356 
CAPVI LVIIL 
De atzoyatl, [en berbá graui 
odor fs 
Rss atzoyatl firmatur magbà, fi- 
bratà & fufcà , vnde prodeunt.-caules 
fruticis feré amplitudine atque altitudine, 
longi; lenti, tenues & purpurei , ibus 
conípiciuntur folia faligna , ferratatamen, 
aut, fi mauis,yyauhtlina,fed longiora,cui,& 
allentibus quibufdam flofculorum vm- 
MM in pappos demum abeuntium eft fi: 
milis. Calidà conftat ficcaáue ordine fe- 
cundo natürá. Saporeinitio graui , pofleà 
Veró nonnihil acri,atque odorato. Folia ap- 
plicata tumores difcutiunt,dolores articulo- 
rum podagráfve atque chiragras mirà cele. 
ritate mingant , ventris dolorem tollunt, 
crurium tumores difcutiunt, vrinam atque 
fudores euocant: pectori appofita, lactis fa- 
ciunt abundantiam : morbo Gallico egre- 
gie medentur,& alia his fimilia ad calorem 
& ficcitatem Ípetantia przeftare folent, & 
tamen Mexicanz mulieres , etiam ex quas 
tinci vocant , eadem herbà vtuntur ad- 
uerfus calidas capitis puerorum eruptiones, 
aut quód frigidas partes fortiatur , aut 
quód difcuffo humore calenti atque diffipa- 
to videantur frigefcere, Clementi gaudet 
cxlo , quale eft Mexicanum, & locis pla- 
nis & aquofis micat 
CAPVT LIX. 
Deaz pati, [eu frguo fiue vexillo. 
! | 2. . 
í p eft azpan duorum cübitotum 
altitudinis, radicibus fibrarum in mo- 
dum folijs amygdali ferratis & pauló mino- 
tibus , caulibus tenuibus, é quorum poftre- 
mis flagellis loresalbi erumpunt, qui priüs 
quàm hient, fimiles femini coriani viden- 
tur; acdemum fenelcentes in pappos ab- 
cunt; àquibus flagellis lore onultis,& qua- 
damtenus decumbentibus , inuenit apud 
indigenas nomen.Sapor eft acris, vehemens 
odor , ac calefaciens & exficcans ordine fe- 
ré quarto natura, quamobrem confricatam. 
folijs faciem miré dicitur extergere, lepras, 
tineas, lichenas, & varos , cum alijs cutis 
fordidis vitijscurarejcum calce veró & clilt- 
zapotl viridijimpetigines, Alia praftat iu- 
uamenta , quz eiufmodi tempetiei folent 
cfle propria & peculiaria.Succus fiue per fe, 
fiue permixtusalijs extergentibus medica- 
mentis , eamdem fert opem.Temperatum 
folum amar , quale eft Mexicanum & 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGIÍ 
Icheateupenfe , & campeftria loca. Eft & 
alia herba azpantli dicta eàdem feré notmi- 
nis ratione, predicte fimilis , nifi folia am- 
plioraeffent;ac minime ferrata , eademque 
naturà & facultate: quamobrem funt qui 
eam veluti precedenti congenerem azpan. 
quoque vocant: 
CAPVE LES. 
De ayecocimatl, feuberbá fimili cima 
A2 phafeolorum genera , que apud. 
Nouam Hifpaniam game mnumera 
funtyjpertinere videtur ayccocimad .. Ra- 
' Gicem veró fundit craffam,fibratam, & bre- 
uem; exquà oriuntur caules tenues , tere- 
tes, virides atque volubiles. Folia pyri me- 
diocria , obrorunda , ololiuhqui haud difti- 
milia , & paululum in cordis figuram incli- 
nantia. Flores in poftremis ramis coccinei, 
& in ftellarum modum radiati , ex quibus 
fiunt filique fabalibus reliquorümve pha- 
feolorum fimiles, includentes femina fabas 
ipfas imitantia. Venit eius planta radix 
apud Indos in nutrimenti vfum ; ea eft ha- 
rum gendum voracit2s atque fufticitas. 
Nam licet fapore non fit admodum in- 
grato; difficiletamen coquitur; duraniQue 
/& fibratam przbet alimoniam; Frigidáat- 
que humenti naturá conftat , & odore feré 
nullo. ' Succus eius oculis inflammatione 
laborantibus fubuenit; radix veró cruda, 
aut ius deco&i eius, ventriculum & inte- 
ftina fupra infraqQue vacuat. Nafcitur in 
agris Mexicenfibus omni | feré tempore; 
campeftri vdoQue folo, & Boret decidenti- | 
bus imbribus. 
^CAPVTLXL 
De chianizgtzolli, feu plantd in bumore — 
|. antume[cente. | TN 
Adices fundit. furculofas chiantzor- 
zolli., & ex eis caules quadratos & (ef-.— 
quidodranrales: folia hederà maiora: flo-- 
res candentes exiles, vafculisoblongis con- 
tentos, in quibus demum femen generatur 
atque contipetur;candens,planum,jlentium 
formà. Olet thymum noftratem;fed e velti- 
gio odor languefcit. Folia ac radices non 
omnino videntur expertia caloris,aut chiuf- 
dam adftringentiz & amaritudinis. Semen 
veró frigidum eft aut caloris temperati;non 
fine quadam lubricitate, & faliuosà natur2, 
& quod fumi foleat tempore matutino ac 
poftremo vefpere, aduerfus febres ac dyfen- 
| terias, 
