: bus noftras nafturtium indiftindà zmula- 
turfimilitudine, adeo vt inter nafturtij fpe- - 
HISTORIE NATVRE LIBE. X1Y. 
fimile , mexixquilitl ab eàgente vocatum, 
dolores à causà frigidà exortos mire alle- 
uatis, cru£ium tu mores difcutiens , iure de- 
cocti eiusillito; & calce permixtà fanat im- 
petigines. Quinex eode parari folet medi- 
, camentum egregium aíthmaticis , tiítis 
mexixquilitl., epacotl, perticorum praco- 
'ciumQue: nucleis,femine citoniorum , ficu- 
busnigris, & gummi tragacanthi,equali por- 
tione., Teruntur vero omnia,& tragacanthi 
feiminifque citopiorum faliuz immixtorum 
ftillatitius extrahitur liquor; bibiturQue co- 
cblearis menfurà maturino,quoties expedit; 
atq; ita curatur morbus, redditis excremen- 
tis , pituitofifque expurgatis humoribus rer 
aut amplius , quoties fumi contigerit. Fit 
autem medicamenti, fi opus fit, vehemen- 
tius auctisnucleis: eft entm mirabile , adeó 
acrem herbam atque calentem, butyro vac- 
cino falis experti com miftam &applicatam, 
renum calori mederi,atque ita fedare vrinze 
ardorem,quemadmodum in meipfo(inquit 
. Francifcus Hernandus) cüm eius premerer 
morbo, euentu lato atque felici fum exper- 
tus,Sunt qui dachhoihoilan vocent. 
(X RDCU Fr vile vile 0h d 
& De nafourtio Permiso. 
i Ranflatum quoque eftád Mexicanos, | 
"quorum viridariorum fepta feneftrafq; 
exornat ; quod noftri Perüinü  nafturtium 
vocare folent; Mexicenfes veró pelonmexix- 
quilitl, (eu pelonchili, folia ferens obrotun- 
da, & veneris labro fimilia, fed exilia, & an- 
gulis quibufdam interdum variata , appen- 
dentiaQue pediculo,nequaquam medià par-.- 
te fui, fed e loco in alterum circumferentiz - 
habitum inclinante , inferné fquallentia, & 
' virentia fuperné; caulem rotundü, tenuem, 
volubilem, pergulifque;quibus ornatus gra- 
tià adhiberifolet,fefe implicantem: fores e 
luteo rubrefcentes aquilegiz ofyridilve in- 
- Ítar gerentesjinfernáà parte contortum tübu- 
Aum, fuperiori veró feptem foliolis conftan- 
tcs, quorum duo magnitudine przftantia - 
ceteris, ac duo alia minima lineas quafdam 
rubrasinfcriptas gerunt, plagis Chrifti Opti- 
mi Maximi;quibus cruces paffim otnar fo- 
lent, haud diffimiles; triaveró reliqua, quse 
inediocria inter przdi&a funt , tria. veluti 
clauorum capita. 'Calida & ficca eft hac 
/ herba otdine feré quarto, faporeQue & viri- 
cics,etíi form longe differat;poffit impune 
recenferi. Viridaria pergulafque , & fielinis 
: wafibus fata fenefttas atriáque ipfa exornat. 
€ 
Te 
Viret toto anno,florefq; producit, nifi cüm 
frigoris vehemencioris obftat inclementia. 
Adhibentur flores acetarijs qua ex oleribus 
parantur , gratiamqQueita & faporis & afpe- 
Cusaddit. Ventriculo exfrigidà causà im- 
becillijaut flatu dolenti; (abuenit:tuffi auxi- 
liatur, Tritus idem cum alumine dolores 
dentium fedat , aufert dolorem & tumores 
à causa etiatn calidà ortos , nempe; eadem 
difcuffa 6 frigidioribus adiungatur medica- 
mentis , & vlcera curatinflammata: nam 
& elt contra exciratos à frigore dolo- 
res: noftrate nafturtio admoto eft prz- 
 ftantior. Quibufque locis;fed pracipué ca- 
lidisytotoQue (vt dictum elt) anno;nii vehe- 
mensífrigus fit impedimento, & virec &- 
edit flores. | 
"hey pe eden ge 
De memeyá Tepecuacuilien[r. 
I Nter memeyarum fpecies alibi defcri- 
ptas eft alia T'epecuacuilienfis , quz et 
viribus ceteris memeyz peplyófve generi- 
bus fimilis fitjob fpectandii tamen rubrum 
foliorum colorem , non erit hoc in loco ta- 
cenda. Cubitalis herba eft, radici iunitens 
fibratz , vnde profert rubros ftipites purpue 
reólve, tenues ac teretes, & in eis folia tem» 
poris procurfü in rubrum colorem mutata, 
oblonga , obtufaQue ; & mali punici fólijs 
formà & magnitudine fimilia;florefQue exi- 
les,orbiculares & luteos;in poftremis coacer» 
uatosramis. Aiunt Indi frigidam effequem- 
admodum ceteras & congeneres plantas,fc- 
bribufque extinguendis , & conglutinandis 
vulneribus mirabilem. Cuius rci gratià non 
-cenfui tacendum, non prius eorum fenten: 
tiz acquieuiffe, quàm experimentis permul- 
tisid veriffimum comprobaffem , etfi fen- 
, entiz Diofcoridispoffit quifquam iudicare 
contrarium ; quin & cum eas herbas lacte 
manantes deguítaffem, nullum pzné calo- 
risfenfum percipiebam. Fateorin lade ipfo 
nonnullam acrimoniatu & calorem perfen- 
fiffe, verüm adeó exiguum,vt fi experimen- 
tum ipfum adiungas, facilé eredasin eà here 
'bulà frigus dominari atque excellere. Fieri 
tamen potuit, vt ab eisjde quibus Diofcori- 
des fecit iudicium ; foli natalis ratione lae 
efflueret copiofiüs ; & ideÓ maior ineffet 
illisacrimonia, & calor vehementior; quod. 
etiam apud alium orbem , aut quafpiam 
eius regiones facilé poffet euenire. Nafcitor 
in calidis T'epecuacuilz plagis: 
