'* mors. QCuriftud nee 
36 
funt proculdubió. Ad bzc;tribuamus vitam 
ftirpibus,neganda fortaffe non videtur fide- 
ribus. Viram motio fpontanei & perpetui 
impetüs maxime decernit:hoc fideribus ex- 
cellentius & zterniüs competit. À fe;vt di- 
xi, moueéntur ;immó ob hoc folum dixiffe 
potfem. Tum przftantiüs & euidentius, lo- 
cali nempe peregrinatione;turm conftantirs; 
& non ad quierem;vt elementa, ideó exani- 
ma : illud enim viuit, cuius perfedtio eft fe 
mouere. Hzc abeft elementis: perfe&tio ho- 
rum quieseft , aut afpiratio quietis: motus 
inconuenienteni eorum ftatum arguit; Aftra 
tamen orium maximé oderunt, ergo vita 
aliqua competere illis videtur. Sané fi localis 
motio ; vitalis actio eft, vt pluribus perpla- 
cuit , vita quedam ftellis ineft media inter 
vegetantem & fentientem,maiorillà,minor 
iftà. Oportebat, exornationinaturz, aGtio- 
nem iftam vitz:localis progreffionis in fuo 
feotfim gradu vindicari, quemad modum ce- 
tere vitarum funé&iones. Senfus eft & intui- 
tu$,vbi mensabeft, auditus, vbi vifus deeft; 
odoratio , vbi defideratur auditio; guftatio; 
vbi nullusolfa&us;ta&tus,vbi non comitetur. 
guftus.. Quare progreffio conuenienter in 
aliquà naturà erit,vbi nec ta&tus;ficut & nu- 
tritio fua etiam exanimem claffem meruit. 
Obijcies , generationem vitz munus effe, 
& tamen fine focietate alterius non effe. Ad 
hoc dico, non efle integrum munus,fed par- 
tem & appendicem nuuitionis. Inquies : Si 
vità conuenit czleftibus corporibus;ergo & 
gaueris , cm facra Scri- 
ptura.prziudicauerit fore interitura ? Mors 
Íideribus quiete fuà continget;cam czleftia 
mnunia & mutationes ceffabunt:tune erean- 
da noua omnia predicuntur,nempe in eam- 
dem prifcorum fiderum inquietorum mate- 
riam fuccedet alia forma noua pacatior , & 
amica ftationis. Ceterüm perituros hos ca- 
los, nontantüm mutandos & renouandos; 
quoad fubftantiam, non tantüm quoad ac- 
cidenria , multi iam Aftronomi dabunt, 
multi iam Patres dederüt, Bafilius, Clemens 
Romanus , Nyffenus, Ambrofius, Iuftinus, 
Chryfoftomus, T heodoretus, Oecumenius, 
Vehementids loquitur Scriptura de calefti- 
bus & elemeritaribus mutatiombus , quàm 
deeà qua refurre&dioni noftrorum corpo- 
rum accidet. Noftra immutatio accidentalis 
eft , ergoilla ampliusaliquid obtinebit. Ad 
hzc ,lux naturaliter effundetur ab cxlorum 
effentiáergo excellentiorem fontem exiget. 
Sed non opus eft amplius hic morari ; prz- 
ftruximus enim alia;atque in noftra curiofz 
Philofophiz libro vltimo idem pramuni- 
uimus, & fatisaffertiimus, vt publicis The- 
" fibus propofitis locupletiffime illuftratum; 
defenfum., ac multis pofteà approbatum | 
P | ' í 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGÍI 
plaufümque fit. Illud admnonendum iuxta. 
eruditiffimos virostanta mors, tanta ruina 
cxlorum erit , vt vere & proprie ftella cor- 
ruant, iuxta predictionem Chrifti Domini. 
Ait nofter Maldonatus: &Magis Christo id 
affirmanti , quàm Aristoteli id fieri poffe ne- 
garti affentior. Yam quid obftat amplius? 
2qualitas czeleftium:?terfa;limpida, lzuigata 
funt;fine neruis;fine fibris, fine officinis alijs 
& organis viuendi? At quis fidera proximé 
vidit? quis diffecuit, vt de his decernere pof- 
fit2nullam tantarum & fublimium molium 
anatomen nouimus. Sed ex Lunà & Sole 
conijcere fortaffe potes; heterogenea cetera 
| effe ; vcnonnulli praftantiffimi Aftronomi 
indicarunt. Inzqualitasin Lunà videtur, & 
pet partesà fe diflidet.Sol quoque in fummà 
claritate fibi non eft confentaneus,quod per 
chartam radijs eius in conclaue iaculatis re« 
fiftentem, paátefcit. Cumque ex iftis macu- 
laribus obtutui differentijs in Sole & Lun& 
mult conftantes fint, atque ezdem in di- 
 uerfis & fitibus & temporibus, aufi funt ob- 
feruatores affeuerare, quód inhzreant fide- 
ri; atque ob differentiam partium emicenr. 
Adijce,quód inftrumenta vitalia pro genere 
& neceflitate vitz requirenda fint. Vegeta- 
tioni minor apparatus deíideratur quàm 
fenfui,quare viti illi celeftium illocali feu 
procedenti, fortaffe nullaaut exigua inftru- 
menta requituntür:poterit fine attubus hzc 
viuacitas effe ; fine vifcere , fine cruribus, 
fine radice. ! | 
VELIE, 
Due animalia praftent [enfibus. 
P Oftquam fenfum, animalis charactere; 
-definiuimus, & cum vicinarum natura- 
rum decore contulimus;reftat,vt domeftica 
collatione ipfa expendamus;An fortaffe non 
folüm fenfüum numero inter fe dirimantur, 
' fed przftantià eorumdem aut mentis.id eft, 
an omnes adzquet par fenfatio,, an intelle- 
"€tio. Priorem quztftionem facile explorare 
poffumus, alteram ridere; nihilominis dif- 
cutienda eft. In primis aquatilia hebetioris 
funt fenfus : imó fueruntapnte Ariftorelem, 
qui penitus rnutilarent auditu & odoratu. - 
Iniufté : manifefto enim experimento audi- 
re & odorari probantur. T'intinnabulifono 
in multis ftagnisad cibum vocati pifces ac- 
currunt ; fugiunt ingentes fonitus ; Vt facilà 
proptereà capiantur in latibulis fuis. V enatu- | 
ii delphinos , eos repente alueis circumda- | 
bant ; iiox obftrepentes compellebant vpi- 
uerfos fugitiuos in terram, vbiob ftrepitum 
capite grauatos capiebant. Exiguus namque 
extra aquam rumor , jjs omnibus, qui in 
UN. ' aquá 
