 HISTÓRLE NATVRA' LIB.XÍV. 
GAPYT OXVIL- 
DEM De inangle..... pink 7N 
"X A Angle arbos littoramarinaamatPoft- 
4 V Aquam ad quamdam: magnitudinem 
lurrexerit, frondibus innafcücur calli;qui in 
xerram.decidentesherenc;& pro radice fünt; 
| ánde dicitur perfrondem radicari. Latius hu- 
ius arborisriaturam ex: Quiedo- exhibebo. 
Mangle;aitatbor eftinter eas qua in Occi- 
dentali Índià vulgarizer.nafcuncur fcledtifti- 
ma , cüm ad zdificiorü fabricas, tum ad re- 
liqua fabrilia: Crefcit vliginotis locis, littore 
matis falfuginofiáue fluminum & rorren- 
tium in mare dilabentiü ripis. Folia habet 
maioribus pyti folijs fimilia; craffiora tamé 
. & paulló longiora, filiquas binos palmos 
. longás,aut-maiores,eafQue craffas.Caílize fo- 
lutiuz fructu pares, fuíci coloris,pulpam 1n- 
[tar coaguli fiue offium medullz timilem 
continentes; quà Indi aliorum eduliorum 
penuriá vefcunturetiam. Licet amara fir;(a. 
'Jubrem tamen cibá effe ferunt. Ego nihilo: 
minusab cius efu in morbum incidi;tamet(i 
adeódelicatulus non fim,nec ab ijs cibis abí- 
tiriere in penurià foleam, quibus alios vefci 
video; quinimó nullà etiam vrgente neceffi- 
tate, deguftare non piget; vt commodius de- 
fcribere queá,éaQue decausà hunc fructum 
deguftabam: fed brutorum animantium & 
: filueftrium hominum potiüs cibus dicédus 
| vidctur.  Admiranda autem eius arboris 'eft 
natura:plurime enim fimul crefcunt,mültí. 
ve cius rami deorfum vergere, & in radices 
conuerti videntur.Nam preter multos,quos 
erectosfolijfQue onuftos , atque ab inuicem 
. feiunctos,reliquarum arborum in(tar, habet, 
. frequentibus etiam alijs craffioribus, & te- 
nuioribus &Qu28or; (cfe ad aquam demitten- 
übus,& fub terrà aut arenà radices figenti- 
bus przdita eftqui vbiapprebenderint;alios 
ramos furfum relurgentes proferunt; etenim 
non minüs firmiter hxrent quàm primarius 
arboris truncus , fic vt ex multis caudicibus 
fimul connexi conflara videatur arbor ;egre- 
gio fané fpectaculo,& (ingulari huius arbo: 
fisnaturà. Eiufdem miraculi arborem-Q- 
. riensnuttit,maxim3 Goz: eius defcriptio- 
nemab oculato tefle Fabricio Mordente 
- Clufiusprzitabit. Eam porró arborem, in- 
quit,de quà nobis fermo,in magnam altitu- 
dinem , vnicotrunco ; eodueadmodum 
craffo affürgere folere; afferebat, ramos de- 
- jndeinomnia circum larera expandere,qui 
tenues qualdam,eaíque fingulares, fibras fi-- 
. ue filamenta;cerei fiue aurei,dum recentia 
- funt;coloris; deorfum mitterent;ijígue,vbi 
I 
terram atri&iffent; firmidrentur ; nonamque 
quati proleni generarent, & veluti in nou ós 
arborurü Casdice trafirerié,qui rurfus fum-' 
mà fui parte nouos ramosin latera fpargen* 
tes, nouis denuó fibris deorfum miffis fefe 
propagarent.Sic alij deiriceps rami in infini- 
tum , vt interdü vnica arBor; fiué omnium 
iftarumprolium parens diiudicáres, pratere 
quam ex trunci craffitudine ; quam, non- 
numnquarh in' matretaritam effe dicebat, vi 
trium.vitornm vlpis vix apprehendi quiret. 
Ceterüm-non modó inferioresramos fimi 
les fibras fpargere, fed'etiam in arbore furia 
1nà; ideóQue vnicami arborem denfiffimam 
filuaim efficere. Sub eas veró arbores adi: 
tum fibi paraturos incelas, fibras iam "in 
trüncos conuetías tenuiores fcilicet refcin- 
dere folerejatque eá ratióne veluti cócate: 
rationes & vmbraculà facere;arcendi zftus 
gratiá : adeo enim denfis: ramulis reliqui 
maiores luxuriát; vt Solis radij nullà ratione 
penetrare;queant ; itnó"coricauos iftaruma 
fornicum finus fcindere-inaqualiter ; iude 
refültantem aérem, quz caufa effet,vt echo 
multis in locis ter atque etiam fzpius hue 
manas voces reddere affirmaret; Vidifle au 
tem mihi referebat, interdum o&ingentos 
aut mille viros , quo in numero ipfe fuitfer, 
vnius huiufcemodi arboris vmbrà tegi , fed 
terna etiam hominum millia fub tali arbore 
latete potle^: Noucllos ramos ferre aiebat 
folia mali cotonez folijs fimilia;fuperne vi- 
ridia,inferné candicantia, & lanugine fic», 
ut illa pubefcentia , mirum in modum ab 
elephantis expetita ; idcircó in illorum paz 
bulum cedere folere. Fructus effe extremi 
pollicis articuli magnitudine, colore foris 
& intus fanguineo, granifjue. pleno , vti 
. vulgares ficus, dulces quidem & edules, ves 
rüm minüs grati faporis quàm illas. Nafci 
autem inter folia quemadmodum vulgares 
ficus , hoc eft in nouellis ramis, quà patte - 
illis inharent. folia ; prouenire autem iri 
Infulà Goà loci(Que vicinis. Ficus Indicaà 
nonnullis appellatur, ab Hugone Lingotio 
arbor de raiz, à Ferdinando Lopez cafta- 
gneda mangue. Nota priícis fuit, Theo- 
phrafto, Straboni, Plinio ; nec abfimilis ar- 
bos eft , cuius Pigafeta meminit in defcris 
ptione regni Congo. In Loandà infulàjad 
oftia fluminis Coanza, Regni Congo par- 
tem perluenris, fità,fcribit nafci arborem; 
enlandam abincolis nuncupatam quz celfa 
eft & (emper virens, & fingulari ngturà pra- 
dita: nam ex eius ramis in. flublime elatis 
deoríum demittuntur velüti funiculi , fiue 
fidiculz; qua terram fubeuntes agunt radi« 
ces, é quibus deinde alix planta exurgunt; 
& hac ratione multiplicátur,Sub barum ex- 
terno fiue primo cortice ihuenitur quafi rela 
Dd !" qug- 
$15 
] 
