i 
B 
— 
b? 
 -HISTORL£ NATVRAE LIBI 
tádtu, Terram fortiorem marem appella- 
runt, faxa; cauteíque;femineuro fexurn pu- 
tarunt iftam partutientem fegetes; & tradta- 
bilem ad culturam. At;quid mirum anima- 
lia? & rationalia dicerent , quz deos adora- 
runt, Orpheusterram infarcijt Plutone & 
Proferpinà viuificantibus , aquam Oceano 
& T'ethide ; aérem.Ioue & Iunone, ignem 
Phanete & Aurorà. Vt taceam, quantum 
illi licuitfet in füblimium animabus coniu 
ganti Eribromum , Perichthonium , Am- 
phietum , Sebafium, Baffareum , T'rieteri- 
- cum, Ly(íium, Silenum, Bacchum,totidem 
Pieridum fponíos. 
CAPVT IV. 
Zu celi feat. aminalia, 
A , y id LI 
"Etenim Ariftoteles imis iftis ,. & com- 
mixtis intra fphzram lunarem natu- 
tis, negauit fpiritum aliquem inefle.. Noluit 
vniuerfum per omnes (uas partesanimatum; 
nequeíeníu , neque mente , neque ratione 
reditum , neque à prouidentià tempera- 
tum. Cxleftibus quidem hzc omnia adeffe, 
. quódorbibus contineantur animatis,& ani« 
malibus ; ordinem autem tetreftribus per 
| &ccidéns, non per fe , aut cauísà antegrefsa, 
contipgere. Plaufibilior ifta animatio caelo- 
rum fuit, quam omnes , Philofophi faltem, 
acceptarunt, nifi,vt nuper memini , aliquis 
Epicurus, aut Democritus; & tenaciüs Ána- 
Xxagoras , qui quód mallet exanimari quàm 
animare czlos , ei contradicens occifus fuit. 
Theophraftus autem Philofophi nomé de- 
negauit neganti cxlis animam. Hebrzos in 
eadem exiftimatione cum Peripateticis &, 
Platonicis cenfuifle , Calcidius adhuc eth 
nicus fcribit. Cabaliftz lineà fuam viridem, 
fiue vltimá fuam Midah, fiue Cheter Elion; 
animam czli crediderunt , fi credimus Ar- 
. changelo Burgonouenfi.Primis Ecclefie Pa- 
tribus problema fuiffe , Pamphilus Martyr 
- teftatur:nam & Origenes defendit; Ambro- 
fius fequitur, Auguftinus aliquando dubitat, 
- Hieronymusconftanter non horruit. T atia- 
nus non proptereà notatur.Plus quàm quin- 
gentis annis difceptatum liberé , vfque ad 
vniuerfalem .Quintam Synodum earum 
qua Conftantinopoli coadtz funt , Secun- 
dam Agapeti & Iuftinianizuo;quz cenfurá 
ta Origeniftas perculit ; $2 qu dicit celu, . 
€ Solem, Lunam, c flellas, c» aquas qua 
fupra celos [unt , auimatas, quadam effe. c 
materiales virtutes ,apatbema fit.quamuis & 
pridem Irenzus atque Epiphaniusidem in 
Marcofijs damnarinc. | Scholaftici tamen. 
ignari Conftantinopolitani Canonis (exci- 
dit enim àConcilij cetero V olumine;fed in- 
19 
ueniesapud Nicephofum lib.17; fuz Hifto- 
rix ) adhuc libere difputarunt ; dubitarunr. 
S.T homas ad fidem non pertinere fétipfit, 
nec improbauit Aduerfus gentiles:benignus 
enim fuit Ariftoreli , cuius reuerentià non- 
nulla aut. afferüit, aut tolerauit. Forta(Tis fi 
aliqua minüs:certa tantus vir differüit ali- 
quando, culpa. Ariftoteles fuit;fiue quia ipfe 
errauit , (iue quia interpretes € Graco erra- 
runt. Sub S. Thomz ftatim mortem,& pau 
ló ante, Parifienfes in fuis Articulis damna- 
runt, Áriftotelica opinionis tutores: nihilo- 
minus fub noftrum fzculum Paulus Ricius 
faftidiose differiiit, &z afferüit.. Verüm qui- | 
dam errores feliciffimi funt , quia quadam 
Cxcà reuerentià antiquitatis coluntur: mul- 
tos fuftentat fui originis obliuio , hzc vetu: 
ftati debetur, Maximos affertores cxlorum 
animatio obtinuit , fed peccantes: Philofo- 
phicis principijs. Infpiciamus aufpicia huius 
opinionis, inneniemus errorem : fatis hoc 
refutationi , quid certum ex errore prafü- 
mes? Immoóinueniemus errores , adde no- 
- ftra Fidei palàm aduertos. Czlos prifci ani- 
matos ftatuerunt , quia Deos putarunt, & 
ipfum fummum Deum,magnum quoddam 
animal ; contrà Hebrzi. Dcos crediderunt, 
quiaanimatos. Deleuit Iofias adolentes in- 
cenfum Soli, Luna , duodecim fignis , & 
omni militiz czli , quam anteà Reges & If- 
rac] & luda adorauetunt , przfertim. Ma- 
naífes ; dedicatione ararum in. ipfo templo 
Dei. "Vtriufque Regni exitium ifta fupertti, 
tio meruit. Et apud Ieremiam placenta & 
libaminaoblara funt Reginz celi, Luna pu- 
ta. Itaque & filia & mater idololatriz hac 
prefumptio fuit. nec Chriftianis. pepercit, 
Manichziidem cum ethnicis & Hebrzis 
reputantes, eadem fuperftitione puniti funt. 
Ignari autem Philofophi immenfitatis Dei, 
vbi prouidentiam pofuerunt , animam diui- 
nam addiderunt ; quafi iners diuinitas fine 
mole. fuiffet, | Ariftoteles praefertim aftuté 
confixit czlos accommodariffimos menda- 
ciofuo de xternitate mundi ; ideó & incor- 
ruptibiles dixit,& füblimisalicuius effentiz, 
& credidit animalia immortalia. At cuius 
tandé fuggeftio fuerit, non modó error,fed 
fuperftitio, aut infidelitas : qualem expeda- 
bis veritatem ? Ienorantia immenfitatis di- 
uinz , & pracfumptio aeternitatis mundane, 
cxlos neceffarió animatos & incorruptibiles 
introduxerunt; Sorores iftx opiniones (unt; 
nihiltamen verum aliqua vànitas cogit. De- 
inde , veneratio quadam Peripatetice do- 
&tünz,cxlorumanimationem , parum ne- 
ceffariam vifam , tranftulit ad. affiftentiam 
. Intelligentiarum, incortuptionem fuftenta- 
uit. Iftud,quia fine vllo inconuenienti vide- 
batur; illud; quia fine magno , atque etiam 
| | B 4 vt 
