetas & Cometas 
putarunt anunalia. 
"Eterüim animalia celos effe; bifariàm 
*intellexerunt Antiqui. Quidàomnem 
ccleftem molem rebanturinformari anima; 
alij fidera dumtaxat, maximé errones (prz- 
fettim qui hos putarunt;vt Empedocles ali- 
quis, czlo folutos,non , prout multi iudica- 
. Tunt,vt luces firmamenti;alligatas (iue con- 
Tertasfphzra)crediderüt & fenfu,& mente; 
im0ó diuinitate praditos, nifi quód alimonia 
indigos, vefci humore. Ridiculéifta Clean- 
thes. Tam infanis corporibus qux annona 
fufficeret? Oceanus;putauit Stoicus, miffis in 
altum vaporibus. Certe licet mille Oceani 
expirarent euaporati , ieiuna tot-& tam va- 
- füiffima corpora fuiffent. Plura funt fidera 
quàm vides, qux & victui & fenfationi cita- 
tiflimus curíusinepta redderet. Q uare quo- 
rum natura tam properans eftfenfus fuiflet 
fine vfu, fames fine faginà. Ment ijsabetfe, 
in communi cum cxlo causá vindicauimus. 
Tum non erar;cur alligaretur (arcine inepte 
fenfuüi. Quid corpori infenfato mens pro-e 
deflet? aut quid (tupidü corpus menti igno 
raturz. fentibilia , cuius cognitionis gratià 
poflet colligaricorpori? Ád progretlus fuos 
ftatos & certos opus non erat/fufficitad hoc 
minor. fugge(tus , naturz innatà & proprià 
aliquà quàlitate:determinato & certo impe- 
tu exftimulari poffent ad commotionem 
circularem. Nec deficit vigor,uecarsdiuinze 
menti, excogitandi aliqua vim appetentem 
. circuitüs.Quemadmodum grauitas ad mo- 
tus deoríum ag 
gitat,leuitas ad (ublimes, im. 
pulfus ad obliquos,& omnes differentiasia- 
&ationü, ita poteft effe aliquis impetus, nec 
ad füblimia,nec ad ima , fed veluti ad latera - 
vniuerfi;qui cum rotundus fitjin circulatio- 
nes przcipitaret.Hoc vtique & potefteffe,& 
fortafle maxime expediebat ad confumma- 
tionem , & abíolutam mundi integritatem. 
Certé admirationi potiffimum feruiet,con- 
templari, fidera foluta palari per certiffimas 
ordinariffimafQue periodos,aptiffimis exul- 
tabunda choreis, laudantia Creatorem,gra- - 
. tulantia maxim eius potentia & fapientia. 
Mihi iftud mitabilius eft, & ad maiorem 
fponte quadam, & cum natur guftu, illuc «maieftaté diuinitatis, quàm fi alligata alicui 
aquas fufpendi;nam & fubeunt fine violétià 
per fiftulam attra&o fpiritu, impediturz vàa- 
cuum. Si afcenfus non violentus eft;nec fta- | 
tio fua erit. Adijce fuper omnia diuinam vo- 
lunratem & potentiam : id omnibus rebus. 
natura erit, quod Deus vult effe. dw 
fpherz voluerentur, aut alià vi peregriná &c 
intelligenti. Cometa non magis digni funt - 
mente , quor cauía non melior quàm ftel- . 
Jarum ad fummum erit: namque in zthere 
vidétur in territorio,vt fic dixerim, (iderum, 
non quód ibi aliquid facilé pátem denuó 
generari, (ed apparere. quodammodó enim 
pr celum 
- 
