318 
CUAPYVT'DXL 
-De macaxocolt, feu prumo ceruino. 
pee illi, quos Indi ab acido fapore 
xocotl vocare confueuerunt, noftri veró 
nonà fructus tantüm fimilitudine , fed ar- 
boris quoque ipfius, pruna inquam,in quin- 
tuplici funt differentià. Quoniam veró om- 
nium arbores in parem magnitudinem at- 
tolluntur,eam fcilicet qu noftratium pru- 
norum eft, fimili conftant marerià , flipites 
item, radices , & folia omnino fibirefpon- 
dent , decis promifcué erit in hoc Capite à 
nobis agendum. Commune ergo eft omni- 
bus, frudtum adhzrefcentem ftipitibus ra- 
mifQue, priufquam folia, proferre , quod 
paucis admodum arboribus euenire folet. E 
folijs falfamenta condimentáve acida con- 
cinnari:emollire aluum:non admodum fífua- 
ue aut falubre praftare alimentum , atque 
earumdem arborum cineris ope puellarum 
Hauefcere capillos.Ergo prioris fpeciei pruna 
(liceat enim itanobis harum arborum nun- 
cupare fructum, quando non aliterab indi- 
genis Hifpanis vocitari confueuit) , cacaxo- 
cotl dicta , rubra funt , atque in oblongam 
protradta formam, nucum iuglandium me- 
- diocrium magnitudine, offibus magnis, fir- 
mis, extrà & intrà lentis , flriatis,& da&y- 
lorum formá;callo modico molliá;, & fuc- 
co manante intus luteo, quale eft ipfum os. 
In cibi hzc vfum veniunt,& à multis faga- 
cioris palati , fed quibus diutids confueta 
funt;noftratibus preferuntur. Aluum emol. ; 
liunt , & dulci acidoQue fapore funt grata, 
fed quicum noftratium prunorum delicijs, 
(vt equidem cenfeo) comparati minimé- 
poffit. Secunda. fpeciei poma, vocata a- 
toyaxocotl,longé minorafunt,;colore luteo, 
orbiculari formà, odore praftantiori,mino- 
ti nucleo rotundoQue , & guftu iucundiore. 
Tertium genus eft Haitinorum ,. quod à 
Mexicanis vocatur coztiexocotl , à multis 
nec omnino prater rationem in myrobala- 
norum refertur genera,quod; vt vel ipfo no- 
mine conftat;pallidius eft, maioribus macu- 
lis infperfum,;gratiorifQue calli;cetera primo 
fru&ui perfimile eft, & quartum genus ato- 
yaxocotl,chichiltic dictum, minimum om- 
nit, coloris coccinei , quod tamen fuauitate 
odoris reliqua vincit genera,& matzatli, pi 
neámve ab Hifpanis huius orbis colonis vo- 
,catam, de quà fuo dicendum eft. loco, vide- 
turimitari. Poftrema differentia eius gene- 
.ris, quod nucum iuglandium magnitudi- 
nem fuperat, paffeo conttat colore, & chi- 
chioalxocotl, hoc eft fudore manans , quo- 
niam manus attrectantium ab: co eueftigió 
[ 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
inficiantur , nuncuparifolet. Vberiore hác 
callo quàm reliqua abundat : rivclevm mi- 
norem continet;& cetera praedictis eft fimi- 
le. Corticum harum arborum deco&i ivs 
fcabiem ac crurium tumorem curat , puluis 
vero, vt qui frigidà ficcaQue & adftringenti 
náturà conftat, vlceribus medetur. Nafcun- 
tur in calidis quibufque Iocis,campeftribus 
horteufibütve,& bumeétis. Sunt & alia plu- 
ra genera colore tantum diftantia, qux non 
iudicaui exquifitiüs recenfenda. 
CAPVT LXIL 
De téxoctl, [eu poro faxeo. 
JA eft mediocris, folijs noftratium 
malorum , fed afperioribus & ferratis. 
Montofis locis fponte prouenit , & permul- 
tis horret fpinis. Mala fert noftratibus fimi- 
lia, fed parua, nec nucibus iuglapdibus ma- 
iora, lutea , przduraque ante maturitatem, 
fed poftquam maturuere; adipi mollitodine 
pane pariajirigrato, ( vt mihi quidem vide- - 
tur)fapore, fed qui à multis nó habeatur in- 
fuauis.Semen lapidi duritià non cedit,quod 
triplex in fingulis offenditur pomis,lunatum 
magnuimdá;, pro pomorum magnitudine, 
duobufáue angulis , & vnico dorío infiene, . 
Condiuntur faccharo ac melle multis me 
dis,atqueita mitefcunt,nec funt noftratibus 
minus iucunda. Indi Mexicani pertniffà 
prius putrefcere venditant in emporijs , at- 
que ita filueftrem illum guftum exuunr. 
Q uód fi diutius (tudeát feruare incozrupta, 
id nitri aqná infpersà affequuntur. Germina 
tufa atque ex aquá fumpta ,exanthematis di- 
cuntur mederi, & calorem fedare, precipue 
fi germinibus capolin mifceantur. 
CAPVT LXIIL 
— De mizquitl, [zu filiquá. 
Nouc Hifpaniz;fiá (ponte quibufque 
locis; fed maxime montofis, temperautque 
aut frigidis proueniens; incondita & fpino- 
fa folijs exilibus,pennas avium imitantibus; 
ordine vtraque ex parte ramorum difpofi- 
tis, flore betullz: noftratis proximo ;ac fili- | 
quis edulibus longifQue , & dulcis przgrari- 
Que faporis, & retertis femine , vnde fortira 
eft nomen, hinc & inde dependentibus , e 
quibus placentulas parat Chichimecaram . 
gens, vicem illis prac(tantes panis , velut ex 
varijs feminibus, radicibus;ac fructibus alij. 
Hzc eft. veriffima antiquorum acacia; at 
qua germanum gummi , vocatum Ara- 
bicum,ferar,cuius hic eft ingens copia;incus 
. " AN 
1 . rià 
yi es eft. mizquitl- frequentiffima P 
STE. 
