312 
menter concalefcenti remedio funt. Folia 
eadem praftanr, & decocta parataQque cum 
chilli , in frigidorum efculentorum veniunt 
vfum. Vngunt Mexicenfes carpentorum 
rotasnimio motu zítuantes foliorum füc- 
co, atque ita peruriatque inflammari pro- 
hibentur. Radicem etiam eius,qua nonni- 
hil amara eíE, aiunt. miré vlceribus fub- 
uenire. Montanis calidifque magnà ex 
patte locis proneniunt , quamquam in fri- 
gidis quoque naícantur , in calidis autem 
aut temperatis faltem amaturent. fructus. 
Florent primo vere , & fru&um atate 
cum ceteris arboribus proferre folent. 
Quouis anni tempore , fed vere maximé, 
defoffis vtcumque-folijs , aut.pedibus con- 
culcatis,proueniunt, nullaQueadhibità cu- 
rà agunt radices , in iuftamqQue attolluntur 
magnitudinem. Ad tuparum fpecies perti- 
nere videturtetlihoadlli, quz cüm naturá 
tuni & formà fimilis effec, nifi brachiacau- 
lé(ve teretem formam & ftriatam fortiten- 
tur , & alix permultzx. 
CAPVT XXXVL 
De topal mocheztli, (eu cocco Indicoyn 
tuni quibu[dam ma[cente. 
ed apud Mexicanos in tuna- 
rum quodam genere, nopalnocheztli 
vocato;hac folà ratione à pecorum armen- 
torumque iniurijs quibufdam in locis na- 
turà munitis afferto vindicatoque , vermi- 
culi rotundi, extrà candidi, intrà veró coc- 
cinei coloris interdum fponte ipfius natu- 
rx,interdum hominum induftrià atque di- 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
pinulz, teucrijve radicibus apud Perüinos 
innafci fama eft,etfe referendos.Ergo ex no- 
cheztli purpureusinterdum , interdum ve- 
rÓ coccineus, pro varià parandi formá,con- 
flatur color. FitQue exquifitiffimus, fi tera- 
tur ex aquà decocti arboris tezohoatl , ad- 
dito alumine;atque fubfedimento formato | 
in placentulis. Adftringit ex aceto , rufuf- 
Que admotusin modum emplaftri vulneri- 
bus opitulatur; cor , caput & ventriculum 
roborat, ac dentes egregié extergit. Purpu- 
rarum fanguine vía eftantiquitas, quibuf- 
dam in venis gutturisearum contento,dum 
lanas tingendas curabat, & tyrio honore 
decorabat veftes. Verümiam diu eo medi- ' 
camine vti defijt orbis , eadem repetitu- 
rus, cüm libebit pigmenta , neque vnquam 
nouis inuentis fatiandus, aut pedem aliquo 
in tempore fixurus; 
CAPVT XXXVIL 
De yobualxochitly feu. flore 
noé£urno. 
x Ohualxochitl, quam quidá colcaqu& 
 huitl vocant, alij veró yahoalxochitl, 
feu lorem orbicularem, arbufícula eft folia: 
ebuli fambucíve ferens, ad quorum fpecies 
fortaffis erit referenda, nifi qiiis malitad vi- 
tis filueftris genera pertinere, fed minimé 
ferrata vmbellas fambuci 6 flofculis agec- 
ratas orbicularibus, & pallentibus interdiu 
(vt ferunt) contractis & hiantibus nodibus, | 
vnde acini fiunt racematim dependentes, in | 
initio virides, deinde coccinei, ac tandem 
purpurei. Radices veró refinofi faporis;glu- 
ligentià, fernina fuperioris anni ftato tem- 
pore tubis admouentium;que Indi nochez- 
tli, noftri veró cochinilla, fortaffisà cocco 
feu grano, cuius fpecies font , appellare fo- 
lent. Sunt qui diuerfam rem hos effe ver- 
miculos arbitrentur, verüm etti non me la- 
teat, coccum noftri orbis,inquit Francifcus 
Hernandus, non tunis , qux null fere ibi 
reperiuntur, fed illicis cuiufdam ; quam tu- 
Ículium recentiores vocant , folijs adhzre- 
re, ideoque facultate pollere minime ad- 
ftri&torià, eiufque interna pre(tantiz & ho- 
notisgratià vocari chermes feu chermefi, 
exteriora veró , qua magis funt vulgaria, 
tinofas,& guftus nonnihil odori,callida fic- | 
caque ordine fecundo conftat naturá , & | 
fapore amaro,tumores appofita difcutit;aut ' 
maturat & rumpit, quibufdam epota ex | 
aquà fudorem euocat , & alijs aluum ciet. 
Puluis cius medetur infperfus vlceribus in- | 
fanabilibus,& confert fcabiei ,JepreQueaus 
xiliatur etiam refolutis , & vterino affe&to | 
laborantibus. Sunt qui edant folia frixa, 
.expreffo prius fucco medicina gratià, affe- 
rantQue ad eum modum , infusávecorpus | 
extergere, atque impinguare; & vt carnem 
inftaurat exefam , & cafu aliquo exhau- 
flam , fic fuperuacaneam citra vllam | 
adhuc Grzcam nuncupationem mordicus 
recinuiffe : tamen cüm vermicüli vtrique 
fint, & zquatingendi lanas coccineo colo- 
re natura atque conditio, & promifcué fint 
pi&toribus tin&oribufqQue vules, firmum 
habeo, ad coccineum genus, vnde. ( velut 
diximus) fortaffe Hilpanienfe nomen ema- 
nauit , non minus ac hi; quos vocata pam-- 
£ 
noxam fenfümve doloris corrodere & ab- 
fumere , vanos timores pellere .. Petori 
impofita ; folia & fyncopen inde profe-. 
&am rollere. | 
Eros 
