"m 
HISTORIA NATVRJS LIB. XY. 
terias, exterafqae defluxiones, ex aquà vn- 
ciz vnius pondere, muro füccetlu, dum ra- 
-men ventri bis aut ter applicetur empla- 
ftrum conftans araneorum telis, oléo rofa- 
to, & aliquot infixis pariter ouis, Parantur 
ex eo,(accharo ac melle condito, atque in- 
terdum adiectis expurgatisamy»pdalis., me- 
lonumque , & aliatum plantarum femini- 
: bus; pergrata quzdam genera bellariorum; 
porionumque refrigerantium , qualis eft 
- chiantzotzollatolli vocatajextingueudo fe- 
brili feruori aptiffima ; ac bonum gratum- 
Que przbens alimentum. Q uin belli tem- 
- pore maximi habebatur:quo ti faccum ple- 
"n 
nüm fecum ferrent, nihil quod alendo cor- 
poti.effet commodum fibi arbitrabantur 
deeffe. Mifcebant veró femen id jin farinam 
redactum , imaizio torrefatto atque contri 
to, vt dintiüisintegrum & immuneà corru- 
prione feraaretur : cumque expofcebat oc- 
caíio, portionem parabanr;cui interdum fuc- 
cum metl ignem expertum , vix mellino- 
ftrati cedentem, ac paululum filiquattri fo- 
lebant adiungere. Vbique fara hxc planta 
|" prouenit, locis precipue culus , irriguis & 
- aquofis. 
CAPVT LXIL . 
- Deacuilotl ; feu planta volubili prope 
- aquas prouemiente. | 
"3Eantam hanc fruticémve vocant Me- 
/A& xicani acuilot! ; quoniam  hursidis a- 
3 
*'quolifQue locis nafci confueuit , repitque 
per terram , aut propinquis arboribus con- 
. uoluitur; Sunt veró illius du fpecies; colo- - 
— te tantüm, flore ac nomine diftantes,& fo- 
liorum amplitudine. Priorenim flores fert 
candidos , ac folia pauló minora , vocatur- 
'' Queaquilotl.. Alteri veró flores pallefcupt; 
- & folia funt maiora,diciturQue coztic aqui- 
lot àluteo colore florum. Caules vterque 
; promit rotundos,purpureos;lignofos fragi- 
les,tenses,& lenrà farctos medullà: Flores 
^yzquixochitl candidosaut pallentes , nec 
" 
LE 
- abfimiles odore & formà floribus roíz il- 
- lius, quz à recentioribusfub moíquetzs no- 
. gine Ericum fertur , cui hic frutex totus - 
non omnino diffimilis eft. Folia funt rubi; 
!' fed circinata , nerueis difcurfibus redtà fe- 
'' cundüm longitudinem difcu rrentibus ; & 
..edorem cucumeris feré pre fe ferentia. Flo- 
£ 1 
3$7 
res in odoramenta & corollas veniunt, flo- 
ridofque manipulos Indis paffim confuetos 
ac familiares, e quibus ignis bebeficio aqua 
ftillatitia extrahitur,qux valdé odora fit ac- 
que iucunda. Folia funt amara;& tertio fere 
ordine (icca & calentia : quamobrem füm- 
pta pugillimenfurà ex vino flatum diícu- 
tiunt, tu(aqne & admotascontracta mem- 
bra laxant, & tumores praeter naturam dif- 
cutiunt. Poceít in Hifpaniam, (i adit cura; 
transferri , temperato fiquidem: aut pauló 
frigidiore cxlo éxultare folet. 
Qua PT TTE 
De mobuitli, [eu berba. purpured. 
Erba eftradicibus innixa furculofis, & 
quibus profert caules duos' dodrantes 
longos; farmentofos; contortos, & teretes, 
Flores coccineos;longiufculos; folia folani, 
inferne fübalbefcentia, quz guftata , cacu- 
meris indiftin&tà fapiunt fimilitudine. Fri- 
gidà aut temperatà naturà conftat, glutino- 
faque. Dyfenterias ac nimium méltruoru m 
fluxà cohibet. Si aqua;vbi aliquamdíu tri- 
tra maduerit quoues expediat hauriatur; 
Ícabiem curat, inficitdue lanas purpureo 
colore;- Nafcitur in planis editique locis 
Hoaxtepefcenfibus- Non efttamen in hac 
plantà pratermittendum, vtrimque ab ex- 
ortu foliorum prodire ramulos quofdam 
pparuulos , (iue appendices refertos foliolis 
alijs cupreffo fimilibus, minoribustamen & 
tenuioribus. Tales funt naturz laíciuientis 
lufusátque varietates. — — 
G APVT II. 
. Deiaxoquen ietl , feu picietl 
MA ardeg. 
Rutex efttenuium fibrifque fimilium 
radicum , é quibus proferuntur caules; 
& in eis folia maliperüce , fed maiora, 
amaroque fapore pradita funt , & odore 
iucundo, calidaque & ficcà iuxta fecun-: 
dum ordinem temperie. Ius decoai folio- 
rum dicitur febres extinguere ; quod qui 
fieii poffit,non video, nitiintenfiore calore . 
emollito , & ad inferiorem gradum dedu- 
&o fedatis rigoribus , aut aliunde causà - 
vacuatà-. | 
€ À- 
