LÀ 
48 
minem vitz fue iam diffhidentem , re&um 
& illafum deftituit eo ipfo loco vride fuftu- 
lerat. Sed hzc in deteriorem & vindicem 
partem memoriz exempla:ecceetiam in be- 
neficam & benignam. Acofta idem fugeerit. 
Elephantum in vrbe Goà fuiffe , qui annuo 
illo & folemni furore correptus, catenas ab- 
ruperit & vincla. Fugientibus omnibus;fer- 
uulum quempià , qui vInis infantem domi- 
nicum geftabat , indes propeté irrupiffe, 
oblitum farcine quam depofuerat inillà tre- 
pidatione ante des, Elephasadeft,mortem 
omnes & obtritü pueri exfpe&ant.Ille con- 
trà manu füà leniter attollit; in humile te- 
&um,quod é regione edium,collocat;refpe- 
€tans curiose fatifne puer illic fine damno. 
Dein furibundus curfum fuum exequitur. 
Id datum omnes interprerabantur veteri be- 
neficio, quia mulier earum xdium domina, 
& infantis mater,elephanti tranfeunti fxpius 
panem aut frudus obtulerat. Ad hzc: repe- 
dant ferz cubilia fua, vtique memores. Canis 
poft multos annos domü agnofcit ; & redu- ' 
ces excipit dominos,adorar,blàditur,& ad- * 
uentum celebrat magnis lacitiz geftibus. 
Maius diffidium eítjan omnibus infit recor- 
datio brutis. Diuus Bafilius pifcibus iniquus 
fuit,nullà pne illis reliquit, eft tamen qua- 
dam illis fpecies difciplinz & experientiae. 
Nihil fine memoratione difcitur. Ad figna 
prandij accurrunt in ftagnis, cymbalo aut 
crepitaculo vocati, fcilicec non imtaémores 
fignificatüs: repetunt fuas latebras, nempe 
non obliti viz. Ariftoteles quog; nimis par- 
cus videtur, dum apibus & formicis imagi- 
nationem negauit, memoria eripuit. Iniufté 
» quidem: formica enim per eamdé femitam - 
redit ad domicilium, quzrit amiffam viam: 
. apes quoque importunz funt deguftatis flo- 
ribus.Fareor tamen,aliqua animalia memo- 
tix expertia, vt omnia pigra , & adhzrentia 
faxis, fuo contenta accubitu , fuo fida loco: 
nàque indulta recordatio brutis ad repetitio- 
nem latibuli , aut opportunz rei inquifitio- 
nem aut fugam.[lla funt tenacia fedis; nihil 
quazrunt;fugiunt nihil;fuperuacaneum effet 
meminifle. Sed & tucani minima memoria 
| eft, aut maxima ignauia : nefcit repetere an- 
trum,fi forte ezrediatur, ideó alterum fodit 
quà fe condar : nihilominus alicuius recor- 
dationis argumentum eft, feruarein fuis la- 
tebris congefta in anpuos cibosfemina. 
"C APUIEUSOCNUE 
eAn libertas aut vadifferentia aliqua 
bruti frt. 
T Iberaliffimi nonnulli T heologi;jin qui- 
L ; busnofter Petrus Arrubalin Codicibus 
Yi 
4 l ^ 
S 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
manufcriptis,indifferentiam indulgeht brti.« 
tis circa delectabile & vtile , vt reijcere vel 
arripere illa poffint ; folum circa honeftum 
negatà libertate: tum alij imperfe&tá quam- 
. dam diícurfionem circa hzc obiecta prodi- 
gunt. Plané mihi non eft dubium aliud effe 
arbitrium, aliud rudem libertatem; & poffe 
hanc aliquo modo fine illo. effe, fcilicet fine 
iudicio,fine mente integrá aut fab. Pueri &z 
amentes non folüm fponteagunt,fed mul- 
tà etiam liberé , queQue in eorurh libidine 
& poteftate fit ea efficere , aut omittere aut 
aduerfa ampledti, Sic Vi&toria cenfuit , fic 
& Molina nofterin. Concordià fuà. Neque 
ea culpz illis vertuntur , non merito , nom 
opprobrio, quia non difcernunt inter bo-- 
num & malum morale. Atqui hzc libertas 
non eft exada,nó quam dicimusatbitrium: 
liberum enim arbitrium ibi eft, vbi voluti- 
tas. Ea fit,in quà formaliter;vt aiuntlibertas 
explicetur prauio rationis iudicio. Quid» 
tantámne dabimus licentiam & libertatem 
brutis ac pueris? INon, credo, opus eft: ali 
quam veró neceffariam indifferenciam reor 
cum Molinà noftro ; & ad minus; cum 
Arrubale, ineft eis veftigium libertatis quo- 
ad aliquos motus, & alterutrius partis ius 
elicendi à fentienti appetitu. Quando.nam- ' 
que-(ait Molina) bellua fatigata ex diuturnà 
feffione ambulareappetit;neque in aliquem 
peculiarem locum trahiturà notitià &appe- 
titu alicuius obiecti,quod in eo loco fit;pla- 
néin poteftate ipfius videtur effe fitum ,in 
vnamautin alteram partem moueri. Non 
tamen tantum veftigium libertatis cócedam 
belluis,vt fi ab appetitu , przuià cognitione 
alicuius obiecti, incitentur in obie&tum cer- 
tum;nullaáue exiftente causà quà retzahan- 
tur,vt metu fuftis aut alterius rei jin poteftate. 
ipfarum fit non moueri in tale obie&um. 
Qui tamen neque veftigium hoc liberta- 
tis beftijs voluerit concedere , is nullà ratio- 
ne appetitui brutorum radicem proximam 
alicuius contingentiz tribuere debet. Hac 
Ludouicuscenfuit, & mihi quidem vt mi- 
nimium ea indifferentizlibido danda bru- 
tis , ftuperet namque equus tamquam fta- 
tua , hinc inde zqué oblatis duobus hor-- 
dei manipulis. Recurrere ad caufam pri- 
mam vniuscoaQurz, longum iter eft, & 
füperuacaneum., | x Scb 
Neque tamen liberaliores oportet fieri in 
libertate brutorum. | Confpiratio illa. fuo- 
rum morum neceífitatem magnam fuz nà- 
turzarguit, Omnes vulpes fraudulétz funt, 
omnes grues cautz, omnesaranez ingenio- 
f & infidiatrices , omnes lupi przdones; 
omnes leones magnanimi , omnes lepores 
timidi , omnes apes indu&ygize & follicitz, 
omnesformicz prouidx & laboriofz. At 
. humàna 
