304 
expilare queant. Sed cum dutroa quodam- 
modó venenum fit;ad mifcendam eam cu- 
ra & moderatione eft opus: nimià fiquidem 
copià indita, vità exuit haurientes , nifi pa- 
ratis anndotis vis eius malitiofa infringazur. 
Hzc Lincoftanus. Adijcit autem Bernar- 
dus Paludanus: Contra dutrox hauftum 
illa remediorü genera conferenptiffima funt, 
qux vomitum cient, quo quidquid in ven- 
triculo continetur , prompté euacuetur , à 
quo & potiones purgatoriz & clyfteres con- 
ducunt: nec minus frictiones & ligatura 
manuum pedumqQue,nonnumquam etiam 
venz in pedis pollice (e&io profunt. 
GAPVT XXII 
De berba cuiud fine feutidd. 
Al quoque eft herba Indiz fatis nota; 
quam Lufitani fentida , id eft fenfifi- 
cam hac de causà nuncupant, quód ad ac- 
ceffnm hominuin aut conta&tá, aut quem- 
cumuis pulueris obuij infperfum jillicó flac- 
ceícat & fe claudat conftringatQue , nec fé 
pandat prius , quàm inde itertim difceffum 
fit; quo facto , confeftim & quafi nouiter 
virefcit & dilatatur ampliter. Aditum abi- 
tumqQue quotiefcumq; inftituas idem cofi- 
ftanti ingenio facit, vt & fpe&taculum illud 
intuentibus iucundiffimum fit, & narurz 
mylftis iure profundiffimé trutinandü. Ali- 
uam huius herbz notitiam habuit fortaffe 
Plucdi Rose fabulz penitus funt,quz de 
herbis fentientibus dixit. nos alia infrà da- 
bimus. 
CAPVT XXIIL 
De arbore frondiuind. 
Níulx Cirnbubon vicina eft alia, in quà 
nafcitur arbor,cuius folia cüm in terram 
deciderint;gradiütur perinde ac fi viuerent. 
Ea mori folijs multum fimilia funt ; parte 
vtraque, binos pedes breues & acutos ha- 
. bent, quibus abítractis,fanguis minime ma- 
nat.Sratim atque folium quisattigeritjillud 
mouetur & abit. M. Ant. Pigafera o&to 
dies vnum in fcutulà habuit , quod cum 
tangeret; circa fcutulà ibatznullaQue alià re 
quàm aé&re viuere exiftimabatur. Hzc refe- 
runtur etin Hiftorià generali Plantarum. 
CAPVT XXIV. 
De. cormubus plantabilibus. 
N Goáiinfulà fi cornua aliquando licue- 
rint, radices deorfum in terrá. defigunt, 
medullà eius in plurima quati filamenta 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERG II 
diffe&tà & protuberante ,.hoc niodo in fo- 
Jum fubditü innitente. Radix eius brafficx 
fimilis eft. Huius caufz examé multos fum- 
mos natutz mylftas miferé torfit * & licet 
multi omni tempore fucrint, qui rem hanc 
ad ftuporem vfque admirati fuerint; qui ta- 
men caufam veram & immorá fcrutaretur 
& aflequeretur,nemo,quod (ciá, víque huc 
comparuit. nam & terrain omni illo con- 
fini valde faxofa & lapidofa eft, atque cüm 
in ceteris locisomnibus cornua ad radicem 
víque extirpari & detruncati queant , apud 
Goanos nullo pacto id fieri poteft: nam et 
illic femel quidem refecentur , abiecta za- 
men adcó fecunda funt, vt illicó repullularé 
& augeícere incipiant. 
CAPVT XXV. 
De coc, 
Áyo dicitur frons cocz arbufti;ab In- 
4 dis cuca dicti, &imilislentifco , quam 
feré continué mandunt.Proptereà ex nimio' 
víu non]euis ex cá quaftus inter Hifpanos. 
Dicunt Barbari, fpiritus & vires hauriri ex 
illà cum calce przmanfà. Credunt id non- 
nulli füperftitiofum. Credojitnmerito,licet 
alioqui in fummá fuperftitione fit. Barba- 
ris. Valera nofter fimilem dicit effe viti; 
raro ramo,multo delicatoqQae folio;optimi 
odoris , fed haud nimiüm fuauis; Hanc 
plantam auro; argento & gemmis ante- 
ponunt Barbari ; fummá diligentià plans. 
tant, colunt , decerpunt folia fingillatim, 
exficcant ad Solis xftum , ficca mandunt, 
non glutiunt ;, contenti odore & fucco; | 
diurnant cum illis folis , fortes;8& conftan: 
tesin operis & laboribus, licet ieiuni. Ma- 
ximz & plurimz eft operz puluis in arte 
Medicà: ftabilit offa confra&ta, vulnera tu- 
mentia componit , frigefactiones & frigidi- 
tates pellit, aut obftat ; putrefa&a & ver- 
minofa mundat & recreat.Cüm plantatur,. 
firadix duplicetur, arefit fürcülus. Foliater - 
aut quater ip anno poffunt colligi. "Tanta | 
plante vilitas religioni fiue fuper(titioni 
mancipauit ; crebram inde facrificium dz 
monis: eo tempore quo colligütitür folia; 
maximé inrerdi&ta licentia fcelerum. Ipfe 
damon punit peccantes : torquet pliüresad 
tempus. In gonnullis regionibus virgini- 
bus folüm licet legere, eximio ornatis cul- 
tu, füummaque reuerentià; alijs nec accede- 
e. Verebantut, ne audaciam Jüeret fubitus 
languor, aut turbo. Malti paralyfim aut 
"piembrorum contractionem aut z[tum fe. 
briscomparabant. Arbufta pro numinibus 
habita, vocata Mamacocz; hoc eft matres | 
cocz, feu dex ceca. | .ud 
De 
" 
LU 
r 
