ENAPP. VUTH OX X TL 
Au vipere Qr. ferpentes venenum [olum 
poft peccatum babeant. 
Vid de peftilentià,quam euoment fer- 
A. pentes, dicimus? Rupertus ex peccato 
immitfam differit,cuius ita funt. Nunc illud 
Íciendum quia reptabat prius, vt nunc om- 
ne huius fpeciei vel generis animal:fed repta- 
tio ifla nihil horroris haberet , fi non illà 
diabolus ad mortem domini eius, hominis , 
vfus fuiffet. Multó magis veró nec virus pe- 
ftiferum vomeret, nec in fe ipfo haberet , fi 
non illud idem creaturz Dei adulterator 
veneficus illo fuz malitiz veneno polluiffet, 
& perosíud homini mortem infibilaffec. 
Ecce hodieque ( vt taceá quód multis fan- 
&orum Chrifti feruorum non folüm inno- 
cuos , fed etiam obedientes legamus fuiffe 
ferpentes) genstota effe vaditur, quz in me- 
dijstutam agat vitam ferpentibus. Vnde ait 
quidam Romanorum au&or nobiliffimus: 
- Gens vnicaterras — 
Incolit à feuo ferpentuminnoxia mor[u, 
cMarmaride P[ylli , par lingua potentibus 
— herbis. Pme no^ 
Ipfe cruor tutus ,pulluma, admittere virus, 
Vel cantu ceffante poteft. : 
Q uantó magis tunc homo cun&orum ani- 
mantium praes, &; dominus , reptilibus 
quoque terrz ordine legitimo imperitaret, 
- fi vel diabolus per os ferpentis numquam 
fibilaffet.; vel (ipfe homo , ciim in honore 
effet, fic intellexiffet, vt venenum fuafionis 
eius non ad mififfet. Ergo bona quidem crea- 
tio cun&orum, fed homini, quia Deo con- 
trarius fa&tus eft,exiftens fibimetipfi grauis, 
in malum iure vería funt ea quz bené fada 
erant. Hzc Rupertus. Dicendum tamen 
idem de pefte venenatorum ac de (xuitià 
ferarum, vtramque dotem indolis effe , fed 
innoxiam foli homini. UTE 
^ 
CAPVT XXXIIL . 
Cur Deus veuenáta do» noxia. — 
aumimalia fecerit. 
Ices , cur beneficentiffimus auctor le- 
thifera & virulenta animalia fecerit. 
Refpondit iam Auguftinus, nec luculentius 
expedtes didtum.Solent enim Manichei,in- 
quit, riouere quzftionem, vt dicant ; Quid 
Opüs erat , vt tam multaanimalia Deus fa- 
ceret, fiue in aquis, fiueinterrà, quz homi- 
nibus non funt neceffaria? Multa etiam per- 
niciofía funt & timenda. Sed cüm ifta di- 
cunt, nonintellieunt quemadmodum om- 
HISTORLE NATVRJE LIBIYV. 
ó9 
hia pulchra funtconditori & artifici fuo, qui 
omnibus vtitur ad gubernationem vniuer- 
fitatis, cuifummálege dominatur. Si enim 
in alicaiusopificis oficinam imperitus intra- 
uerit, videt ibi multainftrumenta, quorum 
caufas ignorat ; & fi multüm eft infpiciens, 
füperflua putat.Iam veró fi in- fornacem in- 
cautus ceciderit;aut ferramento aliquo acu- 
to, cum id malé tractat, feipfum vulneraue- 
rit ,"etiam perniciofa & noxia exiftimat ibi 
effe multa. Quorum tamen vfüm quoniam 
nouit artifex jinfipientiam eius irridet, & ver- 
ba inepta non curans , officinam fuam con- 
Ítanter exetcet.Et camen tàm ftulti fünt ho- 
mines, vt apud artificem hominem non au- 
deant vituperare qua ignorant , fed ciim ea 
viderint, credunt effe neceffaria, & propter 
vfus aliquos inftituta.In hoc autem mundo, 
cuius conditor & adminiftrator predicatur 
Deus, audent multa reprehendere;quorum 
cauías non vident; & inoperibus atque in- 
ftrumentis omnipotentis artificis volunt vi- 
deri fcire quod nefciunt.Ego veró fateor me 
neícire,mures & rana: quare creata fint, aut 
mufca, aut verticuli : video tamen omnia 
infuo genere pulchra effe , quamuis propter 
peccata noftra multa nobis videantur ad- 
uerfa. Non enim animalis alicuius corpus 
& membra confidero, vbi non menfuras, &z 
numeros,& ordinem inueniam ad vnitatem 
concordia pertinere. Qua omnia vnde ve- 
 niant non intelligo , ni(i à fummà menfurá, 
& numero, & ordine, quz in ipsà Dei fubli- 
mitate incommutabili atque aterná confi- 
ftunt. Q uód fi cogitarent ifti loquaciffimi & 
ineptiffimi, non nobistzdium facerent, fed 
ipfi confiderando omnes pulchritudines, &z 
íummas & infimàs, Deum artificem vbique 
laudarent:.& quoniam nufquam offenditur 
ratio,ficubi forte fenfus carnalis offenditur; 
nonrerum ipfarum vitio;fed aoftrz morta- 
litatis meritis imputarent. Et certé omnia 
animalia aut vtilia nobis funt , aut pernicio- 
fa;aut luperflua. Adueríus vtilia non habent 
quid dicant. A perniciofis autem vel pu- 
nimur,vel exercemur, vel terremur, vt non. 
vitam iftam multus periculis & laboribus 
fubditam fed aliam meliorem,vbi fecuritas 
fumma eft , diligamus & defideremus , & 
.'eam nobis pietatis meritis comparemus.De 
füperfluis veró quid nobis eft querere?Si tibi 
difplicet quód. non profunt ; placeat quód: 
nonobfunt: quia etfi domuinoftrz nó funt 
neceflaria ; eistamen completur hüius vni- 
uerfitatis integritas , que multó maior eft, 
quàm domus noftra, & multó melior.Hafic 
enim multó melius adminiftratDeus,quàm 
vnufquifque noftrüm domum fuam. V fur- 
paergo vtilia , caue perniciofa, relinque (u- 
perflua. In omnibus tamen cüm end 
