M 
j 
I 
/ 
IOAN.EYSEBII NIEREMBERGII HIST.NAT.LIB.III. 29 
vim. Neque minima tranflcripfipin anima- 
libüsiconem Dei,fiquidem immenfitatis li- 
bertas mouendi: Quocumque habiles fant 
progredi, vbiqueadelfe. Q uid amplius?Tri- 
nitacisin his ccepit aufpicari fimulachrum. 
Procreatio, filiorum | diuinam progeniem 
memorat. Progreflus,& proles pluribus ne- 
gatur; fentire folà commune eft: nulli abeft 
aliqua imago diuine vigili. T'iculum itaque 
primum fuz naturx fenfum habent: 
| MEEA-P.VDSSPT 
«Quot fenfus fint ammalibus, 
[5 5ordior iam demirari potentià Dei, in 
AX ;coipfo,quod commune eft animalibus, 
quantum difcriminet.Q uot priuatos ceníus 
€x publico zrario diftribuit? Omnia qui- 
 demfentiunt,non omnia omnibusfenfibus. 
Quadam folüm quatuor , quzdam tribus, 
; quzdam duobus; quadam vnico. Nullibi, 
quàm hic;patentiüs monftratur fpecies effe 
ficut numeros;& aícéfiones natura: Variato 
numero fenfüum,variantur formz,& futeit 
naturalis perfectio. T'a&us folum omnibus 
fidus eft: alij ab(unt nó paucis. Guftus quo- 
que fufpe&us ; fortaffe aliquibus fe negat. 
J'alpa vifu caret: effe&u concedunt omnes; 
 monpotentià. At;cur,(i víüm perpetuó dam- 
nauit natura,facultaté prodigeret ? In Indià 
tamen genus talparum duplex:orbü vnum; 
vt noftri; aliud oculatum: tucan ifte dicitur, 
tametfi languenti hebes vifu , 8 füb lucem 
irrito.Hoc fenfu pariter & auditu carét;quz 
teftisincluduntur: (üperuacuus effet obtutus 
& auditusijs,que defidià & tenebris perpetui 
catceris damnantur. Dati hi fenfus ad preui- 
dendas iniurias, tuendum; corpus: fatis his 
prouifum innatis mupimétis.Cum ijs accen- 
Íco marinas vrticas,pulmones, lepores, pria- 
pos;foles,ftellas,echinos magno otio torpen- 
tes.De his duobusextremis & nonnullis vr- 
, ticis adhuc difquiti poffet, ne intuitione pri- 
uemus:é loco enim mouentur;verum caeco- 
rum more vagantur huc & illucimprouido 
incurfu.preterquam diffe&io litem diremit. 
Inaquatilibus mul&a visüs &auditüseadem 
eft:qui ceci funt, funt & furdi. Non ita in tet- 
reftribus, potius vnius fenfus difpendium al- 
tero reparatur. Talpa liquidius audiunt. 
Quod imputát aliqui balgnis,mutilas oculis 
eflc, non ita accidit:non eft peccatum natu- 
 Txcacitas illa, fed gula. Plurimas ignoran- 
tias appendices abdomen habet; nimia pin- 
guedo folet occludere oculos beftiz , cui 
indulgentiffima prouidentia przparauit pi- 
Íciculum qui preduceretillam,lioqui — 
| Ruit ip gupes ,amiffo: pifce fodali, 
Bellua; fulcandas qui prauius edocet vndas, 
Imimen [umá, pecus paruo maderamine caudae 
Temperat , tanto comiungit federe mon- 
MITT TR rl. 
Sunt quz tertio quoque fenfu , vt tethya, 
glandes , & alia, mulétari videntur : quibus 
enim alimentum przíftó eft , & fincera , & 
abfque delectu gula,odoratus füperlluit,qui 
ciborum interpres & explorator eft. quare 
quz humore contenta funt , & in ipfo con- 
tenta fpiritu dignofcendi veftigandiq; elcas 
non egent, preter guftacionem.Guftum po- 
tiffime fratrem tactüs iudicant plerique , &; 
velut geminos , neutrum fine focio reperiri, 
Et licecrnemo fit,qui palam alterum negarit 
cui alterutrum indulferit,non fine probabi-- 
li comiectione ditimeretur in fj pongijs , quas 
in animalium cenfu Ariftoteles & Plinius 
conícribunt: hz ca&tu pollebunt;non guítu, 
nullum tàmen eft actione mutilum , quia 
fenfus ifte communior eft, & ceterorum pas 
uimentum feu bafis. : | 
GA PV SEL 
eAn frt gradus medius mter 
ammalia &. fhwpes. 
Ic gradus fentientis natura in fuos 
A. quoque diftributus eft gradulos. Quz- 
dam animalia pluribus & praftantioribus 
ditata funt fenfibus,quzdam paucioribus & 
hebetioribus contéta;Scilicet per contextum 
natura affurgit paulatim, & fine faltu, velut 
cótinuà procedit tramà,lento mitiQue con- 
Ípatiatur tenore. Nullus hiatusefl nulla £ra- 
&io , nulla difperfio formarum : inuicenx 
connexz funt , velut anulus anulo.- Aurea 
ifta catena complectitur. vniuerfum. Ergo 
quemadmodum in ipfo fentientium gradu 
fuus proceffus eft , fui noduliinterfe funt, 
tum & alius nexus qui copulet fentientem 
naturam cum fpirituali ;ita oportebat fibu- 
lam effe inter plantas & fentiétia. Iftud erit, 
fi vere aliquid planta fit , & veré fentiens: 
quemadmodum homo nexus eft inter ani- 
malia & Intelligentias,quia veré animal eff, 
& verc intelligit, Hzc fibula ftitpium cum 
fenfujfpongia videtur effe, quae cum planta- 
rum formà fenfum tuetur. Rondeletius re- 
ftitit palàm Plinio adornanti fpongias fenfu, 
. Ariftotelem maiori reuerentià coluit ; nihi- 
lominus interpreramento illufit. Ego nec - 
Rondeletio nec Plinio harebo , períecutus 
fortafle Ariftotelicam cenfuüram circa fpon- 
gias, quibus fenfum aliquem expedià , dum 
illas modo dicto in naturarum confinio fta- 
, tuo. Non enim ferefutauit Ariftoteles; dixit 
Ípongias fentire, allegatione etiam commu- 
nis futfragij, & conie&turà experientiaQueid | 
comprobans;nam vbi auulíorem fenfete; 
o» cone 
