-— Tatione videre licet. De mantichorá hec nar- 
'* 3 
HISTORLE NATVRJE LIB.1X, 
rat Ariftoteles lib. z.de Hi(torià animal.c. 1. 
Cpud I2dos (fi Ctefie credendamest) bellna 
gignitur (vtile [crtbit) cui namen manticha- 
ve dentes triplici virimqy ordine, magnitudo, - 
birtitudo,e pedes leon , facies ci aures ho- 
spinis,oculi ce[j color rubricas cauda [corpio- 
Ais modo terreftris aculeo armata, [piculad, ag- 
mataiaculani vox fitule tubawe non ab[rmi- 
lis : cnr [us non minoris pernicitabis quàm cer- 
85: feritas tanta ,vt numquam poft mite[ce- 
ve: appetitus pracipue carts bumana. Hiftrix 
autem in /Ethiopià frequentiffima; eam ge- 
. nerat & India & Africa: repetiti quoque in | 
— Tartarià, Paulus Venetus fcribit; Cardanus 
[ ^ " ^^ . ; 45^ "t fq Q^ 
addit, in Italia & Gallià. Ego in Hifpanià 
quoque,licet raró,vidi tamen ipfe. Eft autem 
exerinaceorum ac ; & erinaceis fimilis: | 
. fpinis tergum hifpida (aculeos namque pilo- 
rum vice gerit vt erinacei,fed longiores) quas 
plerumque,cim intendit cuzem ;laxatas;ia- 
culatione emittit voluntariá, vt affiduis acü- 
. leorum nimbis canes vulneret ingruentes. 
Magnitudine pauló minor lupo eft , quà 
, haud facilé inter feras afpe&tu magis horri-' 
bilesinuenias multas. Q ua veró de medici- 
nis produntur,quecüquede erinaceis dicun- 
tur,omnia tantó magis valebunt in hiftrice.- 
. Suntalia fpinofa animalia,quz non emit- 
tunt aculeos , inter quz accenferi poteft la- 
eerte igenus;quod Indi z2p2)xaiz vocát: ca- 
put duriffimum habet, eleuatum, horreníág 
aculeis , de quo commodiusalio loco dice- 
mus,ficut& de hiftricepifce..— — — 
Ad fpino(a quoq; fortaffe 8zad hiftricem 
 fpectatilla bellua de quà Cardanus. 777 ge. 
| titrisinquitigcerted, matura fuit amimal, quod 
. prafenti anuo niuirit X y o. decimo nono Ia- 
| muarg Papia vidimus. Vulpis magnitudosali- 
quanto 3 os e ritiu leporino cum pila 
longis, duabu[5, dentibus pralongis : fiquidem 
X digità bumam longittdine prominentibus ad 
- todum [duri dentium,oculis [erpentinisquip- 
v pe qui angulis carerent , ch nigri effent, Pileus 
gerat capiti bircina barbe. fimillimus , fed 
- sion aliter quan crisffa pauani. Pilus muk6eli- 
. Aus ac pulcher , arid quod [uper collum velut 
" Jana candida videbatur. | Anteviayes pedes,vt 
| daxi: aures e posteriores pedes nibilo diffe- 
- gentes ab humanis y afr quod pedibus vngula 
| vrfi prá human erat. 12. dorfo , postremaó, 
v parte , (pma circiter centum bistricis inilar, 
. quarum quadamin apice curnabantur , ci pro- 
- aninebant, alioquim immobiles , nec, vt de bi- 
b. 
: 
hi. 
| firice ferant emifaria.Cum mouyeretur, fHrepi- 
| 
155 
um,dum [e coliderent,édebant. Cáuda anferi- 
ua, fed tn [Dimas plume finiebantur. 5i reliqua 
9on videas, an[erem dices, candidis ac cimereds 
plumurum [edibus latod, lumine an[erem ewn- 
lantibus.Vox [ubob[cura,rauca quafi latrausás 
CARIUS. Iracttmdum apimal , (éd tamen quod fa- 
Cil à civculatore tractaretur. Canes odio pra- 
Jequebatur maximo fexus feminei , etatis in- 
tepils. Potus nullus : cibus, pauis aquá mades 
Jathus. Animal boc fui generi vis'e['e credam, 
ftd ex bisivice alind, velut vvr[o natum. Hiffri. 
cem enim conflat efe fuem, [pizias illas baben- 
tem in dov[o , quas poffit eiaculari. «Africam 
mittere , proditum esi; fed munc d Gallia ha- 
bet, Italia.Spine palmi longitudine praacu- 
1 ,leues,albo Vigrod, dillniia.. Sunt erinaceo 
Jpiza (miles, [ed longo minores,ciy qua emitti 
Hequeamt. Hlactenus Cardanus. Erinaceos 
quoque gerere aculeos, pilorum vice, omni- 
bus notum eft. Scit natura foetus füos mul- 
. cerefpinis. Parcifima materfamilias multa 
. officia vrio beneficio complectitur , vnote- 
gumento armat. 
CAPVT IIL 
De aumali Siouio frue Cabim. 
LU 
/l Entio aculeotum hacuatziri. elicien- 
tium fanguinem, fuggerit memoriz 
 contratiam alterius animalculi virtutem ,- 
continentis cruorem. non minoti miraculo. 
Animal Sionium dixit illud Maphaus , & 
apud incolas cabíz vocari, cabal. Antonius à 
«S. Romàno appellauit, Naícitur in Iauá. 
. Huiusanimalis vnam virtureim fcio,(ed mi. 
rificam. Si eius ofcilli extremitatem aliquis 
geftet , quantumuis mille tranfuerberatus 
vulneribus , neguttam fanguinis dabit, Ex- 
perimentis dibus probatum eft : fed illud 
celebre & notiffimum , quód cim Naoda- 
beguea Malacenfis infenfus Lufitanis , & 
aduerfus illos egregic dimicans,tandem op- 
preffus, multifás confoffus ictibus corruerer, 
ex patulis vulneribus nihil omnino cruoris 
manaret. Mox inter fpoliandu m,vt primum 
detracta eius brachio eft aurea armilla (mi- 
rum dictu) tamquam vafe confracto,ita fefe 
cum animá [vniuerfus repenté fanguis effu- 
dit. Cuius rei ftu pore defixi Lufitani , cüm 
.. dealijs captiuis caufam quafiffent;cognouc- 
re inclufum effe in. armillà os eius anima- 
lis, cuius in fiftendo fanguine tam efficax 
effet vis. - | ! 
