f 
Mq 
pet, plebs optimos colores mirabatur , ve- 
ftimentorum fpeciem , calceorum elegan- - 
tiam , & quidquid primus afpedus dabat: 
at periti nutam aliquem viuidum , aut 
fignificationem affedus, tain pulcherri- 
mis nature tabulis imperiti primam tan- 
tüm fpeciem ofculantur ; petitiores non 
nifi reconditum & arcanum geftum il- 
lum, & fignificationem , quà tacite Nu- 
omen infinuat. Ceterüm licet in. vniuer- 
fum omnia Daturz opera , argumenta di- 
uinitatis fint ; funt etiam clara diuina 
mentis znigmata , apentes naturz; In 
hoc tamen atrio atimata fubítantia non 
figna dumtaxat. Dei locauit , fed. figilla: 
1ia expreffiüs & viuidius ; quz rationali- 
bus geítibus arguunt ratione .fuperiorem 
ibentem. Quare cüm fit munus natura- 
lis Philofophi ; vt non ita illi placeat na- 
tura, quin placeat quod. naturz ; oportet 
in hac przcipuà parte eiufdem nature fe- 
qui guftum , & per feras venari Deum. 
Euftachius ceruum venatione infecutus, 
inter cornua ferz fimulachmrum Chrifti 
Conípexit , ad immortalis vitz predam 
inuitantis. Non minus in fingulis anima- 
lium naturis effigiem quamdam diuinita- 
tis confpicere poflumus, tacitis ad fe cla- 
motibus auocantis. Deus fancto Iob ma- 
leftatem fuam ex animalium proptietati- 
bus arguit ; ex protifione ceruz , lezhz, 
ibicum , onagri; rhinocerotis; ftruthionis, 
equi , accipitris , aquilz indole *& mo- 
ribus oflendit. res (ünt diuinitatis li- 
nitas: & hzc ipfa vbigüe pignora funt 
prouidentiz. Potentiam €opia ' monftrar; ' 
fapientiam forma ; bonitatém vfus. Ille 
potentior eft , qui plura poteit prudens .. 
-tior, qui melius difpofuit ; , 
lus prodeft. Quare diuerfitas anima-- 
neamenta: tres funt radij inui&bilis Juz. 
minis per creata tranflucentés , umma . . 
potentia , (amma fapientia , fumma bo- 
[ 
melior ,. qui 
ium , ftru&ura & vilitas , fuis conftan- 
tem lucibus diuiham effigiem adutmbra- 
bant, His itaque confecro fpeculationi- 
bus totam hanc animalium doGrinam. 
Neque enim placet ignauiter philofopha- - 
fi, mechanicé , vt fic dixerim , compin- 
gendo folim hiftorias & mores anima- 
lium , velut paxillos aut lateres ; fed 
confiderando., & fublime aliquid expri« 
mendo. Non eft magne eruditionis , na- 
turz vultum videre , fed fenfum agno- 
fecere : tantum intereft inter vnum & 
alterum philofophandi modum , quan- 
ue 
NEtcecRt "lecere & intellivere.. Nec iu- 
| tum AO Z2 b : 
cündum ', fec magna dodrina eft, ver- 
' ba Latina legere ,.fi non intelligas. Fe- 
minzx & pueri ea legunt. dumtaxat , do- 
UR! 
^ HISTORLE NATVRJA LIB dL 
| 1$ 
&iores intelligunt. Prima Dei Scriptu- . 
ra, natura elt: toc litteris; feu verbis, fi- 
. ue potius fententijs conftat, quot formz 
funt. Parum erit , & ineruditi Phyfiologi, 
illa$ nudas fpe&tare ; fenfu. fuo vacuas , 
& fine fignificatione: Ad bac iucundior 
ifte philofophandi modus eft: ficut iucun- 
dius eft Le&ori; fi intelligat , quàm fi le- 
gat peregrinam & ignotamlinguam, Ad- 
ijce , quód. ad ipfius natura cognitionem 
duuat. Velut enim qui intelligunt qux le- 
gunt, melius,& expeditius;& verius legunt; 
fic qui cognofcit fignificationem & fenfum 
natufz , melius de ipsà iudicabit. Multi 
Philofophi , quia naturam confiderarunc 
fine fuo fignificato;ignoraruntiplam,& plu« 
tibus vituperandis erroribus peccarunt.. Vi- 
derit Empedocles , qui tribuit plantis & 
brutis intelle&um ; & Ariftoteles , qui ater- 
nam illam dixit; & alij , qui cafu factam 
raefumpferunt: ridiculi, quitantum con- 
ilium fortunz donum putarunt Pratereà; 
hanc: pracipuam exceptionem curiofitas 
Obijcere poteft, hunc folum fcientia tituluna 
pracribit, Plura finefuo vfu difcere , plus. 
quàm ignorare eft, & inane, & futile, &, vt 
mihi placet , infulfum. Q uis autem melior 
rerum yfus, quàm cognoícere Deum , mi- 
rari, londare, continuis facrificare hymnis; 
& in hoc mundano templo adorare? Qui 
expendit naturas cum interpretatione fuà; 
tot hymnos -confeerabit Deo ; quot. for- 
mas defniratur , tótlàudum facrificijs ho- 
. iorificabit an&terem. 
ADOBUNAPOMCE XXII s 
"Ratio buius Hifforia. 
C Var& nori credo füperfluütà aut fru« 
ftrarieum iftud opusab ominibus vide- 
ti adhuc poft tot exa&tos commentarios 
iex Grzcis , Latinis, & barbaris ; poft dili- 
gentiam ÁAriftotelis  cutiofitatem JEliani ; 
ftudia Plinij , poft anonymum Arabem & 
Elcarfini: Exrecentibus quoque accuratif* 
fimà plurium do&iffimorum Medicorum 
diligentià &z vrlibus laboribus ' fruimur; 
opinionis premio paribus ; quos hzc Phi- 
lofophia meritó occupauit ; pratipiendo 
iftam gloriam alijs Philofophis & 'I heolo- 
pis, ex quibus tamen. Alberto Magno & 
Vincentio Burgundio aliquam laudem de- 
bet, Nec füperuacanea zmulatio erit la- 
bor alterius Theologi, Gaufabatur Z&lia- 
nus , fatisfacturus curiofis , fe notia ani- 
malia facere impotentem ,; fat fuiffe, ex 
prifcis noua naraffe. Nolo ita excufari: 
vtrumque, vt fpero , inuenies , & no- 
| B a ] ua 
