^ —, .HISEORIZ NATVRA LIB. VIIL 
à cilijs vfque ad mandibulas;(i v&ró femine, 
- incirculum ducebant. / Quin feminisipfis: 
. confuetü erat huiufmodi fanguinem offerre 
 oGoginta dierum fpatio , fciffis tertio aut 
quarto quoque die varijs partibus corporis: 
quo teripore fanguinem etiam. auicularum 
litabant; ac precipue coram Hoitzilopoch- 
tliyper cuius fefta emptis coturnicibus capita 
vellebant; vt abiecto & (ubuolitante corpo- 
re quafitus fanguis effunderetur. Cum ve- 
rà feruum quempiam vel captiuum immo-: 
labant , herus fanguinem eius vafe excipie- 
bat, papyroQue madente eo ora fimulacro- | 
rum perluebat, quod ali ligno potitis intin- 
&o malebantéxercere. Addam hoc Fran- 
ciíco Hernando, vno olim vnius diei facrifi- 
'cioimmolata feptuaginta fex millia homi- 
numintemplo letzcuetzingo. Qui mor- 
bum quempiam euadebant, Aftronomi ali- 
cuius du&i confilio diem fortunatum elige- 
bant , in quo domi multas papyros inflam- 
marent, in quibus Áftrologus imagines de- 
-pinxiffet eorum deorum;qgos coniectabant 
fanitati copfequendz fuiffe propitios. His 
donabat A (trologus fanitati teftitutü, expo- 
nens quofnam deos expreffiffet imaginibus: 
alter veró acceptosin ignem coiiciebat exu- 
rebatQue, & cineres citca domiepiftylium 
medium humabat.quod genus cxrimonia- 
rum vocabatur mezzlataliztli. Erant etiam, 
quiíponte füuà in templis circa feftorum vi2^ 
gilias fanguinem offerrent : &- vt oblatio 
corum gratior effer dijs , mucrones metl, 
tin&dos crurium fanguine, aggeribus acxo- 
yai é filuis delatis imponebanr , oblatos ei 
deo in quem erant propenfiores ; quod ge- 
nus facrificij acxoyatlemaliztli mos erat 
nuncupare. dd. n 
i UR 
5j 
 CAPVT XXV. 
^ De variis fuperflitiomibus, 
(CE in bellum aliquod effent: ituri,mi- 
lites omnes lienatum fefe. prius in fil- 
-uasconferebant , vt templorü focis,vbi pet- 
»petuus lucebat ignis , lignorum copia füp-- 
. peteret; reliquis veró temporibus ad. tem- 
plorü miniftros , & eos qui habitabant Cal- 
mecac;id minifterium, quod vocabant teu- 
ITI 
qu auh qnetzalizui, folebat fpe&are. . V'erre- 
bant etiam non mediocri diligenti; & curá 
. :diluculoin honorem deorum contentorum. 
— domi,penatiámve, epiftylia , atque atria 
^ dium. Patribus item ac. matribus fami- 
. lias curz erat, imperare domefticis , vt huic 
». Operi perpetuo incumberent. Deinde veró 
, odora medicamenta vrebanr, & fuffimen- 
tis placabant diuos : atque id genus cul- 
tus tlachpahualiztli vocabant. Magnam 
. milibus funiculis circumligal 
.tebatid auxilij genus ab Aftrologo aliquo 
147 
pretereà no&tu Sacerdotes curam ponebant, 
ne ignis (qui in templi epiftylio perpetuà 
ardens feruabatur , & fi vel momento tem- 
 poriselanguiffet , fammum fcelus habeba- 
tur)vmquam extingueretur,vtQue exfufcita- 
rent eos , ad quosconchà canendo pertine- 
bat populum ad facra celebranda vocare, 
aut qui fuffimentis vel fartisdiuos effent ob- 
ledtaturi ; quod genus cultus vocabant to- 
coaliztli. Confuetum erat plebi poenitere | 
non femel fingulis quibufque annis, nempe 
'abftinendoà capitum lotione;balnei(Que Sz 
venere,non tamen àcibis , vocabaturQue id 
continentiz genus necaoaliztli. | 
Cum celebrabant feftum Atamalqua- 
liztli octauo quoque anno , Indi nuncupati 
Macatecz,vt audaciam virtutemque animi 
oftenderent, angues ranafQue viuentes fal- 
tando paulatim deuorabant, deindeque lin- 
teis ab omnibus, ob facinus (vt ipfis vi- 
debatur ) egregium, donari folebant. Iuue- 
nes veró in feftoEtzalqualiztli;auiculas mul- 
torum generum filis longiufculis fub fru- 
ticum variorum ramis alligabant , eaf- 
démque huc & illuc inter. frondes volitan- 
tes, cum ordine in eo fefto procederent, 
circumferebant.Erat enim frequens vniuer- 
fa: plebi, per fefta ordine incedere;ac deo- 
rum imagines circa templorum ambitum, 
alive magis diftantia loca , leticis impofi- 
tas-deportare humeris. Solebantetiam fe- 
minz faltare pariter cum viris in folemni- 
bus feftis. Infefto veró dex T'oci, finguli 
iuuenesin eius honorem é labro quodam 
erecto , & pennis referto , fingulos pugillos 
capiebant ; feque. intficem infe&abantür: 
adolefcens veró , qui pellem imaginis eius 
dex nuper interemptz induetat , cum alijs 
commilironibus illos infecuti impetebant 
lapidibus, fauente multitudine factioni ei 
cui veniebat in mentem:neque raró contin- 
gebat aliquos concidereán pugnà. Eleuabát 
ctiam infantes auriculis arreptos in fefto 
Yzcalli, quod in ignis honore celebrabant, 
putantes ita fore vt in.tnaiorem affurgerent 
altitudinem. Ei(dem medebantut (fi valetu- 
dinarij effent ) funiculislaxis goífypij. cir- 
cumligatis collo, appenfod; orbiculo copal- 
li;interdutn etiam & brachialia taloíQue fi- 
gabant.Sed opor- 
adhiberi , quotque dies ille iuberet geftari, 
actandem dimoueri ab eodem ,exuriQue 
in Calpulco: idque fiebat quatuor menfium 
fpatio valetudinis infantium ratione. In fe- 
fto veró Teuhtleci , ne fibi noceret deus 
 Acoloniztli; pe&ori dorfoQue;brachialibus 
ac talis variorum colorum pennas refinàil- 
litas agelutinabant ; nec, non. quarto quo- 
que anno, in fefto Izcalli. . 
Na Aliud 
