88 
firmamehtum terram adílruit. Ita'compo- 
nitrerum feriem, Primum creatam terram 
& aquam , fed hanc conclufam intra illam; 
Deiude die fecundo faàum firmamentum, 
eleuatis extrà, id eft, fupra terram aquis;alijs 
intràabftrufis , intercidente circulo terreftri 
mnolesimmenfas aquarum. T'andem aquas 
extimas in locum vnum: feceffiffe ad obíe- 
quium appariturz arida. Conca ifta funt, 
violentia naturz , & fuperfluitasactionum. 
Cur aquis tegenda erat terra ftatim appari- 
tura? Tum Scriptura ftilus & hiftoria prz. 
monftratur die primo abyffum eminuiffe: 
tenebra dicuntur fuiffe fuper faciem eius, 
non terra. Denique nullanecethtas eft noui 
huius firmamenti, & contradidionis fimpli- 
citati Scripturz. Deinde firmamentü Deus 
"vocauit cxlum.. Vbinam proptio nomine 
terra dicta cxlum? confideranda quoque eft 
vox Hebrza,non vteurmque vocaffe Deum 
firmamentum czlum.Sunt entm apud He- 
braos multanomina quz celum fignificant, 
bio galea , Soy bereb, wvmy bariphim, .- 
p'onv fecbakiz. nullum ex his nomen firma- 
mento Deus impofuit , excogitauit aliud 
quod eius naturam indicaret ; idjue terrx 
aptari nequit. Vocauit Deus firmamentum 
Co»wv,ab aquis etymon du&tum eft, non,vt 
multi putapt, quaít o'n Du f/27s-maim, id eft, 
ili aque. tamquá quód in eo fuiffent aquz , 
nequeenim intotàterrà , necin toto calo 
funtaquz. Commodior & germanior origo . 
eft,quód cum relatiuo elemento ita didum 
fitex nomine» , & relatiuo y , quafi quad 
4qu4 ,Ícilicet, quod erat aqua , nempe quod 
factum firmamentüm ex aquá effet: terra 
autem ex aquà non fuit. Prarereà ipfa figni- 
ficatio Hebrez dictionis p3 rakiab , quam 
firmamentum xettit vulgatus , terrz nequit 
competere, expahflonem & extenfionem 
fignificat , & potius actioné notat per quam 
fadum aliquid , ion itaillud quod factum: 
nam fi iani haberet nomen res fada , cur 
Deus inipofuit nomen? ideó autem vocauit 
Deus famai;m quod. per expanfionem fece- 
rat, quia nomen non habebat ; /4bab enim 
potius fuit nomen actionis. Ceterum terra 
non per expanfionem conftituta effet in me- 
dio àquarum, fed potiüs per contractionetn 
condita fuiffet, iuxta opinionem hanc, plus 
extenfa quim modó , quippe qua omnes 
áquds complexa. s Mui TUS ue 
CAMP. vp XU 
Occupatio partium Umuerfr. Lo 
hA naturarum prouincijs, incolz 
defiderabantur. Stirpes primuüm par- 
turijt terra: annona animanuum priris pro- 
curanda erat. Germizez terra, ait Deus , ber- 
IOANNIS EÉVSEBIDI NIEREMBERGII- 
bam virentem,c facientem femen.YMto terios 
re prxcept aliqua vis delegatur fecündze 
caufz. Mox zthera dedit habiranda afttis; 
Sed diuersà formulà. Fiat, inquit, /uzzinas - 
yia. Hic nullius efficacitatis commiffio da- 
tur creatura ; minifteriü materiz dumtaxat 
exigitur. Deinde aquas occupauit pifcium 
vulgus , & partem firmamenti czli natio a- 
uium, Pofhidie Deus terram impleuit ani- 
malibus. Curaftrorum conditio media in: 
ter ftirpes & fentientes natnras;iam praemo- 
nuimus: imperfectiora fantanimalibus.De- 
nique hominis celebrata conditio amatorio 
illo & (uauiedi&o , Faciamus bominem ad 
amaginem e» fimilitudigem noslram: Nbi ali-.— 
quid fignificatür ; cuius productio creatae 
cauíz nor committitur. Nam'icet homo 
hominem generet , nulla huriama vis fj piri- 
tum hominis procreat. missis. 
CAPVT XL 
Ad aliqua elementa | [petfare qua 
Aude uon fuerunt. 
Ds itaque primam fcimus auimaliuni 
originem, ex elementis & àb elementis 
caufas complexam materiales & efficaces: 
determinandum quoque eft ; an otnnis ele- 
inentalis prouíncia occupata fit incolis. Et 
quidem omrem: puto , licet non indigenis: 
licet enim beftiz (int aborigines terrx , pi- - 
Íces humoris , a&r tamen nulli viuenti nata- 
lis locüisfuit. Auium patrialiquor eft, non 
a&t. Ienis quoque benignitas folum fe flexit 
víque ad viuentium patientia : parcir, pati- 
tur animalia nonnulla, nulla facit aut fecit: 
hofpitari poffuntibi, noninnafci. A (lrorum 
folum patria fterilis, ramen zther eft. 
SCUAPVOE UXLE 
eA quos incolas babeat... 
HS euoluenda fubtilids funt , qui cuiuf- 
Eque elementi incolz , qui indigenz à 
primordio. Etquidem humus ; humorque 
fuos incontrouerfos aborigines habent be-. 
ftias, pifces; Deaére lis, quorumnam viz - 
üentiun regio fit. Si Philofophos audia- 
mus , animantia a&ris non aues ; (ed dzmo- 
nes fant. Ita difpenfabant mundi fedes, vt. 
volucres terrz habitatores dicerent;Daxmo- 
nes a&ris animantia, Deos ztheris.. Verüm 
iam retudimus cxlorum animationem , & 
fpiritus iam Philofophia & Theologia cor- 
pore exonerant : neque fi craffi mole aliquá 
effent & animati;in exornatione orbis inter- 
cedentem iftam prouinciam fuiffent adepti ; 
lapfus fuit.caufa;& ex pracipitio ob culpani 
fufpenfi aliqui. 
Quare ac reremus. relin que- 
| retur, 
