P 
— .fribusfepeliri hoftilibus. Alij & recentibus 
hoftium vulneribus fugebant cruorem,quo : 
etiam feminz vbera inungebant,vt iam in- 
fantiuminftrueretur crudelitas. Alijs canta 
gula , vt homines ad palatum nutrirent , & 
darent operam generationi;quó plures ven- 
'tri fupereffent hofti; mirum dictu & horri- 
bile. Captasfeminas feruabant , vt ex illis 
procreatam fobolem; ctim iam pübefceret, 
epularentur. Eadem fortuna matrum,cuüm 
fterilefcerentinullafanguinis reuerentia erat; 
neque fine hoc víu capti homines. Eofdem 
item feruabant,vt é feminis fuis procrearent 
gulz füa.Eofdem fenefcentes edebant. Ali- 
cubi ipíi filij patres iam. fenio infecundos 
.helluabantur. — ; 
GOEVOOXIS S 
Leges politice aliquorum Barbarorum. 
Ff N&nitum effet ingenia, mores,leges;facta 
4& hominum barbarorü narrare. Ex ijs quz 
tatim occurrunt,nonnihil carpam,maxime 
Perüanorum, quorü politia cultior, in mul- 
ts maior noftris: ne diuería memoraturi 
ingenia brutorum , humana omnino con- 
temnamus. Reges Periiani ad publicá rem 
commodiffimé gerendam quoídam Decu- 
" Tionum gradus ftatuerunt , ne quis ignarus 
iuftitiz effet. Decuria infima decem cótine- 
 batvicinos. Vnus praerat reliquis nouem. 
Deinde quinque ifl: decuriz cum fuis Dé- 
curionibus;id eft quinquaginta vicini, pare- 
ant alij Decurioni maiori. Rurfus dux de- 
curiz quinquaginta vicinorum füberant alij 
Decurioni,cuius curz centü erant patresfa-- 
inilias. Q uing;eiufmodi decurijsjideft quin- 
gentis vicinis;alius erat Decurio prapofitus, 
Jum dug decurix quing&orum vicinotü. 
fub alio chiliarcho erant. Non amplius pro- 
rogabatur iurifdictio;ne incómode gereretur 
- ad miniftratio plurium. Decurionum miro- 
rum munus duplex: prouidere ne quid fub-- 
ditis deeffer, alterum, nequid malé agerent: 
Q uitacebat, dupliciter reus; & quia iniqué 
atque infideliter publicum munus gefferat, 
& quia delinquentis culpam in fe tranfmit- 
-." tebat : perinde ple&ebatur ac fiipfe patraf- 
- 
| fer.Superiores Decuriones cüm fimilem cu- 
ram haberent, & etiam iurifdi&ionem in 
. minorem Decurionem, nulla huius negli- 
gentia, nulla fubditi culpa;aut ignorata, aut 
impunis manebat: ita omnes mirifice in of- 
ficio continebantur. Idem mos in. militià 
 feruatus.IjdemDeecuriones fingulis annis re- 
nuntiabant Regi , quot illo anno in regno. 
nati, quot vità functi : ita pro ratione nato- 
rum mortuorum que diftribuebant iüftiffi- 
HISTORIE NATVRA- LIB. VIIL 
f id eueniret, admonere fuperiores Tudices. 
137 
mé per prouincias & ciuitates onera. Leges 
illorum , leges fandtiffimz cuiufdam fratet- 
nitatis diceres. Iubebar alia, cuiufque oppidi 
vicinos mutuó iuuari , (ine vllà mercede, in 
colendis agris;fegetibus metendis, xdifican- 
dis domibus. Alia lex interdicebat fümprus 
in veftibus,conuiuijs,& delicijs. Bistamen 
aut ter in anno iubebat epulari omnes fimul 
coram Curacis, id eft prafe&tis & füperiori- 
bus; tum in ludis feftiué exerceri ad nutri- 
mentum charitatis , & recreationem Opera- 
riorum. Alia lex pro pauperibus iubebat 
claudos;cecos,mutos,fenes;cgrotos;publica 
ceníu ali. Alia pro hofpitibus iubebat item 
ex communibus zrarijs exteros & aduenas 
hofpitari , conftru&tis 'ad hzc officia domi- 
bus , & per vias diuerforijs: item ad conui- 
tia publica, mutos,claudos, czcos,fenes, & 
alios miferos conuocari, vt fic leuarerit con- 
ditionem füam.Alia lex, domeftica di&ta,in- 
terdicebat otium , vt adhuc quinquennes 
pueros occuparet,& mutos,& furdos,& ce- 
COS,& fenes, pro cuiufque facultate & viri- 
bus. Maximum inter illos dedecus & in£a- 
mia, puniri otij causa. Tum lege cautum, 
referatis foribus men(e accumbere , vt: à 
miniftris publicis vifitari commodius pot- 
fent. Defünati erant miniftri iuftitix qui do- 
mos priuatas crebró vifirarent. Militibus ca- 
pitalis poena erat, fiquid furriperent à villis, 
fi. quam noxam vel leuem intuliffent. Sub. 
actis nouis prouincijs, ad ponenda odia, vi-- 
Cos duces cum vi&oribus fplendide & late 
conuiuari legitimum fuit. Solemne erat inter 
Caziques Cumanz, minorem natuán here: 
ditate & principàtu paterno fuccedere. Inter 
Perüanos ad fratrestranfmittebatur heredi- 
tas,nonad liberos.Extinctis omnibus fratri- 
bus,reuocabatur hereditas ad liberos fratris 
: * - rd : E 
maioris, rurfus ad natos fecundi , & fic de- 
inceps. | 1 
CAPVT XIL 
Mores nounullarum Gentiui. 
Vinanenfes Indi tutiffimo pa&o Me- 
dicis,quos dicebant Piacbes, vtebantur. 
Videret Medicus, cuius zgroti curatione m 
admitteret:nam fi reftitueret fanitati, libera- 
li przmio donabatur ; fi tamen obiret lan- 
guens, nullà mercede reddità occidebatur. 
Medicus. Virgo anre nuptias adulterio dif- 
foluendas biennio claufa feruabatur. /Dona 
recufans, pro inimico erát. Coriani pollutos 
nefando fcelere damnabant conditione mu- 
liebri ad colum, ad coquiná: nullus illis vfus - 
permiffus vite;nifi femineus.Hofpitibus Hi- 
fpanis aliqui Indi lauabant. pedes. Alicubi 
nDubiles puellas cognati manu rumpebant 
j corata 
