44 
pes , cüm 'irrationabiliores illis nos facia- 
mus ? Cur bruta, quód vltra fenfum affur- 
gant,demiramur; & nofipfos,quód infrain- 
fenfatas dilabamur naturas , non erubefci- 
mus? Negligentes fumus dignitacis noftra; | 
fortafle quia non memores. Sublimius ra- 
tio in cxlo in Deo hofpitatur , quàm quà. 
vulgus naturatü affurgat, Cognara cum fit 
diuinitatis, & dos atque frons hunianz glo- 
riz , erigitur ad cxlum capitolium meritis, 
arx rationis in homine erecto ftat vultu; ille 
folüm cz]eftia refpectat , diuinitatis cogna- 
tus, ratione decorus. Inufte tamen funt 
quxdam eius notulz brutis, vt quam in no- 
bis non colimus , in alienis aris quamdam 
eius ftatuam reuereamur : vt.feiamus cuius 
vmbra feras nobis fimiles facit,ciufdem ve- 
ritatem nos Deo fimiles fa&turam.Si tantam 
nobis incuffit admirationem veftigiü men- 
tis,quantum ipfa mens nos admirabiles red- 
det?Si bruta fenfüs rationalia fimialauit;nos 
ratio diuinos : fi, qux nos, illa fenfu agunt; 
nos ratione dgemus, quz Deus. Quantuni 
poffimus méte,nofcamus eX ijs quz amétia 
aguntimaginatione. Intelligit natura qui 
faciat: opus eius rationaleeft, addo & diui- 
num. nam rationale non ab alià ratione eft 
nifi diuina. Non funt ratiopalia dote dome. 
fticà, quz iuxta rationem fe mouent ; velut 
quz eleuantur;non ftatim funt ignis. V iden- 
dum eft à quo moueantur. Sagitta alieno 
impulfu fcopum quatit: ita quidquid vide-- 
turratione agere, videndum à quo agatur; 
alioquitota natura rationalis effec. In omni 
€à eft quzdam rationis affectatio, quzdam 
difcretio. Elementa norunt; cum exulant 
fuis fedibus; repetunt fine errore viz. Ignis 
fimilia cogit. Stirpes noxios fuccos à faluta- 
xibus diftinguunt; illos recufant, hos attra- 
hunt. Cucumeres oleum áduerfantur , an 
quia fciunt eo fe perfufos morituros ?-perre- 
- ptant vero ad. vliginem & humorem quo 
irrigentur. Vitis brafficam odit propter in- 
uidiam fucci ab illà vfurpandum: fugit lau- 
ruminfenfam nimià caliditate. Audià Ter- 
tullianum , vítis hederzQue fapientias con- 
templantem lib.de Animá, cap.19.- idea 
enim ey vitem,adbut teneram e impuberem; 
antelligenteen tamen iam opera. (na,c* -volen- 
£em alicubi adharere , cum innixa c innexa 
jrofidat. Denique non expetiatà rustica difci- 
pliná, fine arundine, [fme corno ,[iquid attige- 
vit,vltró amalit:eiquidem virio[frus amplexa- 
bitur de [uo ingenio, quam de tuo arbitrio pra- 
perat effe fecura.. Video e bederas, quamtum 
elis premas , flatiam ad. [uperma conari , e 
nulle preeunte [ufpendi , quod malint. parieti- 
bus ipuehi textili filuá ,quàm bumà teri vo- 
luniaria iniurid.Contrà quibus de edificioma-. 
(e eit, ut crefcendo recedunt, vt refugium fene. 
^ 
IOAN NIS'EVSEBII NI EREMBE RGÍII 
tias vamos alior[um deitinatós , cb azimnatiaz 
nem arboris de diuortio parietis iatelligat can- 
tenta. [uà pavuitate,quamex primordio prom- 
dentifiimi frutici edidicit  timenta etiasa vtti- 
nam. Fas eroo [apientias e [ecieptias avbovum 
Gir £on contendat. Viuant vt philo[ophi «vo- 
lunt [apiant vt Philofophi moluntyizmtelligant 
e infantiam liepi, quo magtt bomizis. — 
Adhzc affectus pariter planta fimulant. 
Palmz fe diligunt; fed & in extraneum ec- 
nus charitatem colunt, Myrtus & maius 
amicitiam colunt. Quare quemadmodem 
delirarunt Anaxagoras & Em pedocles, tti- 
buentes ftirpibus vora, cupiditates, ille ani- 
malia ratus , ifte & fexu diltinguens ; atque 
infüper accedens. Democritus ; mente cas; 
exorians:. ita delinquunt qui itrationabili-. 
/ 
bus rationem tribuunt. Ceterünr & tantam. 
mentem beftiarum in argumentum nullius 
fumo : iam enim prüdenuores nobis eflent 
feliciores : naturalis illis.ars ; & ab vtero fa.- 
pientia. Nobis fera eft ratio, pigra mens, la- 
boriofa ars; poft multos labores: poft mul- 
tas ineptias magntim praemium eft , minus 
infanire. Illisidem nafci; & fapere fipe difci- 
plinà; fine labore ; n&ni&itur gloria fuz na-' 
turz eft, fed donum ; non cenfus proprius, 
fed beneficium alienum. Ad haec perfectius 
aliquando quàm nos agíit: perfe&iori enins 
gubernantur mente , nam alienà : impetus 
ille à diuiná eft ratione. Puer aliquando ele- 
gantioris formz chara&teres exarat quàmr | 
- adultus, fi peritusfcriba ducat manum. Di- 
uinus vigorilla dut : abillo prudentiffi- | 
mos impetus difpenfaitt , non aliter quami 
dirce£tus fagittz motus abimpellente homi- : 
ne eft. ideó quia à Deo puriores interdum. 
P 
virtutes edunt, id eft, purioris virtutis fimu- 
lachra. Adijce;quód ti ab euentu non à prin- 
cipio mens definienda effer, non tantüm - 
brutis ratio effet , fed fermé diuinitas. INo- 
Ícunt futura, prafagiunt : fcilicet diuinatio 
potiffima diuinitaus eftteffera. Itam agita- 
tionem diuinz manus in nobis experimur, 
cum infantes fuimus ; & fiquando adulti 
defipimus , tunc aliqua rationalia facimus , 
fed fine ratione, interdicto eius vfu. Ad difci- 
plinam noftramjjfta funt, omnem morum 
inflitutionem, &ffolertia rationis officia fin- 
 Xitinamentibus naturis diuina mens , vt 
erüdirémur, commendatà ratione, vbi non 
cft; & prouocatà , vbi debuit effe. Ad hoc 
funt plura rationalia. officia manifefte irra-- 
tionalium; quz per infolentem naturz ordi- 
nem eueniunt, ad aliquam eruditionem no-: 
ftram. Infantes videmus cum fanditate, - 
bruta cum religione, infeplata cum ratione, 
muta cum linguàá.Infans Nicolausaliquoties 
in hebdomade ieiunabar. Brigitta conticuit, 
víquequo triennis coepit extempló perfecte. 
loqui 
* 
