E] 
HISTORLEÉ NATVRA LIB. X. 
eas que verticem fupra roftrum;quz que to- 
tum gurturtegebant ; nam illz rubrum, ele- 
gantem & floridum colorem habebant, De 
mare loquor,quia feminz pennule dilutiis 
rubebant , neque tam amplum fpatium 
occupabant quàm in mare. Oculi erant 
nigerrimi : roftrum craffum & firmum, fu- 
perna pars adunca & mucronara , vt in te- 
liquis pfittacorum generibus Eius color 
fubrubens , crura breuia femunci longi- 
tudinem vix equabant , cineraceique colo- 
ris fquamis erant tecta , vcaliorum vulga- 
rium pfittacorum pedes , ijjue in quatüor 
digitos diuifi , quorum bini anteriores & 
imparis longitudinis, bini pofteriores & il- 
li etiam impares, breuioribus quidem duo- 
bus articulis praditi , hi interni ; longiores 
autem tribus, £ hiexterni. Vngues albi & 
fatislongi. Valde exilem habere vocem,& 
dumtaxat pipire obferuabam. Gaudet con- 
fortio. Ciim edebart;altero pede cibum non 
tenebat vt alij pfittaci , d roftro carptim 
cibum arripiebat. Cibus autem magnà ex 
parte phalaridis femen : illo enim libentius 
veíci obferuabam , quàm vllo alio feminis 
genere. Mihi autem quidam confpeái (unt 
- adcó edo&ti, vt panem aquá tin&tum car- 
ptim morficando ederent. Potus eft aqua. 
- Illud prztereàin hac auiculà animaduerte- 
' bam , quód femellz fenefcentes vix edere 
' vVolebant;nifi cibum iamà mare carptum,& 
aliquamdiu in prolobo retentum, & qua 
co&um íuo roftro exciperent, vt colum- 
barum pulli à matre ali folent. 
CAPVT LXIIL 
De ingenio pfittacortm. 
| (Seine genus püttaci eft pulcher- 
rimi, quicum puerisludit.Incompofi-. 
tz formz eft,folo veftitu in pretio habetur, 
neque prztermittenda induftria & mirifi- 
cusinítin&us huius alitis. In Potofi quidam 
pfittacus , quem lorum vocant;admirandi 
ingenij. Vocabat Indos occurfantes patriz: 
fux nomine Colla, Iunca, Huayru, Que- 
. chua,&c. quafi quiipforum mores & veiti- 
 mentiritusdignofcerer. Diffimulatam In- 
. dam nobiliori natu & pzné Regio digno- 
|. uit.cum vidiffet illam;dixit: Huayru,Hwayru, 
Huayru. lgnobilior ifta natio eít, quàm illa 
- cuius generis fe fimularet femina. Finxerat: 
| 
fc Pallam é regià (lirpe. Matrona partim pu- 
.. dens, partim iata; fputo & maledicto auem 
- affecit. Hifpali etiam alius pfitracusagnouit 
' Medicum indignum nomine & arte;quem, 
. quotiefcumque occurrebat, conuitijs varijs 
| profcindebat é feneítrà, donec liteimpetra- 
. uit Medicus ne füfpenderetur ibi, Alius 
A 
pfit- 
229 
tacus tabernarij vinarij folitusaudire illum 
domi querentem vinum non vendi , quód 
acetum effet, didicit haec verba, atque ad ia- 
nuam fufpenfusgarriebat tepetito przco- 
nio, Acetum eff, acetum efl quod facile fuic 
ementibus credere: donec herus madefa- : 
ciens (aquam enim odio habent hz aues) & 
caítigans pfittacum dictauit , Opzizouz me- 
rum ,eptimum tneru,quod pfittacus fic anim- 
adueríus didicit, & pofteà ad ianuam idem- 
tidem publicabat , optimum merum effe, 
Multi pfittacorum fimpliciffimi, vt ad cro- 
citantem pfittacum ex. arbore , incuius ra- 
mis auceps latet, multitudo ingens conuoli- 
tet, capique facilé patiantur: nil enim vi- 
fo aucupe terrentur , fed vt laqueo tra- 
hantur ad collum coniecto expectant, nec 
aufugiunt. vno Captato , & in manticà, 
quà pracin&tus eft venator , ipfis cexnenti- 
, bus repofito. | 
CAPVT LXIV. 
De uoyrá. 
.TOyrz meminit Clufius iam laudatus: 
N.de eadem nihilominus tranffcribam 
loannis Hugonis verba. Ex Moluccanis in- 
fulis noyra di&a in Indiam importatur,qua 
pfittaci facié vniuerfim exprimit,quem can- 
tu quoquead amuffim zemulatur,nifi quód | 
pennis rubicundis crebrioribus veftita eft. 
Illarum vna viginti aut triginta pardauis in 
Indià vznit, quz poftquam cum pfittacis & 
afpectus amoenitatem,& garritus iucundita- 
tem communem habeant ,' hoc fibi pecu- 
liare quoque vendicant , quód educatorum 
fuorum;aut aliàs quoque adítantium capita 
& barbas, vt & aures dentefQue linguis fuis 
blandé defricent aut allingant , quas partes 
ftudiosé quafiad viuum emungunt, & e- 
mundant , adeó vt illarum altoribus ex his 
gefticulamentis oble&tationis emergat haud 
parum. Taceo,quód acutiis attendenti co- 
lorisiucundà varietate pfittacos haud leui- 
ter exfuperare videantur. 
CAPVT LXV. 
De auibus peumpulchra. 
]ooeranoen auro quetzaltototl penna 
fecit, & ideo dicitur auis plumarum. 
Criftata eft, & pauoninis magnà ex parte 
ornata plumis, pica columbeve magnitudi- 
ne, roftro & incuruoluteoQue , & pedibus 
nonnihil luteis: caudà tzanatl plumis prz- 
longis veftità , atque virentibus nitidifQue, 
& pauonini coloris, iridisfolijs formá fimi- 
libus opertifQue;alijs fuperne nigricantibus, 
inferne veró , & quà parte pauoninas attin- 
gunt, 
