HISTORLE NATYRA LIB.XiV. . 
Nucleis pro carbonibusfabri ferrarij vtütur, 
quiin aquà macerati, bobus & ouibusin pa- 
bulum cedunt. Quare in hoc videtur Horta 
deceptus , quód huius palma notitiam ne- 
- get prifcis Graecia fcriptoribus.concedic ali- 
. quam, fed ignobilem, Arabibus. Exhibeo 
eius fententiam. Auicenna lib.rz.cap.498. 
eam vocat Giaufi albend,quod nucem Indi- 
cam fonar.Serapio lib.Simp.c.228..8& Rha- 
fislib.3.de Remed.cap.2 o. arborem ipfarn 
jaralnare, id eft arborem nuciferam.: Voca- 
turautem arboripía maro,& «fructus narel, 
quod vocabulum narel commune eft Pe:fis 
.& Arabibus. In Malabar atbor ipfa tinga- 
maran, fru&tus veró. maturus tenga, fed vi- 
ridis adhuc & immaturus eleni ; & Gox | 
lanha:in Malaio arbor ttican , ipfa nux ni- 
hor,;cui à Lufitanis nomen coquo inditum, 
ob tria illa foraminum veftigia , quibus cer- 
Copitheci;aut alterius fimilis animalis caput 
repraíentat. Arboreft vaftae magnitudinis, 
folijs palma aut arundini fimilibus,aliquá- 
ralumtamen latioribus,materie fungosà & 
ferulaceà, Rorecaftanez. Gaudet arenofo 
Íolo,. & marivicino', vt in Mediterraneis 
haud facilé fit reperire.Seruntur ipfz nuces, 
€ quibusenate plantz tran(plantantur , & 
paucis annis adolefcunt, & frutiferz fiunt, 
prafercim fi diligéter colantur. Nam hieme 
cinere aut ftercore conlpergi volunt, zftare 
aquá rigari.Letiores tamen euadunt fi fecus 
zdificia pangantur, quia videntur fordibus 
& luto gaudere. Materies ligni cüm fit pro- 
cera, ad plurima perquam vtilis eftjita vt in-- 
terdum in. Nalediuá infulà ( Maldiuá vul- 
- gó vocant) ex hac arbore naues fabricen- 
TS 
tur, atqueclauis, malis, velis & rudentibus 
armentur. Exramis,qui in Malabar ollaap- 
pellantur, fiunt aedium tecta, & nauium ta- 
bulata & opercula. Porró; has arbores in 
duo genera diftinguunt: alterum enim fru- 
&us ferendi caus feruant;alterum curz co- 
gendz grauià, qua eft vinum muftum ; hxc 
autem decocta ab incolis orraqua vocatur. 
Cuta veró in hunc modum cogitur. Przci- 
fisramis vafcula alligantur, ad liquorem cu- 
ram eum vocant, excipiendum: quem vt ex 
altioribus ramis colligant, arborem : con- 
Ícendunt ; aptatis ad pedes compedibus, & 
laqueis , aut fafcijs vinculifque quibufdam, 
arbores per interualia colligantes.Hzc cura 
deftillatur aqux ardentis modo , vinumqQue 
extrahitur aqua-ardenti per omnia fimile, 
|. vt etiam pannus lineus eo madefa&tus non, 
^. fecüsardeat, quàm fi aquà ardenti intin&tus. 
foret." Vocaturautem ftillatitius hic liquor - 
fula, id'eftflos. Quod reliquum eft; orra- 
qua appellatur , admitto ftillatitij liqnoris 
momento. Egurà, velfurà (itaenium pro- 
 nuntiandum elt) antequam exftilletur info- 
M í L 
297 
latà, firacetum fatis interdum acte. Sublato 
, L1 E Y dei 43 - : 
priore vafculo; fi vulnusin atbore factum 
adhuc furam exftillet, fermatur ea, & Sólis 
&ítu vel igüe denfara, facchari modó coir; 
id iagravocát. Optima cenfetur que in Mal- 
diuá infulà nafcitur, etenim nó nigricat vel- 
ut qua in alijsregionibus gignitur. legitur 
nux adhuc receostenero admodum cortice, 
cinare , dum güftatur , faporem referente, 
Conftàttenerà valde & dulci medullà;qua 
infe conclufam aquam fuauem & dulcem 
habet;& faftidium non parientem,multod; 
tempore duranté. Q uantó autem recentior - 
eftnux , cantó eius liquor füauior, tum et- 
iam mediuscortex, quiamygdalis fuauitate 
non cedit, ediur(; à nonnullis cum iagrá, 
cuius pauló anté meminimus, aut cum fac- 
charo, aut exeo trito lac exprimitur , cum 
quo coquitur oryza non minus fuauis, 
quàm fi cum lace caprino decosta effer. 
Autex hoc & auium quadrupedümve car- 
nibus edulia parantur , catil illis nuncupata: 
Maturior veró fada nux , continet quidem 
etiam liquorem , fed non adeó fuauem vt 
prior, quid; interdum acefcat.Nuces ifte re- 
centes liccat, atque fuperiori cortice deli- 
bratz & confradx, ab indigenis copra. vo- 
cantur,deuehunturQs inOrmus, Balzguate, 
aliafgy regiones , quibus minore copià na- 
Ícuntur quàm vt exficcari poflint,aut in eas 
prouincias quz hisomnino carent:fuauefdy 
funt jijfque vtimut tamquam caftaneis fic- 
-cis. Gratiores multó funt palato,quàm quz 
integrzin Lufitaniam perferuntur. Ex jf 
dem fragmentis, (iue copràlimpidiffimum - 
oleum magná copià torculari exprimitur, 
nonmodo ad lucernas vtile , fed etià oryzae 
coquendz aptum.. Duplex veró exprimitur 
ex his nucibusolei eenus., Vnum ex:nuci- 
. MCO DENT M Voi AOT cl 
bus contufis, aquá calidà aftusà, quibus ex- 
preffis, aqua fupra oleum enatat. Huius 
^vfüs eft ad pargandum excrementis ven- 
triculum & inteftina;purgat enim leniter,8z 
fine noxà. Multi tamarindorum expreffio- 
nem addunt, quod & vtile medicamentum - 
eífe, fzepids fum expertus. Si hoc oleum ini-- 
telligunt Auicenria lib. 1 1.cap. 498. & Sera- 
pio lib.Simp.cap.228.cüm id butyro prcfe- 
runt;re&te fentiunt mcà fententià;in eo ve- - 
ró-falluntur,'quód. ventrem minus lenire: 
"dicant quàm butyrum. Alterum genus olei 
ideft, quod fuperius ex coprà exprimi dixi- 
mus. Id prater iam dictas facultates, neruis 
admodum eft vtile : fiquidem magnà huius 
vtilitatem quotidie experientia oftendit in 
neruorum contra&ionibus , & articulorum 
doloribus antiquis. Hocenim inundtum z- 
grum , cupa grandi, qua hominem capere 
poffit, imponimus, ibique dormire & quie- 
Ícere concalefattum finimus , magno d 
admi- 
