186 
eligendi, aut qui vtiles autinutiles reperian- 
tur. Quibus de rebus nunc ego non aufim 
vllam ferre fententiam , quamquam  au- 
diam venenis venenatifqQue omnibus miré 
fubuenire , fyncopen & epileptícas inuafio- 
nes digitis applicatos mire arcere, fomnum 
conciliare, augere vires, excitare Venerem, 
facultatefQue omnes roborare, fedare dolo- 
rem , lapillos renüm atque veficz non mo- 
dó paruà quadam portione denoratos , fed 
manibus tantum retentos , frangere ac pe- 
lere ; vrinz deftillationi ferre opem,partum 
iuuare , & procurare conceptionem , deni- 
quenulli fere non auxiliari morbo ; adeó vt 
fint , qui folius huius lapidis praefidio Medi- 
ci fententià fuà confummari euaferint , pro 
talibufQue fe(e imprudenter venditent. Va- 
rijs eos reperias formis & coloribus, alios 
nempe candefcentes, fuífcos alios, alios lu- 
tcos , quofdam cinereos nigrofQue, &z vitri 
modo aut obfidiani lapidis nitentes,hos oui, 
illos rotundà figurà , & alios triangulari. 
quid , quód. nonnullieorum bafis centríve 
loco glandem habent, & concuffi fonant; 
nucleo intra cruftam arefcente atque coa- 
&o , haud aliter ac hi quos ztites vocare fo- 
lent , aut ipíi zetites funt, quos aquilz ra- 
piunt& transferunt in nidos fuos? Alij pul. 
uerem alij lapillum; T ot veró reperies apud 
INouamHifpaniam;vt iam vili veneant pre- 
tio, ac vel vnicoaureo finguli biníiveemi & 
commutari foleant , cüri. non paucis ante 
annis vnicus & modicus ducentis.aut am- 
plius aureis extorqueri non poffet à merca- 
toribus. Id dictum eft à me atque admoni- 
tum ne deincepsreliquus fit.locus.iftis im-- 
potitoribus ex rapto viuentibus, iufque om. 
ne,dum rei familiari ftudent;quomodolibet 
augendz atque accumulandz;violantibus; 
quibus opus: non eft , in tantà copiá. & nu- 
merosá redundantià, arte illos aut adulterio 
parare , quamquam & ad hunc. modum 
non pauci conflati reperiantur. Verüm lapi- 
des illi foffitij, quosquidam Arabumabin- 
ringendà vénenorum vi eodem nomine 
appellant,reperiutur per hzc tempora apud 
105,ac przcipue in luminis T'ezhuatlani ri- 
pis vari] multiformefqQue, influentibus vndis 
e montibus Boloarmeno redüdantibus: fed 
minimé quos ferunt ijdem in angulis ocu- 
lorum predictorum animalium conctefce- 
re, cum remedij gratià , poftquam deuora- 
tunt ferpentes, ab antris. vi halitus.aut-oc- 
cultà alià vi tra&as; fe mergunt in flumina, 
Sunt etiam quidam lapilli quos aiunt deuo- 
-rarià femineo ceruorum fexu , vt. facilior 
enixuscontingat, &zineius ventriculo re- 
pe Tiri 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII - 
CAE PVTORLOEL OU 
"De lapide bezar. finiarum. | 
NIE prztereundam: cenfeo induftria 8 
k Waliquorum venatorum Orientalium; 
qui miro artificio ex fimijs conficiunt lapi- 
des,quos pro bezar venditát. Prodeunt cer- 
toannitempore ad fimiorum venationem, 
non vt occidant , fed vt vulnerent fagittis 
fubtili emiffis arte, qux non penetrent , fed 
tantum cruentent fimios,quos deinceps non - 
infectantur, Ex crnore interim petrea glans | 
fit intra corpora fimiorum. Singuli tot lapi- 
des generant,quot plagasfuftinuerunt. Cum 
iam norunt venatores maturos lapides , ite- 
rüm prodeant ad capiendos illos , occiíis. 
fimijs. 9. | Y 
CAPVI LXIL 
De lapide biffricis feu -Malucenfr. L^ 
MER vis alterius lapidis fertur,quem 
V A fel hiftricis gignit in Malacà , faltem 
in Pam regni Malacenfis,de quo hzc habet 
Garcia orta : Tapta efl in aimatione apud 
ipfos indieenas ob varitatemyvt e duobus qui 
Jimulmea temporeveperti fuerunt,alter proia-. 
genti munere mifus [nt ei qui pro Rege Lufzta- 
nie Indiam gubernat. Et licetitfic frequens la- 
pis besar imeniatur hunc tamen long? prafe- 
runt incola. Vuundumtaxat vidiffe memini, 
citus color dilutiorim videbatur purpura, ensi 
amaro tangenti leue e lubricus, quemadma- 
dii Gallicus f(apo.Clufius adiicit: 4272 2 Chri- 
So nato [excentefimo tertio. fupra millefimum, 
oflendebatur mihi lapillus planus ,Unaum bu- - 
mani digiti magnitudine non fuperans , leui, - 
coloris ex ciperaceo.candicantis ;fed paruis qui- 
bu[datn rubieinofís maculis afperfc quem valde 
commendabant aduer [ns venena im etian la- 
pidi bebazari preferebant.. lum ex Orientali 
Indiá recenter allatum ferebant e mastica de 
Joloappellari dicebant Japidem porcinum inter- 
pretantes.. Ex quibus notis coniecturam fa- 
ciebam, Malacenfem lapidem à noftro Au- 
&ore commemoratüm effe poffe , quem;in 
- -hiftricisfelle reperiri fcribit. Certe glaber & . 
lubricuserat, Gallici faponis inftar. Ferdiná- 
dus Lopes lib.x.Hift. Indic meminit lapi- 
dis cuiufdam , quem non minore facultate 
predicum efle afferit , quàm fit lapis bezar, 
autMalacenfis;quippe qui mirificé omni bus 
venenis refiftat, Eft. veró is lapis magnitu- 
dine auellanz , rarusadmodum , vt quiin 
capite animalis, quod Indi /w/zolalfappel- 
lant;exiftimatur nafci. E 
CA-- 
