192 | 
veneri operam dare confpectos intelligant, 
fummà illum opeinterficere conétur. Qui- 
libet plerumque tres aut quatuor ducit fe- 
mellas , ac duodecim catulos. | 
CAPVT LXXXY. 
Hifforia Garzie Orta de elephautis. 
JA  Dmiráda de hac prudentiffimà beftià 
| Plinius. & Aud&ores prilci narrant. Li- 
pfius collegit pracipua in lepidà quadam. 
epiftolà ex antiquis recentibus. Hisomnibus 
pratermiffis, nonnulla recentia appendam. 
,À fententià aufpicor Garziz Ortz, eruditif- 
"fmi Medici Luftani. In Indià elephanti 
naurá melancholici funt admodum no&tu 
pauent , & infomnijs metum incutientibus 
diuexantur: fed przíens remedium eft, fi eo- 
xum reQbores. ( Nares linguá vernaculà vo- 
cantur) illorum tergis infideant, femperque 
eos alloquantur ne dormiant. Alui proflu- 
uio plerumque laborant. interdum veró 
adeó in zelotypiam rapiuntur, vt efferentur, 
& quodammodoó furibundi reddantur,dit- 
rümpantquecarenas & vincula.Eiusautem 
mali curandi ratioeít, vt re&oresillos edu- 
cantin agros, & grauiter obiurgent. 
Ceterüm praterid minifterium,quod ve- 
hendis oneribus przftant; & tormentis bel- 
licis € loco in locum commutandis , folent 
bello vtiles effe elephanti : interdum enim 
pe&ore & capite armati, equorum more in 
bellum educuntur. Sed qui his in przlijs 
vtüntur , id folum emolumenti referunt, 
quód aduerfariorum acies profternanr : ali- 
quando tamen, velut incellexi,non fine fuo- 
rum pernicie retrocedunt. Nonnulli Reges 
etam interdum mille huiufmodi elephan- 
tos in przlium educunt , alij plures , pleri- 
.qué pauciores. (Te 
Crudele eft id fpe&aculum , quando ele- 
phanti veluti monomachiá praliantur:xnam 
non modó dentibus fuum aduerfarium im- 
perere ftudent;fed magno interdum impetu 
capitibus concurrunt, vt alteruter eorum, 
capite confradto,in planitiem cadat.Fabula 
fimile eft,quod quidam de maris & feminz 
congteffu tradiderunt : etenim haud aliter 
congrediuntur,quàm reliqua quadrupedes. 
Malta Pliniuslibro 8.cap.1.2.5. & fequen- 
tibus de elephantis fcribit , fed pleraque pa- 
rut probanda,& hactenus nonexperta. | 
Q uód veró in Taprobapá infulà maio- 
res , dociliores , bellicofiorefque elephantos 
gigni tradit,verum id eft,fr Taprobanam in- 
te lcxerit eam infulam;que nunc Zelan vo- 
catur:mam, vt poftcà dicemus , huibs infula 
elephanti reliquis omnibus przcellunt , eo- 
mumá; imperia reliquos agnofcere fcribunt. 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
Huius etiam cum rhinocerote intinicitig |. 
meminit idem Pliniuslibro 8. cap. 20. eo- . 
, tumque pugnas defcribit; Eftautem rhino- 
ceros vaftum animal , cornu in nare gerens, 
quod difficulter domari poteft; Multos in 
- Cambayà,Bengalà finitimá;& Pataneinüe: 
niri tradunt, & ab incolis gatidas vocari. Mis 
hi ha&enus rhinocerotem viderenon couri. | 
git: illud tamen fcio ; Bengalz incolas eius | 
cornuadueríuüs venena v(urpare , vnicornu 
effe exiftimantes, rámerfi non fit ; vt ij rcfe- 
runt qui fe probé fcireautumant. Kid 
Cererüm de monocerote tam incerta 
omnia ab Auctoribus refetuntur , vc illum 
haudquaquam vidiffe , manifeftó apparear. 
Ego hoc loco referá , quz à viris fide dignis. 
accepi. Inter protnontorium Bonz fpei , & 
aliud promontorium vulgó De currentes 
nuncupatum , vidiffefe athrmant terreftre 
quoddam animalis genus , licet mari etiam 
.dele&aretur, quodcaput & iubam equi ha- 
berec(minimé tamen marinum equum effc) 
cornu przditum duos palmos oblongo,mo- 
bili, quodque nunc in dexteram nunciin fi- 
niftram obuerteret , modó attollere, modó - 
dimitteret. Id animal cum elephante fero-- 
citer przliari;eiufque cornu aduerfus venena 
laudari. Eius experimentum fa&um , duo- 
bus canibus propinato veneno: alter enim . 
canem , cui duplà quantitate propinatum 
eflet venenum, fümptoe huiuscornu puluere 
ex aquá,conualuiffe ; alium veró cui exiguá 
quantitate venenum effer datum , nec exhi- 
bitum hoc cornu , ftatim mortuü corruiffe. 
Cererümelephanti non modó vernacu- 
lam linguamintelligunt,fed etiam peregri- 
nas,fi easedoceantur. Gloriz fünt cupidi, 
beneficiorum memores , iniuriarum vero 
haudquaquam obliuifcuntur, & vindice 
cupidiffimi funt.In fummá,huic animali fii- 
bil deeffe videtur, vt ratione przditum appa- 
reat , praterloquelam : tametfi non defint 
quiin Cochin publicuminftrumentum (at- 
teftationem feu teftimonium vocant) fe vi- 
diffe afferanr,cuodreferret,elephantum iftie 
aliquando fuiffe locutum , .petijffeQue à fuo 
rectore (quem in Malabar 2zirejin Decam 
veró Piluage vocant)cibum:at rectorem re- 
fpondiffe,leberem in quoilli oryzam coque- 
ret ,pertufüm effe; tamen ad cacabarium 
deferret obturandum deinde oryzam fe co. 
&urum. Lebetem promufcide fumptum 
elephantus ad cacabariü defert; Is lebetem 
reparat, fed rimam , quam non animaduer- 
terat, inobturatam relinquit. Lebetem refert 
elephantus.  Re&tor oryzam cum aqua co- 
quendam inijcit;fed per rimam effluere con- 
fpiciens aquam, ruríus elephanto tradir;con- 
farcinandam vt ferat. Defert elephas.Caca. 
barius de induftrià lebetem 1e reparare i 
; mulans 
m-—. 
