24 
parens argumentum eft folidz incorrupti- 
bilitatis cxleftis , vcifta luminum tempora- 
lium capacitas ad eam refutandam, & reli- 
cio philofophica non prodigendi miracu- 
la. Alij iniuriam visüs hoc putarunt, pro 
dinerfitate mediorüm ad interuallum men- 
tientis longidsillas luces : fed idem de ftel- 
lisconftantibus dici poffer , eque diftantes 
aut vicinz viderentur ac Cometa. Tum & 
ipía confixa aftra, nunc edita, nunc ima vi- 
deremus: at íémper ex eodem fitu arrident 
terris. Sedindulgeo hzec , & inaudita mira- 
cula permitto. INunc communes notiffi- 
morum Planerarum excurfus miracula di- 
ces: at errones, fi caeli duri funtfuifQue veris 
& diftin&is fpharis feparati ; & incommu- 
nicabiles, abíque dubio rumpunt otbes, aut 
penetrant; Namque per fpatium folati 
Ípharz deputatum Venus & Mercurius 
exultant, currunt, difétrrunt ; defcendunt, 
alcendunt, tranfmeant ; quod fine frádiione 
aut penetrationeorbiü non fiet. Hos afcen- 
fus & przcipitia iftorum Planetarum , prz- 
terquam quód recenter obferuata diligen- 
tiffimé fint do&iffimis cxlorum contem- 
platoribus, reperio etiam in antiquis. Inua- 
luitcommunisexiftimatio, folem in quarto 
orbe effe. Cur? quia notati fuerunt Mer-. 
curius & Venus fub Solem iacuiffe. Hunc 
demiffum fitum obtinebant, cüm obferua- 
tent Au&ores iftius placiti. Atqui Ariftote- 
les Solem dixit fecundo cxlo praeffe.. Cur? 
quia eofdem Planetas Mercurium & Vene- 
rcm fupra ipfum confpexit.fcilicet cm illos 
obíeruauit , editiorem fedem acquifierant: 
ergo tranfmigrant fphxram Solis , cim 
nunc fuprà nunc infrà renideant. Martianus 
Capella diligentiüs ifta peculatus, vtrofque 
' vidit elatiores & demiffiores Sole , quem 
clegantiffimé collegit circumdari erronum 
choreis ; atque iftos Planetas iam fübire, 
iam imminere ; iam fequi , iam praccurrere 
Solem ; iam in eadem, iam in minori, iam 
in maiori altitudine tripudiantes. Omitto 
.alia corpufcula vaga , & ftellulas errantes 
. pernotorum Planetarum diftrictü: nam & 
circum Saturnum & Iouem aliquz, circum 
Solem plutes tripudiant ftellulaz, & choreas 
ducunt. Omitto etiam alia phznomena pa-- 
ria aut fublimiora Lunz excur(u;que tecen- 
tes Aftronomi obferuarunt. Tantum trans- 
Ícribam,quz ad me mifit Ioannes Baptifta 
Cifatus, diligentisinduftric & iudicij Aftro-- 
nomus.In quadam € Barcinone epiltolà ap- 
no 1628. ita me docet : Ez quidem in eclipfi 
qupera folari,qua fuit ipfo die Natali Cbris?i, 
eb[eruani clar? in Luná Soli fuppofità quidpia, 
quod valde probat id ipfum quod Cometa qua- 
que c macula folares urgent nempe celi on 
efte à teunitatk d» wariatiomibus atra. exem- 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
pium. Nam circu Lunam aduerti effe  fDbéragà 
feu orbem quemdam vaporofum ,non [échs at- 
que circum terram;adead, ficut ex terrain ali- 
quam v[que [haram vapores e exbalationes 
expirantitaquaque ex Luná.Si R* vestra me- 
cum fuifcet, atque Lumam [ub Soleiz[pexifer, 
demonstraffem k* veftra c ratioue,c ad ocu- 
lumyjid quod dicoynunc ego quidem fcio. Itaque 
cxli non conftàt incorruptá denfitate.Plana 
fi cum Patribus pluribus ab Scripsutà doceri. 
volumus,& nuper cum S.Euftathio Antio- 
'cheno recéns edito;ab Ifaià cap. $1,6.audio: 
O' S&eoybc ac uude Voc écepeni ems Cen fett fumiia 
firmatum eit. Nonitaque maior firmitas ce- 
leltis quàm furbi eft, ánne incorruptio maior 
erit? Non eft neceffe putare ; nam cxli ficut 
fumus liquefcent. T'enuiffimd,puriffima,& 
obfequens fubftantia erat neceflaria procur- 
fióni & excurlioni, & tanto afcenfui defcen-- 
fuiQueetrantium ftellarü. Nam epicycli in- 
fufficientes & impoffibiles funt : maiores &£ 
eroffiores fuà fphzrá debebant effe. Canali 
bus quoq; excauatis Philofophia repugnat, 
non mipüs quá vacuo inuifo tíatura. Q uare 
nonalitex Planetatum. Cornetarumque va- 
gationes expediti poffet ; quàm in petuio 
& diffipandoincuttibus fpatio. Miror quàm 
fibi confona fit veritas, quàm confentanea 
Scriptuta facra accurate rationi,& veraz Phi- 
lofophiz. Quot, quafo,preffit Pliitofophos 
difficultatibustot cxlorum diftin&io per fo- 
lidosglobos? omnes vno verbo diluit Ifaias 
dilutione cxlorá;cuius materiz docilitatem 
& fübtilitatém egregie fumi imagine reprz- 
fentauit. Opinor, vt tantà celeritate vafti illi 
fiderum globiconimodius prolabàtur,om.- 
nium tenuiffima materia neceffaria erat. Ad 
hec contratietas diuerforum difcuríuum hac | 
.liquidà vià liquidó vtique compones : non 
multiplex,non diuerfus motus in celis re ipsà 
eftfed afpe&ui noftro.Hocoptimecóuenit, 
fi velut fpiratim fidera dicas moueri; Cum 
namque per fpiras circumducantur, non à 
puncto in pundum idem,fed in proximum, 
nunc elatius, nunc humilius, & vicinitis oc- 
 cidenti;ideó videntur habere proprios quof- 
dam mortus,quibus accedant & recedát; nec 
S opus eft violéuà & raptu valentiorü orbium. 
CAPVT XII 
: — Tres folum fuat celi. gr 
Vid? inquies. Diffoluimus celorum 
4. claffes,& numeri. V nde, rogo, ifta ce- 
lorum multitudo ? Nonex fonte veritatis, 
non ex Scripturà,in quà,cum Empyreo celo 
ad quod elatus Paulus,ad fummum tresca- 
losagnolco. Addere plures, cótra facras Lit- 
"teras putant. Chryfoftomus , Theodoretus, 
i Ambro- 
