370 
rit,cultaQue & horten(iavelut coacta amet. 
vnde fperare aliquis poffit, loca Hifpania- 
rum calidiora minime refugituram.Sunt & 
alij liquores fimplices atque compofiti,quos 
eodem nomine Hifpani,qui ad has regiones 
penetrauere, appellant. | 
CAPVYT XCVIIL 
Detzinacancuitlatl quabuitbfon arbore fe- 
rente gummi [re ftercori ve[bertilio- 
Yun. | 
Zinacancuitlat]; quod laccam Offici- 
nx vocant,gum mi eft arboris medio- 
cris magnitudinis. Folia fert miztquitl;bre- 
uia tenuiaQue, exvtraqueramorum parte 
ferie quadam procedentia; tipires ac ramos 
purpureos obtectos gummi, quod diximus, 
nequaquam à formicis elaboratum, vt qui- 
dam per infcitiam putant, fed ab ipfis arbo- 
rum ramis vndequaque ftillante , & eifdem 
velut tubulis quibufdam adhzrefcente. De 
vfibus eius Arabes rogentur. Illud etiam. 
notum eft , admixtà refinà maflam ex eo 
$ummi parari , quam lacram corruptà di- 
cione vocant , fignandis litteris alique 
Íchedis aptiffimam , addità veró his arenà 
crafliufculà tusà, percoctifque omnibus;in 
placentulam cogi, quac ad mota igni, euefti- 
gió emollefcat, perfrigerata veró eam duri- 
tiam ac firmitatem contrahat, quz ferrum, 
lapides & gemmas exedat rumpatque;quod 
nos experimento ipfo cognouimus. Naíci- 
tur apud Merztitlanenfes, apud quos etiam 
tdahoitolquahuitl ,-vel arcus arbor eonfue- 
uit. appellari. | 
CAPWV E X OPIXA 
De cococxibuitl. y feu acri herbá. 
Es plantam hanc herbam vocent, 
inatborum tamen fzpenumeró magni- 
tudinem eleuatur , duatum ac interdum 
trium vinarum zquans altitudinem. A fapo- 
re acri, quo polletjnomen accepit. Folia funt 
polypodio non omnino diflimilia, finuofa, 
& magna , diftiné&a venis rubrefcentibus é 
pallido. Flores ín poftremisramorum fla- 
gellisfpicati; & ex albo pallefcentes, é qui- 
bus fructus predit parnus , racemofus , & 
vuimque definens in acumen , amaro .& 
acri fapore conftans, multoáue affluens fuc- 
CO; Stipites hirfuci ac teretes , inferne lutei, 
luteoá; fucco manantes; radix magna & fur- 
culofa, qualem exigunt arbores.Folia alterà 
pàrte viridia, alterà veró fubalbida. Calida. 
| eit & ficcaintra ordinem quartum,non fine 
qui tlacoxihuitl. | 
IOANNIS EVSEBII NIEREMBERGII 
"ii A 
quadam ad(tri&ione. Surculi corticenuda- 
ti albugines atque argemata illitu difcu- 
tiunt: fuccus abfümit Blatum;curat lichenas 
(quod & fra&us facit) & dolores à frigida. 
causa ortoslenit. Folia medentur veteribus 
plagis; tufa atque applicata, verrucas corro-" 
dunt,& przcipué preputij ac pudendorum, 
quod eertiffimo fxpe patuit experimento. 
Suntqui vocanthanc arborem: quauhchilli 
-àfapore acri & vrenti , filiquaftroque chilli 
vocato à Mexicanis quàm fimillimo. Pro- 
uenit temperatis calentibuíQue regionibus, 
conuallibus & montibus , nec non incultis 
& hortenfibus. Sunt etiam qui totolinyxo- 
chio feu pafferis florem vocent , nec defunt 
4 
CAPVT.C. 
De cocozitamal , feu luteo tamali, — 
*Ocoztamal,quam alij cocoztic,cocoz- 
4ton,& cocoztli vocant, íruticis volubi- 
lis genus eft , craffam & pallentem radicem. 
fundens, vnde nomina illa habuit. Caulem 
leuem,tepuem atque rotunaQ. Folia finuo- 
fa & in wes diuifa cufpides.Florescandidos, 
modicos, illis izquixechitl perfimiles,é qui- 
bus oriuntur acini , haud abfimiles cerafis,. 
fed colore candenves. Radix pallet & inodo- 
ra eft:fapor veró faliuofustemperies medio- 
crisaut paulo inferius,humiditatemque rn-. 
clinàs. Vrinam mire euocat, arenas & pitui- 
tofa excrementa pellit,atque adeó;,quidquid. 
viinarios meatusobftruit,expurgat &trahit, 
carnemque ibidem fuperexcrelcentem | re- 
primitg ft in lauoré E Íemuncix men- 
furà ex liquore aliquo aperiente fumatur, & 
agglutinato puluere radicis ex oui albumi- 
nc, aut oleo amygdalarum dulcium ,iunco 
Xormalli vocato , goffipino tamen prius filo 
irretito circumuoluto( , atqueita penis ca- 
uitati admoto: quemadmodum raro quo- 
dam exemplo cognitü eft apad Mantuam 
Carpetanam Philippi I1. Regiam,cum la- 
borarer Epifcopus Cordubenfis , qui tunc | ] 
erat Conchenfis Preful;& à Confeflionibus 
eiufdem optimiac maximi Regis noftri,gra- 
uiffimá quadam vrina fuppreffione;eo enim 
prafidio fubitó, ac veluti per miraculum;eft 
liberatus,referatis vijs, vberrimaque vrina 
Copià penitus effusà, haud fine oprimà mer- 
cede artificis , cüm tamen ille neque vnde 
fumeretur id genus auxilij noffet, aut quid- 
quam aliud , quàm fe aliofque permultos à 
quodam Indo Medico , fibi id arcani nar- 
rante , ab eiufmodi agritudinibus fuiffe fer- 
uatos atque ereptos. Er quamquam fint qui 
contendant non eo puluere, fed caudz tla- 
cuatzin animalis;eucniffe,qua eifdem mor- 
bis 4 
