E OHISTORLE NATVRAE LIB.XV. 
Sgt defluuium.. 
Lac attadia mem- . 
ra exulcerat ; tanta eft vis huius mali. 
uod magis mirere ; cortex huius arboris - 
frigidus eft & CR nulliüfve caloris ; & 
jus s decodi eius non itid citra noxam vl- 
. lam epotatur , fed articulorum foluit dolo- 
- yes,& medetur fcabiei; bibitumaut illitum; 
ac diarrhoeas (vt quidam Indi medici affc- 
runt) coercet. Q uin lac przdidum lepram, — 
ophiafim , impetigineni , ceterafq; cutis in- 
feGiones,fi prudenter adhibeatur, exficcat; 
vlcerad; veianatilia curat. Naíciturin fri- 
gidis montofifdy locis Tepoztlahi. ; & cali- 
dioranon refugit: nam & inter Haitinos 
| quoque. prouenit apud quos guao vocari 
coníueuit. Sunt qui- affirmant ; corticem 
' duarum drachmarum pondere. reda&dtum 
in puluerem atque fumptum;aluum laxare; 
. quod qui fieri poffit,non eft facile iudicare; 
1i diarrheeas cohibet , nifi compreífione 
quadam vacuet , aut omnino. excufíu ad- 
ftringat . Materies veró admodum fi- 
ma eít , & ad. opera topíata perquani 
accommoda. | 
eth VT Xy. 
De jesisapiil fia Indica 
prarmica. 
qaem. tenuem fundit texaxápotla; 
feu lapidum perforatrix , quam alij 
tzompiliuizpatli, fcu fternutamentum mo- - 
uentem vocant, fibratamQue., & inde 
caules tenues ferpentes per terram, & pur- 
, pureos , folia lini exilia ; & Bores multos 
pallentes. Olet hzc mala medica , qua ci- 
trea vocant, mirum in modum , apitá üe. 
Ácris eft , calidaQue. & ficca ordine fere 
quarto ; fübtiliumque partium , admora ; 
naribus ;infpiraroQue eius vapore medetur 
- graucdini & capitis dolori,citato fternu- 
tamento , & euocatà pituità. pere 05 5. OCu- 
los atque nares. Mirum eft in eà berbulà, 
confricato eà madente lapide ; vel quinque 
vncias craffo , admotifque auerfz partina- 
tibus, ita percipi odorem; ac (i naribus ip- 
fis herbulam admouifles: tanta enim eft na« 
turz vis , vt vel exiles hetbule , ac feré 
nullz, duri(fima craffaQue penetrent (xa, 
^ Nafciturin calidis Quauhnahuacenfibus 
 "Tlaquiltenacenfibus, & in agro Hoaxtepe- 
cenfi , adhzrens faxis. Eadem tufa , illi- 
^.taGue ante quartanz ' febris acceffionem ; 
curat eam :; vtero confert , menítrua euo- 
Cats vtinam cict- ; referat obftru&a , in- 
£ugidata caleéaciea fudores -elicit , dolo- 
Xes mitigat ;. ventriculum , , Cor & caput, 
ui 
€onuenienti: puluere eius epoto ;. ; 
iamen viribus longe abfit . 
quàm frigidis. prouenit regionibus , toto- 
34i 
Íumpta vel applicata firmar, hydtopem cu- 
rat, medeturque imperieini & fcabiei, nec 
tibez parcit confricata. 
CAPVT XVL 
De tlalquequeteal, feu. penzd 
! 2o dere 
N92 futapfit à folijs pennas auium 
imitantibus , quamquam ab Hifpanis: 
millefolium. vocetur , quód ftratioti mille 
folioantiquorum fit fimilis. | À radicibus 
fimilibus fibris multos edit caules , teretes, 
& fübre&os;tenues, & quatuor plus minus 
dodrantes longos, ramulos per interual- 
la hinc inde producentes , refertos. folijs 
(vt diximus) pennis auium fimilibus, flo- 
ribus in fummis caulibus poltremifQue ra« 
mis ex albo in luteum tendentes , paucos, 
& in corymborum formam compofitos. : 
Amara eft|guíftu', non fine quadam. acri- 
monià odora , tenuium partium , & gra- 
du tertio cum dicii: cálefaciens. Succus 
eius epotus vrinam ciet ; menfes euocat, &z 
ventriculum à trigidà causà debilem , feu 
extràadmoueas , feuin puluerem sedactár 
propines bibendam, corroborat & firmat; 
difcutit flatus , diarchoras fiftit , vlceribus 
 pudendorum. medetur , tumores prater 
naturam íoluit , obítru&iones, &. portiífi- 
mum vteri, referat ; caloremQue iamdiu 
elanguefcentem. corrigit & inftaurat. T'ufa;. 
atque emplaftri modo impofita , fcabiem 
curat puerorum capitibus ipnafci folitam; - 
Sgpanus extergenteQue , quà praedita. eft 
. Sufhitus eius firangulationi Vteri, aut 
in eee iet obdita , aut éliquore quopiam 
partum 
accelerat , fecundas pellit , retinet fluxum 
alui : tuffimque infantium & prouectio- 
rum: bibita curat : . nec defunt. qui affeuc- 
tent, fuccum eius aliquot vnciarum, men: 
für epotum purgare per vomitum om- 
nes. humores: que omnia tam funt à 
ftratiote mallefolio antiquorum . aliena 
Í frigida nempe naturz plantà) vt.quam- 
uis. fit illiformà perfimilis ,; atque ideó 
ad illius [pecies fortaffis referenda , ab eo 
Tam calidis 
qae anni decurfu fponte. emicat , circa 
irrigua tamen , fecunda atque campeliria 
loca. Haberi folet in delicijs , praecipue 
à matronis ,. qui vfum maximum &.fa- 
lubrem ab cà paffim. vterinorum | affe - 
&uum oppreflx moleftijs fufzipiunt , fe- 
3r EE, ritur- 
