324 
dilui-; etfi multis fat effe putetur ingenitus 
illis humor,vt debite infpergi queant. Q uin 
& acidum vocatum atolli quod xocoatolli 
Mexicani nuncupant; folent quoque para- 
Xepermixrà librà vnicà fermenti,íeu maffz 
acida, libris binis:maizij , quemadmodum 
dixitnus ,emolliti-atque contufi.: Fermen- 
tum autem párabitur,fi capias maizium ni- 
grum; & conficias maffam ex illojquemad- 
modum dictum eft; quatuord; aut quinque 
diebus feruauerisdonec acefcar,& tunc de- 
mum permifcueris; vt atolli gratum quem- 
dam conttabat acorem.. Mox in vas tranf- 
fufum, fale & chilliconfpergatnr;atque ita 
demum ab xgrorantibus matutino hauri- 
tür, vt corpus extergat , vrinam euocet; at- 
que aluom expurget. Hoc.eodem fermen- 
to, ex aquá frigidà refoluto atque epoto; 
corpus refrigeratur cum aut per vehemen- 
tem. zftum , autex itinere aut labore quif- 
piam defatigatus fit, vel vehementius con- 
caluerit ; aut quando renesita vruntur , vt 
lotium vrinatios meatus lancinet atque ex- 
ulceret. At album-atolli, quod. Mexicani 
yollatolli vocant; ad huncmodum confici- 
tur, DecoQum maizium ad eum qui dictus 
eft modum; fine calce tamen aut alterius 
réiadiedione , in pultem efformatur , per- 
mittitur refrigefcere , ac liquatur. aquà, vt 
bibi commode poffit veluti acetatum , de 
quo pauló ante. fumus locuti. Sitim hoc di- 
citur extinguere quomodolibet excitatam; 
atque priecauere, ne fi plus quàm oporteat 
potanerint aqua; lxdantur. -. At chillatolli 
atollichilli perrixto, vt nomen indicat,pa- 
ratum veluti przcedentia conficitur , fed 
cüm femico&tum eft, permifcecur chilli in 
aquàcliquatiportio , qua gratum faciat 
guftum ci qui illo eft vfurus. Summo ma- 
né aflumitur contra frigoris moleftias; cor- 
roborat ventriculum , firmatqQue coctio-: 
nem, pituitàm adhzrefcentem extergit, & 
quibuluis vacuatis impedimentisemundart, 
Paratur & nechillatolli , feu atolli cui eft 
.chilli permixtum , & mel velut reliqua ge- 
nera;íed additis.pre didis femicotto eà por- 
tione quà gratum fiat forbituris, Calidum | 
ita innatum vigorat , ac Venerem excitat. 
Eft & aliud atolli eenus;ayocomol]atolli di- 
&um, quod eftatolli cum phafeolis, frag. 
mentifque mafleis eiufdem. maizij ; quod 
fit phafcolis integrisincoctis.cümiam pzné 
eft confedum ,. & cüm femicodum, frag- 
mentis maffeis maizij chillatolli permixtis, 
adiectaque herbà pacotli,de quà fuó didum 
eftloco. Nutrimenti id optimi & prazgrati 
vicem przftat, &zepacotli gratià fanguinem 
à crudis humoribus expurgat. 
;. Potuitlet chiapatifli ad capur chian differ- 
ti; fed nomen fere idem adhortatur,vt pre- 
IOANNIS EYSEBIU NIEREMBERGII 
 diüis:differentijs huius potionis nufie pri- 
* 
3 
iüm interferatur. Paratur ex femine chian 
torrefacto in patibà. ( feu vocato comalli) 
mediocriter, ac deindelauigato , atque ita 
in annuos víüsrecondito. JNatn cum vti 
puluere opuselft, permifcét puluerem aquá, 
agitantQue donec eam denfiratem' nancifca- 
tur, qua poflit paláto'placere.Sunt qui hau- 
riant hanc.potionem fim pliciffimatn. Sunt 
etiam qui priüschilliapfpergant. Abfque co 
febrilem calorem extinguir, aut alíá'ex cau- 
sà fufcitatum.-.- Iter agenubus, ac precipue 
feruentibus regionibus. iuuat, &z. auibufuis 
alijsquieo nutrimentolibenter vtuntur. Fit 
& aliud potionis: genus , di&um chiantlor- 
zolatolli , é.femine'quodam maiufculo, de 
quo fuoloco.Eodem modo quo przcedens 
parandum, & eofdem víus praftans; fed fc- 
men przparatum, celerrime, vetuftatis fen- 
tire folet incommoda nec adeó. frequenti 
eftin v(u. Paratür quoque michuacahatolli; 
id eft atolli fementiferum , ex michihoauh- . 
tli,de quo etiam dicto loco. I orrefacto hoc 
femine, & reda&oinlxuorem, cumQue ex« 
pofcit occafiojin aqnam coniecto;eà menfu-. 
t1à qua nullà adferat fpifhtudinem: &. den- 
fitatem, & infperfo melle meu coéto (tria. 
enim mellisgenera ex eo conficiuntur) ex- | 
térgir renes, & vrinz: meatus,puerorum fca- 
biem curat , epotum, abftergente quà pol- 
lec vi; & eft frequens hifce gentibus cibus, 
Fit infuper ex maizij paruà quadam portio- 
ae, maiori autem filiquaftri aridilzuigatid; 
cómmixtis ; addità herbà epacohli , quod 
vocant tlatonilatolli , admotis; igni imul 
omnibus;donec ea herbapercoquatur,quod 
brevi euenit ; ipgeriturQue calens:.& id po- 
tionis genus Venerem excitat , euocat vri« 
nam,calefacitQue ypniuerfüm corpus;& cor« 
roborat. Sed neque filentio praeterire decet 
elaxcalatolli,quod paratur ex maizio.contu 
fo, & efformatoin placentulas tres digitos 
latos craffos, incamalli vocato. His,poítqua 
probé decode funt, cortex diripitur , mica 
texitur;ac rurfusin frigidam proijcitur,in pa« 
tip reponitur;agitaturque donec cogi inci- 
piat , tunc extracta atque in vaícula co- - 
chleari digefta forbitio epotatur, quz defe- 
&osrenes mire reficitac fouet, Quin & ex 
Ípicà ipsà maizij,dettactis granis,vftà;atque | 
incineres redactá;olloatolli vocatum parari | 
confueuir, teriturQue etiam hac pars, qua 
» vnà tribus maizij partibus permifcetur: rur- 
fus veró teruntur fimiliter omnia, & quz ex 
eis ,ad ignem atolliparatur , poftquam ad 
fpiffitudinem vfque percoctum fit,& polen- 
tz: denfitatem : mox in vafa! digeftum con- 
fperfumque chilcotzli , forberi folet , haud 
inutile his qui nimio fanguine aut calore re- 
dundant.Fit etiam ex maizio & lixiuio vul- 
y o v. Sai 
