"La 
 HISTORULE NATVRE LIB. XVI 
! ' De momemo Nili... 0077 
! 1 7 Exauit prifca ingenia crementum Ni- 
,.* li. Quot philofophantium capita ; tot 
fenfüs;imo 
de myfterium; fine magno tamen myfte- 
. rio, Ignorantia regni Congi miraculum fe- 
cerat. INam hiems Congiana tunc incipit, 
dum Europzi vere gaudent,& Sol figna Se- 
premtrionalia fubit. Hxc ab Aprili in Se: 
prembrem víque extenditur. Tunc quotidie 
acr aut pluuius aut. nebulofüs :: canta porró. 
imbrium copia eft, vt quamuis terra maxi« 
mé arefcat (torà enim fítate,quie à Séprem. 
bri ad vfque Aprilem durat;non pluit) breui 
penitus madeícat;atque inde tanta flumini- 
 busaquarum copiaaccedit;vt laté perà gtos 
 ftagnantia exundént. Atque hac inundatio- 
his Nili aliorumque Africz fluuiorum eft 
caufa:qu& Congianis mira aut noua non vi- 
detur; vident enim eam ante oculosjimbres 
inquam afliduo$ , qui quotanniscertá anni 
tempeftate decidunt. Alijs veró populis;& 
pireíérim JBgyptijs qui plüuiam ,penitus 
ignorant (numquam enim in Egypto pluit). 
admirabile videtur & nouum ; quódà Iunij 
hine ad vfque vigeimam- Septembris diem 
Aut circiter ; magna aquarum vis laté per 
omnem regionem ftagner,magno & fertili- 
tatis & fecunditatis indicio:fterilis alioquin 
. ager nullum fruGum proferret, cadlitüsnon 
irriguus; At inundatio hzc ita.fertilern & 
. Vbérem reddit ; vt cum feraciffimá fit Pro: 
uincià comparandus; Veteres: porró Zigy. - 
puj augmentu huius caufam ignorantes, & 
. creatur rationis experti bonum fibi à diui- 
nà prouidentià collatum attribuentes , có. 
- vefanig proceffere , vc Nilo velat Numini 
vi&iniasimmolatent; ideoque 294,92 dul- 
ove cinomen dabant, vt Ptolemzus te- 
ftatur. Qni quamuis Geographus fit eere- 
-. gius;in buius tamen Nili origine indagandá 
.. grauitereft hallucinarus. Putat namque , é 
n4 
[Et 
. duobuslacubüs ; qui ad tadicem montium 
Lunz, duodecimo circiter gradu ; & dimi- 
dio latitudinis Au(tralisin codem parallelo 
Junt; otiginem trahere , & vnum ab altero 
centüm ac decem diftare leucis. Lufitani 
qui aliquot annis in illà fant regione com- 
, morati, camqQue peragrarunt;tradunt;duos. 
« quidem effe lacus é quibusoritur Nus, fed 
aliutn illorum effe (itum : vnum: enim illo- 
;' rum duodecimo effe gradu latitudinis Au- 
r 
- ftralis;alium veró fub ZEquatore fub eodem 
pené meridiano quo prior. Sunt qui Ni- 
Jum nonnifi é fecando habere ortüm cre- | 
dunt, & primi aquasin illum fe non exone- 
. are; fed in arenolis campis; qui interiacent; 
B 
tot deliria. Patuitiam loc natu- 
383 
fenfim arefcere; & perdi. Aliotum tamen 
contraria eft fententia;quamuis perire & in- 
termori ; quód per vaítas folitudines (tag: 
nantes certo non contineaptur alueo , vi- 
deantur; T'anta igitar inter Auctores recen- 
tiores de Nili fontibuseftopinionum diuer- 
(itas, & non minor inter veteres ; fed hzec 
dicta fufficiant; | 
CATPYT LXY.-. 
De terremotibus. 
, | Ec alienum erit; noftrà nairatione re: 
Kcentesaliquas elementorum infolen- 
tias, & firmiffimz terre miras inquietudi- 
nes poftéritati commendare. Anno 1626; 
ipsà nocte Fefti SS. Apoftolorum Petri & 
Pauli , ingenstremor terrz coepit in Pro- 
uincià quadam Sinarum ;. centum diflità 
leucasab vrbe Paquin. Per integrum men- 
fem femel fingulis horis trepidauit humus. 
Viginti & octo oppida aut fepulta hiafcen: 
te terrà, aut fubmerfa aquis erumpentibus 
fabterraneis. Accelfere veftigia tantz ftra. 
gis vfque ad ipfam aulam Paquin; in alias 
quoque plàgas progteffa calamitas, "Tam 
importunz pluuiz eius anni (fuit enim ille 
ipfe quo Hifpania multis vexabatur illu-- 
uienibus)vt campi zquora fimularent; nec 
pontes nec alia ingenia humorem füperare- 
potuerunt , ratibus dumtaxat & Ícaphis 
commercium & itineratio conftitit, Multa 
Oppida obruta, aut illuuionum im petu era- 
dicata. Rex Sinarum largiteropem tulir 
mortuorum cognatis , & alijs & naufragio 
ereptis. Apud Camarines quoque terram 
eodem die quatuordecies contremuiífe, &.. 
de dignisteftimonijs renüntiatum eft: mul- 
ta interim zdificia dirura. T bgentem mon. 
tem medium crepuiffe immani hiatu , ex 
immensà vi excuffiffe arbores per oras pela- 
gi, ita vc leucam occuparentzquoris, nec 
humor per illud interuallum appareret. Ac- 
cidit hoc anno 1628. Sed & przcedentian- 
no 1627.die 30. Iulij infolens terrz con- 
fternatio nonnulla Apuliz oppida haufit,& 
prope Troiam eminens aboríus é terrà aut 
aggeftus mons. Ingens quoque lacus, qui 
viginti milliaribus vix circumfcribebatur, 
exficcatus fuit. Luceria,quód ad Deiparam 
fpe&karet, tuta manfir.. Audita ibi eft vox 
in aére querula , 7e fili di&tans. Proptereà 
omnium exiftimationeeam terram ferua- 
üit incerpellatio Virginis. Capuccini Fra 
.tresin ciuitate. Sandti- Seueri euafere per 
hiatum domus; quz crepuit media , cerc- 
ra ciuitatis pené obruta. Recentior eft 
Vefuuij montis tremor & terror , de quo 
nonnihil pofteà, in 
C A. 
