e 
200 2 4IMISTORIGS NATVRUG LIBOY Dll. 
—. tis, eapiteoblongo : fauces multiplici den- 
Uum vtrimque acutorum ordine. repleras 
habet: magaitudine eft ouis: pilo caret, fed 
" Íquamato eít corio eoque viridi. Multi Có6- 
gentium Dynaftz;dum idolorum cultuiad- 
huc dediti effent, huiufmodi domianimal 
magnis fümptibus alebant; crudà natnque 
viétirat carne;fed magnam quoque inde vti- 
litatem colligebant:vatia enim populus ido: 
lo donariaotterebat , quidquid veró offere- 
- batur, in illotum commodum cedebat. Ser- 
pentes adhac & colubros immenfi magni- 
. Wdinisviuos etiam adorabant; quin & hir- 
Cos, tigrides, bubones, aliaque animalia fe- 
talia, & vifa horrenda; quó eri eadem & 
tettiora & terribiliora , eó maiorem illis cul. 
tum deferendum putabant. Q uin & vlterius 
corum :proceffit. vefania : cultum enim & 
honorem. foli & vni Deo debitum , atbo-- 
ribus;herbis , alij(Que plantis infentibilibus, 
imó & lapidibus;lignis;alijfQue rebus inani- 
matis deterebaur, diuerfimode ea forman- 
tes & fieurantes , quibus aliquod ineffe Nu- 
.mén credebanr.. Ipfe quoque mortuorum 
animalium exuuiz ac pelles(quod longe ve- 
fanius) feeno & ftramine infertz, à mifellis 
& cxcis mortalibus vt Numina colebantur. 
Carimonix veró & rirus; quos in deorum 
cultu adhibebant, erant varijjomnestamen 
2d hoc (pedabanr; vt idolisaut demoni in 
ijslatitanti , aliquod obedientiz ac fübmif- 
fionis fignum adhiberetur. Genu vt pluri- 
mum Numini Hedtebant, faciem folo illi- 
debant, vultum puluere opplebant , aliaque 
humiliationis fubmiffionitQue edebant: ar- 
gutenta : denique quidquid domi aut cha- 
trum autrarum erat;idolo offerebant. Per- 
faadebanr popello factificuli , magnam ho- 
rum Numinum effe potentiam , precibus 
fupplicantium intendere;& omne quod ha- 
bebant bonum ab his largientibus defcen- 
dere. Quód fi quis ager inuocato aliquo 
Numine fan&itati effet reftitutus , deorum 
dope confilioue fadum dicebant: i ve- 
ró morbus ingrauefcerec , Numen iratum 
iactabant; ideoqne facrificijs ac donarijs pla- 
candum. Ifta ex Iarrico excerpfi. 
JUR lp metr usen, 5 aae 
- De füentid Q- Affrologid I agar. 
Cripturz beneficio carentiá feliciffimo- 
rum inter Ingasingeniorum ingenta per- 
ejns nos fcientiz vigent nonis 
[ 
Aeruntcum Auctoribus, qux nemo deinde 
ampliauit. | 
- Do&orum adinuentis, velut fi in colle&am. 
-.. finguliadijcerent. Ad hoc fcriptura iuuit; 
^. emníum artium zrarium. Philofophia na- - 
'*uralis optimis apud illos. nexa. legibus 
ES enn 1 | ! 
1359 
perennauit,& feduló exculta fuit. Ad Aftro- 
logiàm eos nonnihil clariffimorü luminum 
confpectuspronocauit,fed vix pertráxit. T res 
tantum errones nouére , Solem: hunc Ynei 
dixere; Lunam;quam Q uilla, & Venerem, 
quáChafea, hoc eft;crinitam aut crifpam;ob 
crebritatem radiorum;appellauere. Ex con- 
Iiellationibus Pleiadas funt admirati , & in 
Vià lacteà comméti ouem lactantem agni. 
Annum folari periodo definierint;Solftitio- 
rum. gnari ;: ad illa dignofcenda octo turres 
verfus Orientem zxdificauere:; totidem: ad 
Occidentalem plagam. Obferuabant ortura 
& occatum Solis, num per defignatas ttirres 
iactaret radios. Ad examinandum zquino- 
&ium columnas facras deputarunt: quo die 
lux Solis vndique tingeret columnam illam 
zquinoctialem dicebant , Solemáue conti- 
dere ibidem:pro cuius maieftate exornabanr 
illam throno Íuperpofito. Lunz maculas; 
vulpem effe abipsà Lunà complexá fabula- 
bantur. Amicum canibus idem aft. dixe- 
re. Ad diuinandum inurilia iudicabant fide- 
rafomnioruminterpretatione abuti. In hoc 
contemptu iudicationisex aftris minis defi- 
piunt noftris Planecarijs. Recens fupplicium 
prouidentiz , ferià animaduerfione in hos 
fuperftitiofosludentis,narrabo. Q uidam mi- 
les fata fua à. Planetario fzzpiis przedici po- 
ftulauit : qui tametfi priüs recufauit , victus 
importunitate, prenuntiauit intra triduum 
moriturum. Excanduit milesinopino & fi- 
niftro vaticinio, atque correptus militari fu- 
rore licentiaQue;arripuit pagionem, & con- 
fodit Mathematicum ; fed comprehenfus, 
ob patratum. homicidium. intra triduum 
fufpendio necatus vitam claufit.Iuftitia diui-- 
na fecit fidem falfz alioqui predictioni : 
nam fi aftrorum legibus & indicibus fata 
certa militis potuiffet Aftrologus vaticinari, 
przuium quoque facinus conieciffet ; & íi 
caufam fufpendi; nouiffet propriam necem, 
fubticuiffet, aut fefelliffet rogante m.Redeo 
iam ad Perüanorum Philofophiam.Terram 
innatare Oceano rati,Solem dicüt quotidie 
mergi;& veluti ftrenuum vrinatorem exilire 
vltra. Geometriz;peregrino tamen ritu;do- 
 üiffimi fuére;fatis etiam in Geographiá in- 
ftrudii. Arithmeticam quoque eximié dodi; 
at,quia ignari litterarum , quibufdam funi- 
culis difcoloribus per quofdá nodos nume- 
rabant, multiplicabant, partiebant , prour 
vnus pofitus color ante aut pott. 
CAPVT XVL 
(— Admiranda. uM 
It magnitudinem nofler orbis 
A. M. miratus eft; fortaffe illá faperauit Bar- 
bara.Catenam auream fecit Huayna Capac 
| ANC NDA S Pe- 
