Eu 
"HISTORLE NATYRA LIB.XVi 
-exbos. materie .conítat fuberneo- cortice 
leuiori, amaradQue;radicis biratoci totidem, 
tadicis tambalaguifg maioris fru&tu(qy mi- 
noris radicum vtriufque calamaij tuba ;-&& 
P. pangaguafeni ,& vtriufque buyotuyo par- 
tes fingulz , radicum vtriufque pilipoe ac 
feminis dalami zquis portionibus, reliquo- 
rum omnium pondus. ' Cun&amifcenda | 
Tunt, corrafis primó galei corio radicibus, 
autquouis alio minutorum dentium rafo- 
rio, contritis eciam minutiffime feminibus; 
quz omnia patiter fundentur in olei feré 
duplam portionem , mox viginti plus mi- 
nus horarum infolantur fpatio... Quo tem- 
pore tranfacto, eo oleo vtuntur; manente | 
xeíiduo puluerum in eo vafe quo contine- 
tur. Pondus aduerfum venena efficax. eft à 
femuncià ad drachmas fenas: atque ita pre- 
ftanriffimum eft remedium aduer(us vene- 
na & venenatas plagas , fi eodem perun- 
gantur. Quod fi porato oleo dolor in vul- 
nere excitetur, ftatim remouetur illito vul- 
nere, .Vacuat etiam pituitam leniter, & ci- 
tra ofnnem noxam aut anxietatem , vncix 
vnius aut fexquiunciz potatum poridere: 
£ceXPYTX 
Dc quaubtlatlatzin , few arbore — ^ 
crepitante. Nis. 
JA Rbor eft maena,folijs mori,longé ta- 
4 X men amplioribus, & ferratis per am- 
bitum, multifQue diftindis interuénijs; ful- 
uo ftipité, fruQu orbiculari , ex vtraque ta- 
men parte compreffo , ac melo-peponis in- 
ftar ftriato , includenteque intra fe duode- 
. cimaut amplius nucleos candidos, orbicu- 
lares,areenteo denario;aüt verticillIs, quibus... 
Ek IN IRE ? AER "ditur in teftam aut dolium , & tandem 
fufa torquentur, form atque magnitudine 
fimiles. Terni ex his,detractà quadam inte- 
teriori ac medià membranulà, quz folet 
inducere anxietatem , feíquidrachmam 
peudentes, humores omnes per fuperna at- 
que inferna , fed prxcipue pituitam ac bi- 
lem;detrahunt.Securum & felicis fucceffus 
medicamen, mediocriter calidum,& .mor- 
bis i fripore ortis conuenientiffimum. 
Totrefiunt ergo mediocriter , refoluuntur 
tx aquà, atque ita matutino epotantur. Eft 
inhoc frudu mirabile, quód cüm iam 
maturuit , ftris aliquot crepantibus de- 
hifcat rumpatutQue tanto irpetu ac fo- 
nitu , vt Vcluti tormento quopiam bellico 
jactatum quàm longiffimé euolet, Nafci- 
. turin calidis loeis , quibus eft admodum 
familaris. . : : Cv: 
7-3 
839 
qc KU pésgrepunoseq: 
De xiebqtulitlpitzaboac y fem. de an- 
wir teuufolid , cel de olere ber- 
"bac c | 
Y Adicem vnicam furculofam fundit 
A. xiuchquilitl herba; é quà multi pro- 
deunt ftipites,redi,fex cubitos longi, ac mi- 
nimum digitum crafh, coloris cinerei, rere 
tes atque lxues;folia rara, fimilia ciceris fo- 
lijs; flores parui exalbo rubefcentes , & fili- 
quz aceruatim appenfz cauli , aícaridibus 
craffiufculis vermiculíve fimiles, plenae 
femine pigro. Amara nonnihil eft, & 
legumina quadamtenus refipiens, acris, 
calidaQue eft & ficca fecundo ordine natu- 
1à. Puluis eius antiqua vlcera fanar, abluta 
tamen prids vrinà; quo fit vt palaucapatli 
à multis vocetur. Dolorem. & calorem 
iugentem capitum puerorum , folia con- 
.tufa admotaqQue dicuntur extinguere ; re- 
folutáve:ex aquáatqueillita. Caruleum fit 
exeifdem pigmentum, nuncupatum ab In- 
dis tlacehoili mohuitlíve, tinguntque ca- 
pillos atto colore. Nafcitur fponteíuà in 
calidis regionibus,campeftribus montofifqy 
locis: & quamquam in herbarum genus re-- 
feratur ; duostamenannos virens viuaQue 
perfiftit. Parandi pigmenti,quod Latini cz- 
ruleum vocant, Mexicani veró mohuitli & 
lauhuilli; hic eft modus. Folia inciíain abe- 
num feruentis aquz, fed iam ab igne fepo- 
fita; tepentifQue , aut melius (vt eius rei af^ 
firmant periti ) frigefcentis , neque ignem 
expertz  conijciuntur : concutiuntur vehe- 
menterjac paulatim aqua infetta transfun- 
per foramina pauló fublimiora ,effufo hu- 
more, quidquid e folijs deceffit, permit» 
ütür refidere. Fax illa pigmentum eft : 
ficcaturid Sole, & facco canabino: perco- 
latur , mox efformantur paruz rotz , qua 
patinis fuperpofitis carbonibus folidantur; 
vt recondi tandem queantin annuos vfus. 
Seri quoque apsd  Hifpanos integrum 
effet ; calidioribus nempe regionibus, qua- 
lis eft Bztica, aut alix ex his quas alluit 
mare , feu campeftribus eu montofis locis, : 
in areas.late  puluinatas fparfo femine il- 
lius la&ucae more, menfe quidem Ianuario; 
fi clemens fit aut calidum cxlum, folum- 
Que vdum atque irriguum; fin minis ,Se- 
prtembri , )Od&obrive , & tempeltiuein li- 
beriores campos, figut ipfz quoque parus 
la&ucz. folent , digefto atque tranfpofito; 
farritis tamen  nouellis plantis, vindicatif- 
áue à noxiarum . herbarum tyrannide, 
EFf2z quo- 
