agitat motus; ad maiores. huimanis, 
i * 
/ " NF. 
' 
L] 
HISTORLENATYVRU LÍB I, m e 
 fhiranda furit , quia opeta refpicimius: ceffa- 
ret admiratio , fi operantem:; T'ranüibit no» : 
 Uitasin fidem,cum refpe&u audoris.Diuina 
-manus hac molitür, Quidam visratione - 
fuperior, velut neruus figillaria;ad rationales 
uare 
non vultu, & primo afpectu ; veritas hic ex- 
' ploranda, fed cum computatione maieftatis 
natura poteftatis Dei. Nec quidquid ad mi- 
zabile & inopinabilejillud fufpe&um eft:for- 
tafIe quod hic impoffibile creditjillefa&tum 
vidit. Cümin Academià Regià primo die 
- deanimalium hiftoria dicerem, aliqua nar- 
taui admiranda.ad maieltatem naturz, di(- 
' ferüi intet alia, fimias quafdam apud Indos 
pecunià numeratà foluere pretium vini in 
tabernà,cuius narrationis ferios laudaui Au- 
&otes: nihilominüs non credebant audito- 
res,; Cüm ecce inueni patronum idoneum: 
exijt teftis oculatus,qui é nouo orbe aduene« 
| fat & fxpéid vidifle affeuerauit, 
Quid de Deo demonflretur ex naturd 
| ammalium. | 
Efidetabis fottaffe aliquid fenfü non 
iam certius, fed (ublimius , nec intuitü, 
fcd demonftrationem , ad notiti&t'huius de- 
cus. Certé , cum iniurià Matkiénaticarum 
fcientiará, excellentiores hic demonftzatio. 
nesinuenio, rió miniis certas;nobiliores;vti- 
liores. Non concludit,omné trianguli maio: 
- zem anguli maiori laterifubtédi:non;trian- 
guli internos angulos duobus retis ádequa- 
ri:non;jifofcelium triangulorü,qui ad bafim 
funt;angulos inter fe effe xqualessnon,zqui« 
angulorum triangulorü proportionalia effe 
latera: non; circulum quadrato pariari : non 
totum affumit maius effe (uà parte; Affumit 
minima, concludit id quod totum eft.Con- 
cludit Deum effe; magnum effe;potentem, 
. fapientem, optimum,in fummá prouidum. 
O innocentillimam;ó felicem curiofitatem 
ofeendi Deum !. Hic paffim occurfabit 
immutabilis, hic patet inuifibilis ; hic pro- 
 Smuleatür arcanus, Quis;fi ftatuamligneàm 
aut figillaria moueri videret , & fimulare 
— humanosgeftus , non ftatim diceret, hhma- 
náaliquàarte & vi latente moueri? Quis 
rationales,immó fupra rationem, & confi- 
lium, & naturam humanam , ratione ca- 
rentium actiones contempldtus , non colli- 
get, aliquam füpetrationalem & fupernatu- 
ralem vim exagitare? 
5 
CAPVT XVIIL 
De induftris ammalium. 
X 7'1de formics induftrias.Paruuluriahi- 
. V mal,maximz prouidentiz: cuius füm- 
ma diligentia comparat in xtate hibernam 
annonam. Conftruit horrea ; fcruando quz 
'congeflit:praccauecindurando ad Solis zcftü; 
ne corrumpauur triticum, recondit mox fic- 
catum, Anignorauit artem efficiendi ne vi- 
fefcant? Capitula granorum corrodit, quà 
virtus germiinalis erumpit;cuius mucilatione 
infecunda funt. Q uis hxc docuit?équomodo 
tot induftrias excogitare amens beftiola,fi- 
ne mente aliquà clandeftin dirigente? Mi- 
raris magnam induftriam formicz,qua vin- 
cit nécetlitatem ? adhuc mirarealiam ; quz |. 
vincit formicz induftriam. Aiotochtlus,fo- 
lertisingenij monftrum, plurimum delecta-. 
tur hisanimalculis. Inuenit modum, quo f1- 
ne labore, immó cum quiete fuà illa vene- 
tur,vt in os concurrat prada. Cubat füpinus 
informicarum femitis,caudà fuper ventrem 
vfque ad os protensà,quz cruftata & rigens 
eft; venter tamen longiufculis & tenuiffimis 
veftitus pilis ,incommodam viam formicis 
praftat,quare per caudam procedentes, re- 
eàincidunt in infidias, & cibum deludenti 
hofti vltró miniftrant. Q uid folettius,quàm 
ità quzrere przdam., vtab ipsà queratur? 
Quid follicitius,quàm fummo otio , quàm 
' quiefcendo parare victü ? Q uanta alijs ani- 
malibus calliditas ad prouentus vitz;ad pro- 
pulfanda pericula, ad medicandos morbos; 
ad educandos foetus? Adijce,quód hzc do-- 
&a nafcantur fupra humanam felicitatern; 
mos fine longà difciplinà rudiffimi fimus. 
Quis docuit leporem timere canem,& non. 
ceruum; cum deformiorfit? Quis pullum 
timere miluum,& non pauonem, cum ma- 
ior fit? Quis ceruum admonuit, plus valere 
leuitate quá viribus? Q uis leonem ad vfum 
vnguium inftituit ; equum calcium ; vt. ille 
fugà tibi confulat, ifti armis,cüm maiora ar- 
mamenta fintcornua? Si fapis,non cafu ita 
fieri dices, Bonafus inutilibus pugnz corni- 
bus multiplici in fe exu recurrentibus , vt 
offenfione non vulnetet;nouit, przfidium, 
quod frons negauit, aluum dedifle.Cüm fu- 
gà fibi confulit , proluuie citi ventris fimum 
egerit per longitudinem trium iugerü, cuius 
ardens contactus exurit infequentes ignis 
inftar, Quisaiorochtlo dixit. (cuius nuper 
mentio admirabilis fuit) vires & arma vali- 
diora effe, proie&tum fui , atque defenfiua 
arma poffe offenfiuareddere ? Cruftatis & - 
duris laminis infttu&um hoc animal , cüm 
opprimitur,colligitfe in globum;atque im-- 
| petu 
