x* 
| IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
OGEX SOQUETATEIESY 
335 
HISTORLE NATVRJE. 
RE DIDINS GN 
CAPVT PRIMVM. 
De smatzatli» eu piued. Indica. 
OLLIGAM in hoc deci- 
2» mo quinto Libronon- 
* nullas Francifci Her- 
1^ nandi narrationes. De 
zeas PE matzatli fic feribit. Fru- 
24 7 cti huius planta vocant 
es Ne Hifpani;noui orbis colo- 
ni ob fimilitudipem,pineam.Alumnam di. 
cunt Haitinz infüle & Nouzx Hifpanix, 
' & pineis noftratibus magnopere fimilem; & 
inde nomen fortitam. Planta ipfa fert iridis 
folia,fed fpinofa;tadicem fibratam cratfam- 
que,& vnicum pomi, germinibus circum- 
circà exorieritibus ; ac altero in culmine ip- 
- fius pomi. Detradis his,fatifQue,radices fta- 
tim aguntur; alterüáQue producitur pomum 
fimilibus ftipatü germinibus. Initio hoc ap- 
paret rubrum , fed procedentetempore , ac 
rubreícenté adhuc germine,pallefcit. Sapor 
eft dulcis acidufque; temperies frigida at- 
que ficca; ac fucco manans natura. E xhibe- 
tur febrientibus refrigerij grarià, & ad exci- 
; tandam appetentiam , retineturQue ore, vt 
; fitim mitiget;& linguam humedctet, quam- 
» Quam in bilem facilé conuerti dicatur. Sa- 
| poreft eiusfru&us quem vulgus malocoto- 
neutn vocat ,non fine quadà(vt di&um eft) 
. acore. Condita aliquádo faccharo;atque ita 
| delata in Hifpanias , gratiffimo fucco pla: 
cuere- Nafcitur in calidis regionibus mon- 
tofifque locis. | 
Eos CAPUT 
De mellis Indici geueribus; 
| XxVatitis de melle plura narrauefimus. 
X Libro decimo tertio ; hic appendam 
quz inferüit Francifcus Hernádüsin Com: 
" mentarijs plantarum. Multa meilis genera 
| in Nouà Hifpanià;non loco folüm,velut in 
| veteri orbe , verum ipsà materiá & apum 
|! diuer(is generibus diftantia.Primum eft Hi- 
. fpaniéti per omnia fimilejidem Que, & quod 
/ 
W E 
ab apibus Hifpanicis congeneribus fponte; 
in cauitatibus arborum , quas Indi fe&as in 
apiaria reponunt ac congerunt, fabricetur; 
Secundum eft , quod parariex arundinibus 
confueuit,vnde & faccharum quoque para- 
tur. Tertium fit ex metl,cuius opilicilin in 
huius planta Capite prodird eft, Quartum 
fit in regionibus temperatis , aut feruidiori- 
bus,à quodam apum minimé aculeatarum 
genere, fimili formicis alatis,minoriáue no- 
ftrate, fufpendente e faxis & arboribus , fed 
mnaximé quercuum generis ;aluearia;autglo- 
bolos quofdam , vocatos micatzontecomi- 
miacatl,fimiles faccharinis,interdum homi 
nis zquantes amplitudiném conftantes co- 
ris permultis , refertos vaículis minoribus 
dentioribufáue noftris, colore fufco; ac per« 
multo optimoque affluentes melle , & nu- 
merosà foboleatque fzturà candidà& mar- 
garitiferá, quà afsà,& fale confpersà, necab 
amyedalis dulcibus diftante fapore, quoties 
Occurtit id eenus examinis, auidé vefcuntur 
indigenz. Nec tantüm caftrantes aluearia; 
fed ore exfugentes. Dum veró editur mel; 
non adhzret cera dentibus , fed quidpiam 
paleis fimile. Conficiunt huiufmodi apes 
mel haud aliter ac noftre, pariter; floribus 
. & rote viuunt;Septembrigue menfe impense 
(fecunda & onufta mellaria reperiuntur: 
Q uintum genus;predictis paulifper cedens, 
fit ab apibus quibufdam aculeatis,noftrati: 
bus longé minoribus,fuluifque : hazenim 
oblongo orbe fabricato ; quem acomimia- 
cat] vocant, mellificare confueuerunt.Inue- 
ftigare vix potui;an regen habeant,feruént- 
vein opere aut in adiminiftrandis rebus ciui- 
lem ordinem fed veri(imile eft hac in re no: 
[trates apes imitari, quàámquá adhuc ab hac 
 tüdigente & imperità obferuatum non fit; 
nifi fatius eft pütare ; nacura: magis atrififfe; 
barbaras quoque & (ilueftres extare apes, 
velut & inter homines ipfos,quoseodem in- 
' telle&usillaftrauit lumine , gentes ineultas; 
& ab omni ciuilitate & apté infhitutà repu- 
blicà prorfus alienas. Et vt praedictis non- 
nullà alia apum, vefparum; píeudomelliffa- 
rumque genera adijciam;in Nouà Hifpania 
obferuata , non eft praetereundum filentio 
| | 5 genus 
